SA/Sz 564/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 67 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Wójt orzekł o umorzeniu J.K. zaległości podatkowej z tytułu I i II raty podatku od nieruchomości za 2002 r. w kwocie łącznej [...] zł. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji podatnik domagał się - jak to wynika z treści jego pisma - szerszego zastosowania ulgi podatkowej poprzez umorzenie również reszty podatku należnego za 2002 r., o co wnosił już w swym wniosku z dnia [...] r. Żądanie swoje uzasadniał on zarówno swoją sytuacją finansową, jak również koniecznością pokrywania szkód wynikłych z zalewania posesji przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepis art. 233 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i o przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że uznał on, iż postępowanie podatkowe, jakie przeprowadzone zostało przez organ pierwszej instancji, dotknięte jest wadami nie pozwalającymi na utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w szczególności w następstwie nie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w sprawie istnienia przesłanek do umorzenia zaległego podatku oraz naruszenia przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej w wyniku nie wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości organ odwoławczy zalecił organowi pierwszej instancji ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z zachowaniem wskazanych przez siebie wymogów prawa. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez J.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Domagając się - jak to wynika z treści pisma skarżącego - uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej, skarżący nie zgadza się w istocie z wyrażonym w uzasadnieniu decyzji zapatrywaniem co do braku podstaw do uznania, iż szkody poniesione przez podatnika na skutek konieczności przeprowadzenia prac melioracyjnych nie stwarzają podstawy do zastosowania ulgi podatkowej w podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawując kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny orzeka wprawdzie w granicach danej sprawy, lecz nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z urzędu jednak bada, czy zaskarżony akt lub czynność zgodne są z prawem materialnym i przepisami postępowania, aczkolwiek nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Przedmiotem sądowej kontroli legalności jest w rozpatrywanej sprawie decyzja ostateczna wydana przez organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego przez podatnika odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, przedmiotem której z kolei było rozstrzygnięcie o zgłoszonym przez podatnika w dniu [...] r. żądaniu umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za 2002 r., tj. w istocie o żądaniu umorzenia zaległości podatkowej w postaci I, II i III raty tego podatku (termin płatności IV raty upływał dopiero z dniem [...] r.). Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że jakkolwiek brak jest w niej wyraźnego rozstrzygnięcia o częściowej odmowie uwzględnienia żądania podatnika, to z faktu zawarcia w tejże decyzji rozstrzygnięcia o umorzeniu jedynie części zaległości podatkowej, tj. zaległej I i II raty podatku, rozstrzyga ona także o odmowie zastosowania tej ulgi podatkowej co do dalszej części zaległego podatku. Stosownie do przepisu art. 127 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.u. Nr 137, poz. 926 ze zm.) postępowanie podatkowe - podobnie jak ogólne postępowanie administracyjne - jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa podatkowa, rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu podatkowego pierwszej instancji, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. W myśl tej zasady sprawa podatkowa jest zatem rozpoznawana i rozstrzygane dwukrotnie, po raz pierwszy przez organ podatkowy pierwszej instancji i po raz wtóry - w razie wniesienia odwołania - przez organ drugiej instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy może, stosownie do przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W myśl art. 234 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy nie może jednak wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, o ile zaskarżona odwołaniem decyzja nie narusza rażąco przepisów prawa lub interesu publicznego. Nie kwestionując stanowiska organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie co do tego, że przeprowadzone przed organem pierwszej instancji postępowanie podatkowe było wadliwe w zakresie przez ten organ wskazanym i że wskazane naruszenia prawa mogły mieć wpływ na wynik sprawy, to zauważyć jednak należy, iż z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, aby w ocenie tego organu uchylona decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes publiczny, a jedynie w takiej sytuacji mogłoby dojść do uchylenia tej decyzji także w części przyznającej odwołującemu się podatnikowi ulgę podatkową w postaci umorzenia I i II raty zaległego podatku od nieruchomości za 2002 r. Nie ulega wątpliwości, że uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji także w tej jej części, która uwzględnia żądanie podatnika w przedmiocie umorzenia zaległego podatku i przekazanie także w tym zakresie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest rozstrzygnięciem podjętym przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony, prowadzić bowiem w konsekwencji może to tego, że na skutek wniesionego przez siebie odwołania podatnik przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zostanie on pozbawiony już raz przyznanej mu ulgi podatkowej. Jakkolwiek więc przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi o możliwości uchylenia, w warunkach tamże wskazanych, całości zaskarżonej odwołaniem decyzji z jednoczesnym przekazaniem do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, to jednakże istnienie warunków w przepisie tym wskazanych nie wyłącza zasady wynikającej z art. 234 tejże Ordynacji, ograniczającej możliwość uchylenia decyzji na niekorzyść strony jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanej w przepisie tymże wymienionych. Uznając w tych warunkach, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem przepisu art. 234 Ordynacji podatkowej przez to, iż zaskarżoną odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji uchyla do ponownego rozpatrzenia także w części uwzględniającej żądanie podatnika o zastosowanie ulgi podatkowej z art. 67 § 1 tejże Ordynacji, i to bez ewentualnego wskazania, iż w tej części decyzja ta rażąco narusza prawo lub interes publiczny, które to brak jest naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o uchyleniu zaskarżonej decyzji stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270).