SA/Sz 626/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209), po rozpoznaniu odwołania A.R. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r., w sprawie odmowy nabycia prawa własności nieruchomości działki nr [...] położonej przy ul. [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że E. i A.R. w dniu [...]r. złożyli wniosek o nieodpłatne nabycie prawa własności działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym [...] w zabudowie wolno stojącej. Przedmiotową nieruchomość nabyli na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego - Rep. [...] Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, jej przepisy mają zastosowanie do osób fizycznych będących w dniu [...]r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668), zabudowanych na cele mieszkaniowe oraz stanowiących nieruchomości rolne. Nieruchomości wymienione w dekrecie to jedynie gospodarstwa rolne (nieruchomości rolne) oraz działki gruntowe nadane w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska. Ustawa ma więc zastosowanie do nieruchomości obecnie mających charakter rolny lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, które znajdują się na obszarach Ziem Odzyskanych lub byłego Wolnego Miasta Gdańska i zostały wymienione w dekrecie oraz były nadane w trybie osadnictwa rolnego. Zdaniem organu I instancji, ponieważ E. i A.R. są użytkownikami wieczystymi działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym [...], a ustawa dotyczy tylko i wyłącznie nieruchomości gruntowych (gruntów) nadanych na podstawie dekretu z 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, nie spełniają przesłanek ustawy z dnia 26 lipca 2001r. koniecznych do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę ustalił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie tej ustawy tj. w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Obszarze Ziem Odzyskanych, zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, a także osoby fizycznej będącej jej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub wójt (burmistrz, prezydent miasta, starosta, lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Treść powołanego przepisu wskazuje, że nabycie własności nieruchomości jest możliwe jedynie na rzecz takich osób, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dacie 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 2001r. Nabycie własności nieruchomości może także nastąpić na rzecz następców prawnych użytkowników wieczystych. Warunkiem jest jednak, aby poprzedni użytkownicy M. i L. S. legitymowali się prawem użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zarówno w dniu [...]r. jak i w dniu [...]r. Jak wynika z akt sprawy byli oni współużytkownikami wieczystymi w dniu [...] (akt notarialny z dnia 17 listopada 1982r., ale w dniu [...]r. prawo użytkowania wieczystego im nie przysługiwało, ponieważ na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]r. zostało przeniesione na rzecz małżonków E. i A.R.. Byli oni użytkownikami wieczystymi w dniu r., ale ze względu na okoliczność, iż przedmiotowe prawo nie przysługiwało im w dniu [...]r. (wtedy użytkownikami wieczystymi byli L. i M. S.), nie spełniają przesłanek do nabycia przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył A.R.. Skarżący podał, że wraz z żoną E.R. są następcami prawnymi małżonków S., którzy stali się jej użytkownikami wieczystymi do dnia 16 listopada [...]r. Małżonkowie Siwińscy spełnili ustawowy wymóg będąc przed dniem 26 maja 1990r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, położonej na obszarze Ziem Odzyskanych Państwa Polskiego. Skarżący A.R wraz z żoną będąc następcami prawnymi małżonków S. spełnili drugi wymóg określony przez ustawę, gdyż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001r., byli użytkownikami wieczystymi tej nieruchomości. Zatem prawo użytkowania wieczystego przysługuje skarżącemu do dnia 16 listopada 2081r. Skarżący podniósł nadto, że stanowisko organu I instancji jest oczywistą nadinterpretacją nie wynikającą z ustawy. Jednocześnie wskazał że nadanie na mocy dekretu było pełną własnością, łącznie z wpisem do ksiąg wieczystych, a własność nieruchomości podlegała prawu dziedziczenia. Zatem grunty będące pełną własnością nabyte w oparciu o dekret z dnia 6 września 1951r. nie mogły być przedmiotem ponownego uwłaszczenia na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. Zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji, budzi wątpliwości gdyż nastąpiło nieprawidłowe przywołanie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. pomimo, że odwołujący powoływali się w swym odwołaniu na art. 1 ust. 2 wskazując, że są następcami prawnymi osób, które były użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości przed dniem 26 maja 1990r. Nadto w uzasadnieniu tendencyjnie nie przytoczono żadnego merytorycznego argumentu wykazującego, że decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem. Organ dokonując niewłaściwej interpretacji ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości naruszył art. 77 § 1 kpa. Z informacji prasowych wynika, że prawnicy Biura Legislacyjnego Senatu, którzy uczestniczyli w pracach nad powstawaniem ustawy z dnia 26 lipca 2001r. stwierdzili, że urzędnicy szczebla samorządowego nie mają podstaw do zawężającej, skrajnie niekorzystnej dla uprawnionych użytkowników wieczystych z Ziem Odzyskanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało uznać, że skarga nie jest zasadna. Na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie tej ustawy (tym dniem był 24 października 2001r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Obszarze Ziem Odzyskanych, zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Na wniosek osoby, wymienionej w art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, a także osoby fizycznej będącej jej następcą prawnym – art. 1 ust. 2, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub wójt (burmistrz, prezydent miasta, starosta, lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Treść art. 1 ust. 1 i 2 powołanej ustawy jednoznacznie wskazuje, że nabycie własności nieruchomości jest możliwe tylko przez te osoby, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dacie 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 2001r. Własność nieruchomości mogą nabyć również następcy prawni użytkowników wieczystych. Warunkiem jest jednak, aby ich poprzednikom przysługiwało prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nie tylko w dniu 26 maja 1990r., ale także w dniu 24 października 2001r. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że współużytkownikami wieczystymi w dniu 26 maja 1990r. byli L. i M.S (akt notarialny z dnia [...]r.). Jednak w dniu 24 października 2001r. prawo użytkowania wieczystego już im nie przysługiwało, ponieważ zostało przeniesione na rzecz małżonków E. i A.R. (akt notarialny z dnia [...]r. Tak więc skarżący i jego żona byli użytkownikami wieczystymi tylko w jednej dacie wymienionej w ustawie, a mianowicie w dniu 24 października 2001r., W tej sytuacji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki nabycia przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Nie zmieniają tej oceny pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącego. Wprawdzie decyzja organu I instancji zawiera niewłaściwe uzasadnienie ale samo rozstrzygnięcie jest trafne. Właściwe uzasadnienie zostało sporządzone przez organ odwoławczy, który wskazał na ustawowe przesłanki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.