SA/Sz 565/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr/ Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi K.I. na decyzję Dyrektora izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.- W dniu[...] . K.I. zgłosił do odprawy celnej samochód osobowy m-ki [...] , rok produkcji [...] , nr nadwozia[...] . Wraz ze zgłoszeniem celnym przedłożone zostały m.in. Deklaracja Wartości Celnej, ocena techniczna nr [...] oraz rachunek zakupu pojazdu nr [...] z dnia[...] . opiewający na kwotę [...] DEM. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez Dyrektora Urzędu Celnego spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Podstawę określenia kwoty długu celnego stanowiła wartość celna przedmiotowego pojazdu ustalona w oparciu o cenę transakcyjną wynikającą z przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym umowy kupna sprzedaży. Po zwolnieniu towaru organ celny korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 83 ustawy Kodeks celnego dokonał jego kontroli przeprowadzonej w związku z umową z dnia[...] . zawartej między Rzecząpospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec o współpracy i wzajemnej pomocy administracji celnych (opublikowanej w Dz. U. Nr 112, z 1994 r., poz. 541). Na wniosek polskich władz celnych przeprowadzono postępowanie weryfikacyjne przez niemieckie władze celne. Ustalenia poczynione przez Śledczy Urząd Celny w R. (...) podają, iż właściciel firmv S. oświadczył, że na przedmiotowy samochód wystawiono dwa rachunki, pierwszy przedłożony do odprawy celnej o numerze [...] z dnia [...] dotyczący sprzedaży samochodu osobowego m-ki [...] nr nadwozia [...] opiewający na kwotę [...] DM i drugi (bez numeru) również z dnia [...] dotyczący sprzedaży podzespołów z wskazanego pojazdu opiewający na kwotę [...] DEM. Wartość celna w kwocie przekraczającej równowartość[...] EURO powoduje, że deklaracja o pochodzeniu towaru winna być sporządzona przez upoważnionego eksportera oraz dołączone winno być świadectwo przewozowe EUR 1 – brak spełnienia tych wymogów powoduje niedopuszczalność zastosowania obniżonej stawki celnej. W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Celnego decyzją [...] z dnia [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej, stawki i kwoty cła. Od powyższej decyzji Strona poprzez swojego pełnomocnika złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie wartości transakcyjnej pojazdu w wysokości [...] DEM za wartość celną pojazdu, zastosowanie stawki celnej obniżonej, oraz zaniechanie poboru odsetek wyrównawczych. Dalej podnosi, że zgodnie z postanowieniem z dnia [...] Urzędu Celnego [...] powołany został biegły tłumacz przysięgły w celu przetłumaczenia z języka niemieckiego na język polski zakwestionowanych rachunków oraz dokumentów SAD. Tymczasem, w udostępnionych stronie postępowania aktach brak jest tłumaczenia na język polski wskazanych wyżej dokumentów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a w szczególności informacja Urzędu Celnego w R. z [...] nie uzasadnia tezy wyeksponowanej w piśmie z dnia [...] do GUC o niewątpliwym zamontowaniu podzespołów w samochodzie nabytym przez K. l., na które miał być wystawiony rachunek na kwotę [...] DEM . Z informacji tej wynika jedynie, że wystawione zostały dwa rachunki: na zakup samochodu [...] (DEM) i odrębny na części zamienne do samochodu tej marki([...] DEM). Z żadnego dowodu zdaniem strony nie wynika natomiast, że części zamienne były podzespołami i że zostały zamontowane w samochodzie. Okoliczność, że dwa rachunki wystawione zostały w tym samym dniu nie ma istotnego znaczenia. Części zamienne nie mogą być uznawane jako tworzące całość z pojazdem. Potwierdzeniem wartości pojazdu w kwocie zgłoszonej przez K. I. jest ocena techniczna i weryfikacja wartości celnej. Na zakwestionowanych fakturach zawarta jest deklaracja eksportera o pochodzeniu samochodu ze Wspólnoty, odpowiadająca warunkom z art.21 ust.1 Porozumienia w formie wymiany listów między RP a Wspólnotami Europejskimi z 4.09.1997r (Dz.U nr 104, poz.662) i zgodna z tekstem zamieszczonym w załączniku nr IV. Dodatkowym, uzupełniającym dokumentem świadczącym o prawdziwości deklaracji, iż nabyty samochód winien być uznany za produkt pochodzący ze Wspólnoty jest fabrzeugbrief przedłożony do kontroli Urzędowi Celnemu w myśl art.27 Porozumienia. Dalej strona podaje, że niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że art.21 ust. 1 b Porozumienia wyznaczając limit [...] .000 odnosi się do ECU a nie EUR. Po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia[...] . Nr 12 [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art.85 §1 ustawy z dnia 09.01.97r. Kodeks celny należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów w rozumieniu art. 23 §1 Kodeksu celnego jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jej zgłoszenia do odprawy celnej. Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary ustalonej z zastosowaniem art. 23 § 1 dodaje się - zgodnie z art. 30 §1 pkt 5 Kodeksu celnego - koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem, poniesione do granicy państwa lub portu poIskiego. Dalej organ podaje, że Kodeks Wartości Celnej (Porozumienie w·sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994r. opublikowane jako zał do Dz. U. Nr 98 z 1995, poz 483) daje organom celnym prawo do sprawdzenia wartości towaru wskazanej w dokumentach załączonych przez Stronę do zgłoszenia celnego. Artykuł 17 tego Kodeksu stanowi bowiem, że nic w ww. Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów określenia wartości celnej towarów. Odzwierciedleniem art. 17 Kodeksu Wartości Celnej - Światowej Organizacji Handlu (WTO) w ustawodawstwie polskim jest przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego, który stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. W niniejszej sprawie o zakwestionowaniu wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu zadecydował przede wszystkim fakt uzyskania (ujawnienia) przez niemieckie służby celne rachunku z dnia [...] . dotyczącego sprzedaży elementów samochodu osobowego m-ki [...] rok produkcji [...] o nr nadwozia [...] . Ujawnione okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że wartością celną przedmiotowego pojazdu w rozumienia art. 23 § 1 ustawy Kodeksu celnego, jest cena transakcyjna w kwocie [...] DEM stanowiąca sumę rachunku przedłożonego do zgłoszenia, rachunku ujawnionego w wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez niemieckie służby celne oraz kwoty [...] DEM stanowiącej koszty transportu towaru do granicy Państwa. Stąd też wartość celna przedmiotowego towaru po zaokrągleniu do jednego złotego kształtuje się w kwocie [...] PLN [[...] DEM (tj.[...] , PLN) + [...] DEM (tj. [...] PLN) + DEM (tj. [...] PLN)] Organ podaje, że z zapisów znajdujących się na ujawnionym rachunku jednoznacznie wynika, iż firma "S" nie sprzedała "bliżej nieokreślonych podzespołów", a konkretnie określone przez sprzedającego części samochodowe (komputer, siedzenia, oś przednią i tylnią) konkretnego samochodu m-ki [...] rok produkcji [...] o wyraźnie wskazanym numerze nadwozia [...] W trakcie postępowania odwoławczego dokonano również dodatkowej analizy wartości celnej pojazdu posługując się katalogiem "Eurotax Schwacke Liste" zawierającym notowania transakcji zakupu-sprzedaży pojazdów na rynku niemieckim. Tak przeprowadzona analiza umożliwia następnie porównanie deklarowanej przez Stronę ceny transakcyjnej pojazdu z cenami podobnych pojazdów, a tym samym pozwala organom celnym prawidłowo ocenić, czy deklarowana cena jest wiarygodna. W wyniku przeprowadzonego, w tym zakresie, postępowania stwierdzono, że wg katalogu "Schwacke Liste 2/2000" , na rynku niemieckim, ceny samochodów osobowych m-ki[...] , rok prod. [...] mieściły się w przedziale [...] DEM. Uwzględniając zatem ustalony przez rzeczoznawcę w ocenie technicznej nr SzL-[...] z dnia[...] . rozmiar uszkodzeń pojazdu (28%), braków w kompletacji pojazdu (8%), a nawet ubytek wartości z tytułu ponadnormatywnego przebiegu (20%) wartość ta winna się kształtować na poziomie [...] DM. Zatem ceny rynkowe tego typu pojazdów na rynku niemieckim jednoznacznie potwierdziły zasadność zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu w wysokości [...] DEM i konieczność ustalenia jej na poziomie wynikającym z ujawnionych dokumentów. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w zgłoszeniu celnym zawartym w dokumencie JDA SAD nr jw. zgłaszający złożył wniosek o zastosowanie, dla potrzeb określenia kwoty wynikającej z długu celnego, stawki celnej obniżonej. Powołując się na postanowienia Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Porozumienia w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej z dnia 24.06.1997r. (zał. do Dz.U. nr 104, poz. 662 z 1997r. wraz z późniejszymi zmianami), jego art. 16 i art. 21 organy stanęły na stanowisku, że brak jest podstaw do zastosowania stawki celnej obniżonej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. I. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzje Naczelnika Urzędu Celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest nieuzasadniona. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Cła ze względu na treść art. 13 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. /Dz.U. Nr 75, z 2001r. poz.802 ze zm./ Kodeks celny określone są na podstawie taryfy celnej lub środków taryfowych. Taryfa celna obejmuje między innymi obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów /art. 13 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego/. Stawki obniżone w myśl art. 13 § 4 są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary aby korzystać ze stawek obniżonych oraz sposoby jego dokumentowania określone są w umowach, o których mowa wyżej /vide art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego/. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12 1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, oraz postanowienia art. 13 i 16 Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Porozumienia w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony, dotyczącego pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej z dnia 24.06.1997r. (zał. do Dz.U. nr 104, poz. 662 z 1997r. wraz z późniejszymi zmianami) wprowadzały możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: - strona składa wniosek o zastosowanie stawki obniżonej, - towar pochodzi ze Wspólnoty Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, - pochodzenie towaru zostanie udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze, - warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski zostanie spełniony. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 16 i 21 wyżej cytowanego Protokołu 4, dla potrzeb zastosowania stawki celnej obniżonej dla towaru o równowartości przekraczającej [...] EUR dowodem potwierdzającym status pochodzenia towaru ze Wspólnoty jest deklaracja o pochodzeniu towaru sporządzona na fakturze przez upoważnionego eksportera (art. 22 wyżej cytowanego Protokołu 4) lub świadectwo przewozowe EUR 1 (art. 21 Protokołu 4). Z dowodów wynika, że cena pojazdu przekroczyła kwotę stanowiącą równowartość [...] ECU. Dla potrzeb zastosowania stawki celnej obniżonej Strona przedłożyła rachunek nr [...] z dnia [...] zawierający deklarację o pochodzeniu przedmiotowego pojazdu sporządzona przez osobę nie posiadającą statusu eksportera upoważnionego w rozumieniu art. 22 wyżej cytowanego Protokołu 4. W tym stanie rzeczy organy celne zasadnie uznały, że brak jest podstaw do zastosowania stawki celnej obniżonej. Zgodnie z art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towarów jest zgodnie z art. 23 § 1 ww ustawy wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Zasada wynikająca z art. 23 § 1 Kodeksu celnego podlega ograniczeniu w przepisach art. 23 § 2 i § 7 ww ustawy. Konstrukcja przytoczonych przepisów nakłada na organ obowiązek wykazania przyczyn, dla których uznał przedstawione dokumenty za niewiarygodne, a nadto sformułowanie tego zadania organu w czasie przeszłym oraz nałożenie obowiązku, w związku z tym uprzedniego uzasadnienia przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej wskazuje, że postępowanie to powinno poprzedzać stwierdzenie, iż oto mamy do czynienia z niewiarygodnym dokumentem. Czynności wykonywane przed zakwestionowaniem wartości celnej są więc postępowaniem szczególnym poprzedzającym samo postępowanie celne i muszą być zakończone dokumentem zawierającym rezultaty postępowania oraz uzasadnienie jego wyniku. Stworzy to pewność, że rezultaty tych czynności poddają się kontroli zarówno instancyjnej, jak i kontroli Sądu w przypadku zaskarżenia. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Po zwolnieniu towaru organ celny korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 83 ustawy Kodeks celny w celu upewnienia się co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym (autentyczności rachunku i wiarygodności ceny) dokonał jego kontroli a rezultat tych czynności zawarty jest w piśmie Śledczego Urzędu Celnego w R. Ustalenia Śledczego Urzędu Celnego w R. stanowiły wystarczającą podstawę do zakwestionowania zgłoszenia celnego K. I. Art. 23 § 7 Kodeksu celnego wyklucza możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących określeniu wartości celnej, dołączonych do zgłoszenia celnego lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego dołączone (odpowiednio art. 17 Kodeksu Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu, Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 r). Tylko wówczas dochodzi do ustalenia tej wartości według metod przewidzianych w przepisach art. 23, art.25 - art. 29 Kodeksu celnego. Fakt uczynienia ceny transakcyjnej jako zasady ustalania wartości celnej towaru wyklucza możliwość dowolnego wyboru metody ustalania tej wartości w oparciu o dalsze unormowania kodeksu. Ujawniony w sprawie przez niemieckie służby celne rachunek z dnia [...] r., bez numeru, dotyczący sprzedaży elementów (komputer, siedzenia, oś przednia i tylna) samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] nr nadwozia [...] (nr nadwozia samochodu zgłoszonego do odprawy), dawał podstawę do zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Nowe okoliczności faktyczne stanowiły uzasadnioną, zdaniem Sądu, podstawę do uznania, że wartością celną przedmiotowego pojazdu w rozumieniu w art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny, jest cena transakcyjna w kwocie [...] DEM stanowiąca sumę rachunku przedłożonego do zgłoszenia (rachunek z dnia [...] r., [...], na kwotę [...] DM), rachunku ujawnionego w wyniku weryfikacji przeprowadzonej przez niemieckie służby celne (rachunek z dnia[...] ., bez numeru, na kwotę [...] DM) oraz kwoty [...] DEM stanowiącej koszty transportu towaru do granicy Państwa. Rozstrzygnięciu organów nie sposób zarzucić dowolności, opiera się na prawidłowo zgromadzonym i rozpatrzonym materiale dowodowym, w tym na rachunkach[....] . o numerze [...] i bez numeru, przedłożonym do niemieckiej odprawy wywozowej, ocenie technicznej nr [...] zawierającej informację o brakach w przedmiotowym samochodzie z zastrzeżeniem, że ocenę wykonano w warunkach przejścia granicznego, bez użycia przyrządów. W konsekwencji zaskarżona decyzja brała pod uwagę wyłożoną treść art. 23 Kodeksu celnego i nie sposób zarzucić dowolności w ustalaniu wartości transakcyjnej. Organy prawidłowo zastosowały powołane unormowania – o ile bowiem istnieje możliwość ustalenia rzeczywistej wartości transakcyjnej, brak jest podstaw do stosowania innej metody ustalania wartości celnej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r. w sprawie określania wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 z późn. zm.), organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym. Biorąc natomiast pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie rachunek z dnia[...] . ujawniony przez niemieckie służby celne dotyczący sprzedaży podzespołów z przedmiotowego pojazdu nie został ujawniony przez Stronę, tj. Strona świadomie nie przedłożyła do zgłoszenia celnego dokumentów mogących mieć wpływ na wartość towaru, w konsekwencji czego kwota długu celnego zarejestrowana została na podstawie nieprawidłowych i niekompletnych danych uznać należy, iż odsetki wyrównawcze w przedmiotowej sprawie są należne. Mając na uwadze powyższe wywody i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.