SA/Sz 579/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-16
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny, może rozstrzygać o prawie do świadczenia przedemerytalnego, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jest związany zakresem rozstrzygnięcia tej decyzji. Nie może zmienić rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu przedmiotowego. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji rozstrzygnął o zasiłku przedemerytalnym, organ odwoławczy nie mógł rozpoznać i rozstrzygnąć kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności oraz przepisy o właściwości, co skutkuje nieważnością decyzji odwoławczej.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, jednak uważał, że przysługuje mu świadczenie przedemerytalne. Organ pierwszej instancji przyznał mu zasiłek przedemerytalny. A. S. odwołał się, domagając się świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ale w uzasadnieniu odniósł się również do kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego. A. S. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody. Wykonanie zaskarżonej decyzji nie zostało wstrzymane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant: st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta [...] przyznał A. S.
prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r.
Od decyzji tej A. S. odwołał się wnosząc o przyznanie zamiast zasiłku - świadczenia przedemerytalnego, gdyż jego zdaniem przysługuje mu świadczenie przedemerytalne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż A. S. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] r. i w tym samym dniu złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji swoją decyzję wydał w oparciu o art.37j ust.1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.65 z późn.zm. ). Zgodnie z tym przepisem zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury wynoszący dla mężczyzn 35 lat. Warunki te A. S. spełnia.
W odwołaniu strona podnosi, iż na dzień rejestracji spełnia również warunki niezbędne do otrzymania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zgodnie z art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001 r., świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub
2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada
5) Sygn.akt SA/Sz 579/02 3
okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Odwołujący udokumentował okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]. Ostatni stosunek pracy został rozwiązany z A. S. za wypowiedzeniem przez zakład pracy i ze świadectwa pracy nie wynika by rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] A. S. miał ukończone [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni. W świetle powyższego A. S. nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego zarówno na podstawie przepisów obowiązujących w 2001 r. jak i obowiązujących w 2002 r.
Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. W skardze podniósł, iż nie zgadza się z decyzją Wojewody [...] gdyż spełnia warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Jego zdaniem, zapis w świadectwie pracy, że stosunek pracy został rozwiązany przez zakład pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem oznacza rozwiązanie z przyczyn dotyczących pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesionej zaskarżonej decyzji i dodając, że zgodnie z art.2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W świadectwie pracy A. S. wystawionym przez [...] Sp. Z o.o. w [...] nie ma żadnego wskazania, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy, wobec powyższego skarżący nie
Sygn.akt SA/Sz 579/02
4
spełniał na dzień rejestracji warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego i zaskarżona decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w skardze podniesione. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości, kontrolę zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego choć uważał, że należy mu się świadczenie przedemerytalne i po przyznaniu mu zasiłku przez organ I instancji to przekonanie było podstawą odwołania od decyzji.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, natomiast w uzasadnieniu odniósł się do dwóch kwestii - prawa skarżącego do nabycia zasiłku przedemerytalnego oraz prawa do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Tym samym organ naruszył obowiązujące przepisy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjną decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu
5
odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak i nie może rozszerzać zakresu sprawy. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był zasiłek przedemerytalny, to organ odwoławczy nie mógł zmienić podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia poprzez poszerzenie jej zakresu o rozstrzygnięcie kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego, co nie stanowiło przedmiotu postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym nie ma znaczenia, że rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego zostało zawarte wyłącznie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że hipotezą przepisu art.156 § 1 pkt 1 Kpa objęte są naruszenia każdego z rodzajów właściwości organu administracji publicznej, a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej lecz także, jak w rozpoznawanej sprawie, właściwości instancyjnej. Tak więc w sytuacji, gdy organ II instancji rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji rozstrzygającej sprawę zasiłku przedemerytalnego, rozpoznał także sprawę prawa do świadczenia przedemerytalnego, doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Nie ulega też wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona od uzasadnienia decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzeczono, jak w sentencji,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło