SA/Sz 6/03

Wojewódzki Sąd Aministracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2004r. sprawy ze skargi J.G. - "Z." w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.09.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 73, poz. 368 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., Nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem J.G., właściciela firmy "Z.", o zmianę decyzji tego organu z dnia [...] r. uznającej za nieprawidłowe wskazane we wniosku zgłoszenia celne dotyczące importowanego towaru w postaci odzieży używanej. W uzasadnieniu swej Decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż będący naówczas organem odwoławczym Prezes Głównego Urzędu Ceł wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], w którym stwierdził uchybienie przez J.G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r., którą stwierdzono nieprawidłowość wskazanych w niej zgłoszeń celnych dotyczących importowanego z Niemiec towaru w postaci odzieży używanej oraz określono kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100 %. Postanowienie to, jako ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, zaskarżone zostało przez stronę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a niezależnie od tego w dniu [...] r. złożyła ona wniosek do organu pierwszej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy pod kątem zastosowania stawki celnej autonomicznej. Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji Dyrektora Izby Celnej, że Dyrektor Urzędu Celnego wydał w dniu [...] r. decyzję, którą umorzył postępowanie wywołane wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się przy tym na przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie wnosząc o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę na skutek tego odwołania organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do niedopuszczalności ponownego rozpatrzenia sprawy w sytuacji, gdy została ona ostatecznie zakończona rozstrzygnięciem zaskarżonym do sądu administracyjnego. Wskazując na brzmienie przepisu art. 38 ust. 2 w/w ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, stanowiącego o tym, że po wniesieniu skargi do tego Sądu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, uprawniony jest do weryfikacji własnego aktu poprzez uwzględnienie skargi w całości w terminie do dnia wyznaczenia przez Sąd rozprawy oraz powołując się na orzecznictwo sądowe, organ odwoławczy stwierdził, iż fakt wniesienia skargi na postanowienie ostateczne stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną oznacza zawiązanie się stosunku sądowo-administracyjnego wyłączającego możliwość dokonywania przez organ, którego akt zaskarżono, jakichkolwiek czynności w stosunku do tego aktu, co też oznacza, iż w sytuacji takiej wykluczona jest możliwość rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zmianę lub uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez pełnomocnika J.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzuca naruszenie przy ich wydaniu przepisów postępowania celnego w postaci art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 208 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 i art. 2621 Kodeksu celnego, a to przez dowolną ocenę materiału sprawy i brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, prowadzących w konsekwencji do umorzenia postępowania administracyjnego wywołanego wnioskiem strony. Z uzasadnienia skargi wynika, że kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie skarżący uważa, iż rozstrzygnięcie to narusza wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania podmiotu do prowadzonego przez organy administracji publicznej postępowania. Podkreśla on, iż przedmiotem zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co oznacza, że kontroli sądowej podlegać będzie wyłącznie kwestia zachowania terminu do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji, nie zaś kwestia będąca przedmiotem tej decyzji, tj. kwestia zastosowania właściwej stawki celnej. Odwołuje się on też do przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wskazując, że ewentualny upływ przewidzianego tym przepisem terminu przedawnienia do wydania nowej decyzji przekreślałby prawo strony do wystąpienia o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru cła. Wywodzi on też, iż w celu zabezpieczenia tego prawa organ celny winien był wszczęte na żądanie strony postępowanie zawiesić do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Poza sporem pozostaje, że przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest decyzja ostateczna umarzająca postępowanie wszczęte na wniosek importera o zmianę decyzji organu celnego pierwszej instancji uznającej złożone zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określającej kwotę długu celnego w wysokości innej od deklarowanej przez zgłaszającego. Jak wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia, podstawę umorzenia wszczętego postępowania stanowiło ustalenie, że składając wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, strona jednocześnie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające, iż wniesione przez nią odwołanie od tej decyzji złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu dla jego wniesienia. W związku z takimi podstawami zaskarżonego w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia zauważyć należy, iż jakkolwiek wydane przez organ odwoławczy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem ostatecznie kończącym postępowanie administracyjne w danej sprawie, to jednakże wniesienie na to postanowienie skargi do sądu administracyjnego oznacza, iż jest ono rozstrzygnięciem nieprawomocnym, podobnie jak zaskarżona do tego sądu decyzja organu odwoławczego rozstrzygająca w sprawie. Zaskarżenie wydanego przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania zmierza do jego wyeliminowania z obrotu prawnego i do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy w wyniku wniesionego przez stronę odwołania. Podobnie zatem jak w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja organu odwoławczego, także w sytuacji zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jego uchylenie lub zmiana przez organ, który je wydał, możliwa jest w ramach tzw. autokontroli przewidzianej przepisem art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (aktualnie - art. 54 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), taka możliwość oznacza zaś, że nie jest dopuszczalnym podejmowanie jakichkolwiek aktów (decyzji) przez organ, którego decyzja rozstrzygająca w sprawie zaskarżona została odwołaniem, jakiego dotyczy zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie. Tak więc zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych w rozpatrywanej sprawie co do tego, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oznacza, iż nieprawomocność tego postanowienia powoduje, że bezprzedmiotowym jest wszczęte na żądanie wnoszącej skargę strony nowe postępowanie zmierzające do uchylenia lub zmiany zaskarżonego odwołaniem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Uznając w tych warunkach podniesione w skardze zarzuty za w zupełności chybione i nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 151, poz. 1270).