SA/Sz 666/02

Dnia 24 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Crzegorczyk-Meder Protokolant: sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę 2 Sygn. akt SA/Sz 666/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 4 ust. 1 i art. 31 ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414. ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. nr 26, poz. 140) oraz obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 9 maja 2001r. w sprawie wskaźników waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od 1 czerwca 2001 r. (MP Nr 15, poz. 243), po rozpatrzeniu odwołania A. T.od decyzji z dnia [...]r. wydanej przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]- utrzymało w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ I instancji przyznał wnioskodawcy zasiłek okresowy w okresie od [...] do[...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Od tej decyzji odwołał się A. T., podnosząc, iż przyznana pomoc jest niewystarczająca na zaspokojenie potrzeb życiowych, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb w szczególności ze względu na brak możliwości zatrudnienia. W przypadku odwołującego się górną granicę kwoty dochodu uprawniającego do pomocy społecznej stanowi kwota 691 zł. Dochód A. T. wynosi [...] zł. Prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z [...]. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W tych okolicznościach wnioskodawca spełnia warunki do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy. Realizację tego uprawnienia stanowi decyzja przyznająca zasiłek okresowy i zasiłek celowy w wysokości 100 zł. Przyznawane w trybie art. 31 ustawy zasiłki okresowe są świadczeniem uznaniowym. Prawo oraz wysokość zasiłku okresowego uzależniona jest zarówno od potrzeb wnioskodawcy jak i możliwości pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej są ograniczone, a ilość osób ubiegających się o udzielenie pomocy jest duża, stąd wielkość przyznawanych świadczeń jest limitowana. Sygn. akt SA/Sz 666/02 Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowym rodziny, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby lub rodziny, nie niższe jednak niż 18 zł na rodzinę. Różnica między kryterium dochodowym rodziny -691 zł, a dochodem rodziny [...]zł wynosi [...] zł. Zaskarżoną decyzją przyznano świadczenie, jest więc ona korzystna dla strony. Wysokość przyznanego świadczenia mieści się w granicach ustalonych w art. 31 ust. 4 ustawy. Uchylenie takiej decyzji pogorszyłoby sytuację materialną zainteresowanego, a Kolegium nie ma podstaw formalnoprawnych do zwiększenia przyznanej pomocy. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożył A. T. wnosząc o pozytywne jej rozpatrzenie i udzielenie mu pomocy finansowej. Skarżący zarzucił, że wydana decyzja narusza art. 8 i 30 Konstytucji RP, ponieważ zastosowano tylko art. 67 Konstytucji. Po złożeniu pierwszego podania skarżący otrzymał tylko zasiłek celowy i czekał na rozpatrzenie tego podania na podstawie art. 30 Konstytucji RP. Dopiero po złożeniu drugiego podania Ośrodek Pomocy Społecznej otrzymał zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Tym samym organ nie ustosunkował się do jego żądania, które sformułował w złożonych podaniach, a mianowicie wyrównania pieniężnego od [...] r., tj. od utraty zasiłku dla bezrobotnych. Z tym właśnie momentem zgodnie z art. 30 Konstytucji RP organy pomocy społecznej winny zapewnić mu minimum egzystencji, czyli przyznać świadczenie zapewniające minimum egzystencji, tj. w wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zakwestionował nadto bezpodstawne uwzględnienie przez organ, przy ustalaniu wysokości dochodów, renty [...] u której mieszka i przyjęcie, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Zarzucił też, że kwota przyznanego zasiłku okresowego [...] zł, nie pozwala mu żyć godnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Na mocy art, 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej pomoc ta, jest instytucją społecznej polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie 4 Sygn. akt SA/Sz 666/02 pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Na mocy art. 2 ust. 1 i 4 powołanej ustawy, celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także doprowadzenie, w miarę możliwości, do życiowego usamodzielniania tych osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny być uwzględnione wówczas gdy odpowiadają zarówno celom, jak i możliwościom pomocy społecznej. Pomocy społecznej określonej na zasadach wskazanych w ustawie udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach Opiekuńczo-Wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmu lub narkomanii i trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 3 cyt. ustawy). Z powołanych przepisów wynika, że pomoc społeczna przewidziana jest dla osób żyjących w trudnych warunkach ale przesłanką jej udzielenia jest ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej osób ubiegających o pomoc i ich współdziałanie w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze w toku postępowania prawidłowo ustalono stan faktyczny. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zamieszkuje razem z [...] która ma rentę (oraz dodatek pielęgnacyjny). Łączny dochód wynosi [...] zł. Ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe wynosi 691 zł. Pomimo, że skarżący zaprzecza temu, to zebrane w sprawie dowody dają podstawę do przyjęcia, że zamieszkując wspólnie z [...] prowadzi razem z nią gospodarstwo domowe, ponieważ własnych dochodów nie posiada (wywiad środowiskowy k. 20, 21 akt administracyjnych). W rozpatrywanej sprawie prawidłowo uznano, że istnieją przesłanki udzielenia pomocy społecznej i przyznano skarżącemu zasiłek okresowy. Należy podkreślić, że organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizować muszą swe ustawowe cele. Wymaga to realistycznej oceny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń. Racjonalne gospodarowanie posiadanymi środkami finansowymi wymaga określenia, które z potrzeb muszą być zaspokojone niezbędnie i w jaki sposób. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Sygn. akt SA/Sz 666/02 Administracyjnego (zob. wyroki NSA z dnia 17.04.2002r.JI SA/Gd 4332/01; z dnia 24.09.1996r., SA/Gd 3281/95 W rozpoznawanej sprawie organ dokonał takiej kontroli i przydzielił pomoc stosownie do posiadanych środków. Wydana decyzja ma charakter uznaniowy, ale została oparta na ustawowych przesłankach. Nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że pomoc społeczna ma być przyznawana w wysokości świadczeń przewidzianych dla osób bezrobotnych. Nie ma więc też podstaw prawnych do "wyrównania" wysokości przyznanych skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej do wysokości otrzymywanego przez niego wcześniej zasiłku dla bezrobotnych. W sprawie nie naruszono również przepisów Konstytucji RP. Ogólne założenia ustawy zasadniczej dotyczące zasad udzielania pomocy społecznej zostały sprecyzowane w ustawie z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) i zasad tych przestrzegano. W związku z tym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego Sąd na mocy art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. i