SA/Sz 586/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-10-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciele lokali tworzący tzw. małą wspólnotę mieszkaniową (do 7 lokali) są stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy mogą wnieść odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany?
Ratio decidendi
Współwłaściciele lokali tworzący tzw. małą wspólnotę mieszkaniową, w której zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest bezpośrednio przez członków wspólnoty, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. W związku z tym, organ odwoławczy powinien rozpoznać ich odwołanie, a nie umarzać postępowania z powodu braku uprawnienia do jego wniesienia.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał pozwolenie na budowę. Współwłaściciele lokali mieszkalnych przy tej samej ulicy, tworzący tzw. małą wspólnotę mieszkaniową, wnieśli odwołanie od tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. problemów z dojazdem i dopływem światła. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołanie zostało wniesione przez osoby nieuprawnione, ponieważ przedstawicielem prawnym wspólnoty jest Zarząd. Współwłaściciele zaskarżyli decyzję Wojewody do sądu administracyjnego, argumentując, że jako zarząd bezpośredni reprezentują interes wspólnoty i są stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi W. M. N. przy ul. D. i Z. w K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla D. i W. K. oraz M. i M. S., na budowę [...] budynków mieszkalno - usługowych, [...], [...] [...] i [...]usytuowanych w K. przy ulicy D. i Z. Odwołanie od w/w decyzji złożyli współwłaściciele budynku przy ulicy D. i Zwycięstwa w K.: M. T., T. P., J. R., I. M., J. M. - K., D. R., wnosząc o jej uchylenie, zarzucili jej bowiem, że budowa może spowodować problem z dojazdem do podwórza, a także dopływem światła dziennego do lokali mieszkalnych i usługowych. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 kpa orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na to, że odwołanie zostało wniesione przez osoby nieuprawnione. Wojewoda powołał się na treść ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. Nr 85 z dnia 27 lipca 1994r.) w której ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Wobec tego organ dalej wywodził w uzasadnieniu, że przedstawicielem prawnym Wspólnoty jest Zarząd, który reprezentują ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, natomiast przymiotu strony nie posiadają współwłaściciele budynku przy ulicy D. i Z. Stroną stosownie do treści przepisu art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie prowadzone było przez organ administracyjny rozstrzygający w oparciu o ustawę Prawo budowlane i nie wymagało uzyskania zgody na realizację inwestycji przez Wspólnotę Mieszkaniową. Wobec powyższego Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze zgodnie z art. 105 kpa z powodu wniesienia odwołania przez osoby nieuprawnione. Na powyższą decyzję mieszkańcy W. M. N. przy ulicy D. i Z. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z . W odpowiedzi na zarzuty zawarte w decyzji organu II instancji skarżący wskazali, że W. M. jako podmiot występujący w sporze zaliczona została do wspólnot małych. Wobec tego skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 19 ustawy o własności lokali do zarządu wspólną nieruchomością mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego i Kodeksu Postępowania Cywilnego o współwłasności. Ponadto skarżący podnieśli, że dla wspólnot "małych" przewidziany jest zarząd bezpośredni, a tego właśnie dotyczy ta sprawa. W związku z powyższym występujący z odwołaniem właściciele jako zarząd bezpośredni reprezentują interes W. i są stroną postępowania. Skarżący powołują się również na doktrynę, zgodnie z którą stroną może być każdy zespół ludzi, jeżeli stanowi wyodrębnioną jednostką organizacyjną (art. 29 kpa) i jeżeli ma on interes prawny w rozumieniu przepisów art. 28 kpa. Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem przepisu art. 138 kpa oraz narusza zasady ekonomii postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji II instancji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Wojewoda uznał, że skarżący, którzy stanowią W. M. N. przy ul. D. i z. w K. nie są stroną w sprawie i umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji z [...]r. organ odwoławczy niezwykle lakonicznie uzasadnił swoje stanowisko. Zdaniem Wojewody przedstawicielem prawnym W. M. jest Zarząd, który reprezentuje ją na zewnątrz, zaś przymiotu strony nie posiadają współwłaściciele budynku przy ul. D. i Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu i zaznacza, że nie można a priori pozbawić właścicieli lokali przymiotu strony lecz każda sprawa powinna być odrębnie oceniona w zależności od tego jakiego zagadnienia prawa materialnego dotyczy rozstrzygnięcie. Sąd ustalił, że skarżący tworzą tzw. małą W. M. o jakiej stanowi art. 19 ustawy z 24 czerwca 1994r. o własności lokali. W myśl wspomnianego przepisu jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowych właściciela nie jest większa niż [...], do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. W takim przypadku nie ma więc obowiązku wyboru jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zgodnie z art. 199 kodeksu cywilnego do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a według art. 201 Kodeksu cywilnego do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Jest więc oczywiste zdaniem Sądu, że we wspólnocie mieszkaniowej obejmującej mniejszą liczbę uczestników zarząd nieruchomością wspólną może być sprawowany bezpośrednio przez członków tej wspólnoty. Uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego odnoszą się więc do wspólnoty mieszkaniowej liczącej więcej niż [...] lokali. W opinii Sądu skarżącym tj. członkom W. M. N. przy ul. D. i Z. nie można odmówić przymiotu strony postępowania dot. wydania przez Prezydenta K. pozwolenia na budowę dla pp. K. i S. Wojewoda powinien więc rozpoznać odwołanie członków W. M. i dokonać oceny prawidłowości wspomnianego pozwolenia na budowę w kontekście zarzutów odwołania i mając na względzie przepisy prawa budowlanego oraz przepisy wykonawcze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło