SA/Sz 532/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-12-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uzasadniło decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, w szczególności w zakresie uwzględnienia ryczałtu za brak instalacji?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie spełniało wymogów art. 107 § 1-3 K.p.a. Brak jasnego przedstawienia ustaleń faktycznych, przepisów prawa materialnego oraz matematycznych wyliczeń uniemożliwił sądowi kontrolę zgodności decyzji z prawem oraz zrozumienie jej przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżąca E. O. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. przyznającą jej dodatek mieszkaniowy i ryczałt. Skarżąca uważała przyznane kwoty za zaniżone, kwestionując sposób wyliczenia i brak uwzględnienia ryczałtu za brak instalacji. Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji, wskazując na matematyczne wyliczenia oparte na ustawie o dodatkach mieszkaniowych, jednak uzasadnienie nie było jasne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. O. kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 3 i art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r.( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ) przyznał E. O. dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. oraz ryczałt za brak [...] i [...] w kwocie [...] W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni zamieszkują [...] osoby, których łączny dochód w okresie [...] miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosił [...] zł., a dochód na jednego członka gospodarstwa miesięcznie wynosi [...]zł. Ustalono ponadto, że wydatki na lokal o powierzchni [...] m2 wynoszą [...] Prezydent stwierdził zatem, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego w kwocie [...]zł. i ryczałtu za brak [...] i [...] oraz instalacji gazu bezprzewodowego w kwocie [...] W odwołaniu od tej decyzji E. O. podniosła, że przyznany Jej dodatek mieszkaniowy oraz ryczałt uważa za mocno zaniżony. Strona po opisaniu trudnej sytuacji materialnej rodziny wniosła o wydanie decyzji bardziej wspierającej Ją finansowo i w oparciu o analizę dochodów rodziny netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. oraz w oparciu o art. 6 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71,poz. 734 ), po rozpatrzeniu odwołania- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i wyjaśnił, że kwota dodatku mieszkaniowego nie jest przyznawana uznaniowo, lecz wynika z matematycznego wyliczenia opartego na zasadach wytyczonych przez ustawę z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych. Podstawę analizowania dochodów brutto stanowi natomiast art. 3 ust.3 tej ustawy. Kolegium wskazało dalej, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 17 ust. 2 tej ustawy, wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości [...] dochodów gospodarstwa [...]. W oparciu o analizę akt organ II instancji przyjął, że miesięczny dochód brutto rodziny wynosi [...]zł., a [...] tej kwoty stanowi [...]zł., zaś wydatki na mieszkanie wynoszą [...]zł. Różnicę stanowi dodatek mieszkaniowy : [...]zł. – [...] zł = [...] zł. i w takiej wysokości dodatek mieszkaniowy został stronie przyznany. E. O. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego domagając się zbadania zgodności z prawem wyżej opisanej decyzji ostatecznej. Skarżąca podniosła, że w mieszkaniu nie ma [...] ani [...], a zatem powinna z tego tytułu otrzymywać " jakiś [...]" i wniosła o wydanie przez Sąd decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że w kwocie wydatków tj. [...] zł. uwzględniono również ryczałt na zakup [...] mając na względzie brak [...] i brak [...] w lokalu wnioskodawczyni, po czym dokonał matematycznych wyliczeń wykazując między innymi, że kwota ryczałtu wynosi [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z wnioskiem skargi o wydanie przez Sąd decyzji ostatecznej, należy na wstępie wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie wydaje decyzji, gdyż nie zastępuje, właściwych w konkretnej sprawie, organów administracji publicznej w merytorycznym orzekaniu. Do sądu należy natomiast - jak wynika to z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) - kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w niniejszej sprawie według wskazanego wyżej kryterium zgodności z prawem i w granicach orzekania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), doprowadziła do uwzględnienia skargi, bowiem decyzja ta nie jest zgodna z przepisami postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z wyrażonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności postępowania wynika, że sprawa administracyjna załatwiona decyzją organu I instancji, na skutek wniesienia przez stronę odwołania podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Wiąże się to z obowiązkiem sporządzenia przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 1-3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 107 § 3 Kpa). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyżej wskazanych warunków nie spełnia. Z treści odwołania wynikało, że skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego decyzją organu I instancji dodatku mieszkaniowego, a w tym ryczałtu na zakup [...] za brak [...] i brak [...]. W sytuacji, gdy organ I instancji nie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji sposobu wyliczenia ustalonego dodatku mieszkaniowego, powinnością organu odwoławczego utrzymującego decyzję pierwszoinstancyjną w mocy było po pierwsze, wskazanie w uzasadnieniu, jakie ustalenia faktyczne przyjął do obliczeń, po drugie, wyjaśnienie przepisów prawa materialnego które miały zastosowanie przy orzekaniu i po trzecie, takie przedstawienie poszczególnych wyliczeń matematycznych, z których wynika tok rozumowania organu. Sposób przedstawienia tych wyliczeń przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie tylko uniemożliwia Sądowi ich przeanalizowanie, co uniemożliwia skuteczną kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ale przede wszystkim jest całkowicie niejasny dla strony, co stanowi naruszenie art. 8 i 11 Kpa. W rezultacie strona z decyzji organu odwoławczego nie dowiedziała się w ogóle, czy organ ten w ramach ustalonego dodatku mieszkaniowego uwzględnił ryczałt za brak [...] i [...], co doprowadziło do wniesienia skargi do sądu. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Kolegium podjęło (zresztą niezbyt precyzyjną) próbę obliczenia spornego dodatku, jednakże odpowiedź na skargę wyżej opisanych braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie konwaliduje, ponieważ odpowiedź ta nie zastępuje uzasadnienia decyzji. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 oraz art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło