SA/Sz 60/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art.2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ustawy z 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( j.t. Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299) w związku z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie powyższej ustawy ( Dz. U. Nr 72, poz. 749 ) oraz uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] r. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego H. Z., J. Z. i Z. Z. w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, gospodarczym oraz składem położonej w [...] przy u. [...] Nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr geodezyjnym [...] i [...] o powierzchni ogólnej [...] m kw., ujawnionej w KW nr [...] oraz ustalił jednorazową opłatę za przekształcenie w wysokości [...] zł. Od tej decyzji odwołanie wniósł Z. Z. podnosząc, że jego wniosek powinien być rozpatrzony na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2001r., gdyż spełnia wszelkie wymogi, a mianowicie, użytkowanie wieczyste zostało nabyte przed 26 maja 1990r., nieruchomość jest położona na obszarze ziem odzyskanych, jest zabudowana na cele mieszkaniowe, wniosek o przekształcenie został złożony zgodnie z art. 1 ust. 2 cyt. ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt1 Kpa, art.2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 865) oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz.1299 ), po rozpatrzeniu odwołania- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na istnienie w obrocie prawnym dwóch ustaw , a mianowicie ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Kolegium ustaliło, w oparciu treść wniosku z dnia [...] r., że H. Z., J. Z. i Z. Z. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Postępowanie przed organem I instancji toczyło się zgodnie z wnioskiem na podstawie tejże ustawy z dnia 4. 09.1997r., strona nie wnosiła do tego postępowania żadnych zastrzeżeń, w toku tego postępowania wniosek nie został przez stronę zmieniony. Z tych względów organ II instancji uznał, że decyzja jest zgodna z wnioskiem i nie narusza przepisów ustawy, na podstawie której została podjęta. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. Z. powyższej decyzji ostatecznej zarzucił rażące naruszenie obowiązującego prawa administracyjnego i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu decyzji, skarżący poza rozwinięciem argumentacji przytoczonej uprzednio w odwołaniu podniósł, że urzędnik w Urzędzie Gminy w [...] wprowadził go w błąd twierdząc, żę sprawa podlega rozpatrzeniu na podstawie ustawy z dnia 4. 09. 1997r. i wręczył mu druk wniosku odpowiedni dla tej ustawy mimo próśb skarżącego o wydanie druku wniosku właściwego dla rozpatrzenia sprawy na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. Ponadto skarżący stwierdził, że zwracał pisemnie uwagę organu I instancji na podjęcie niewłaściwego trybu załatwienia sprawy, a odmienne ustalenia poczynione w tej kwestii przez organ odwoławczy są następstwem nie przedstawienia Kolegium pełnych akt sprawy przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania przyznało, że w przedłożonych obecnie aktach sprawy, poza wnioskiem z dnia [...] r. opartym o przepisy ustawy z dnia 4.09.1997r. znajdują się także inne pisma, z których wynika, że strona domaga się przyznania prawa własności na podstawie przepisów ustawy z 26.07. 2001r. i stwierdziło, że: " Trudno obecnie ustalić, czy pisma te były przedkładane w toku postępowania odwoławczego." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1270) określanej dalej jako p.p.s.a., doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, bowiem decyzja ta narusza w istotny sposób przepisy postępowania administracyjnego. W sprawach wszczynanych na wniosek, przedmiot postępowania determinowany jest treścią podania (wniosku), które powinno, zgodnie z art. 63 § 2 Kpa, zawierać żądanie strony. Jeśli wniosek jest nieprecyzyjny i nie można, w sposób nie budzący wątpliwości, odczytać z niego woli strony, obowiązkiem organu jest wezwanie strony ( art. 64 § 2 Kpa ) do sprecyzowania żądania wniosku ( por. wyrok NSA z dnia 24.07.2001r., IV SA 1091/99, LEX ). Organ nie może sam kwalifikować wniosku nie zawierającego jasno sprecyzowanej woli strony, jak też nie może narzucać stronie rodzaju roszczenia, z którym zamierza ona wystąpić. Dlatego organ nie może bagatelizować woli strony również w przypadku dokonania przez nią- przed załatwieniem sprawy w formie rozstrzygnięcia- zmiany żądania, lub złożenia oświadczenia stwierdzającego, że pod wpływem błędu złożyła pierwotnie wniosek, który nie odpowiadał jej rzeczywistej woli. W niniejszej sprawie niewątpliwie wszczynający postępowanie wniosek z dnia [...] r. współużytkowników wieczystych został złożony na urzędowym druku zatytułowanym: " wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności" co w powiązaniu z treścią poszczególnych rubryk tego druku, mogłoby przemawiać za prawidłowością ustalenia organu odwoławczego, iż wolą wnioskodawców było przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych jednakże wynika odmiennie, a mianowicie, że skarżący dwukrotnie, przed wydaniem przez burmistrza decyzji, zwracał się do organu I instancji o rozpatrzenie wniosku na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Po raz pierwszy Z. Z. uczynił to w piśmie z dnia [...] r., kiedy to odpowiedział na pismo Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. zawiadamiające wnioskodawców, że sprawa zostanie załatwiona po otrzymaniu przez organ operatu szacunkowego, zgodnie z procedurą wynikająca z ustawy o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Skarżący napisał wówczas do organu, że jego oraz J. i H. Z. wniosek został złożony "w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209)." Żądanie rozpatrzenia sprawy w trybie tej ustawy skarżący powtórzył w piśmie z dnia [...] r. W obu pismach przytoczył argumenty na uzasadnienie takiej podstawy prawnej żądania. W tej sytuacji nie odpowiadają prawdzie ustalenia zawarte w decyzji organu odwoławczego, że na etapie postępowania przed organem I instancji strona nie zmieniła wniosku, że nie wnosiła o rozpatrzenie sprawy na podstawie ustawy z dnia 26. 07. 2001r. i że dopiero na przepisy tej ustawy powołała się w odwołaniu. Bez znaczenia dla sądowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest jednak dociekanie, czy to organ I instancji nie przedstawił organowi II instancji wraz z odwołaniem pełnych akt swojego postępowania, czy też przedstawione akta zawierały pełen zestaw dowodów, skoro oczywiste jest, że sprawę rozpoznano wbrew woli strony ewidentnie przez nią manifestowanej w pismach. Obywatel nie może ponosić ujemnych konsekwencji nieprawidłowego, niezgodnego z obowiązującym prawem działania organów administracji publicznej bez względu na to, na jakim etapie w administracyjnym toku instancji dochodzi do naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są obiektywnie wadliwe, ponieważ wydane zostały z pominięciem faktycznej woli wnioskodawców co przedmiotu wniesionego do organu podania. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 p.p.s.a.