SA/Sz 669/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych I. o d d a l a skargę II. przyznaje adwokatowi H.L. od Skarbu Państwa kwotę [...] złotych tytułem kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] decyzją z dnia [...]r. przyznał J.B. pomoc w formie usług opiekuńczych świadczonych przez [...] godziny przez [...] razy w tygodniu z odpłatnością za 1 godzinę [...] zł. oraz po [...] godziny w soboty, niedziele i święta w okresie od [...] z odpłatnością za 1 godz. [...]zł. Od decyzji odwołał się J.B. wnosząc o przyznanie [...] godzin opieki dziennie z odpłatnością za 1 godz. [...]zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., po rozpatrzeniu odwołania J.B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B., domagając się jej uchylenia i przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych na takich samych zasadach jak w [...]r. tj. po [...] godziny 5 razy w tygodniu oraz po [...] godziny w soboty, niedziele i święta z odpłatnością po [...] zł za jedną godzinę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. w sprawie SA/Sz 1399/02 uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, m.in., że skarżący do wniosku z dnia [...]r. o przyznanie usług opiekuńczych za rok [...] dołączył m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. wydane przez lekarza specjalistę stwierdzające, że J.B. wymaga usług specjalistycznych trzy razy w tygodniu po [...] godziny dziennie. Sąd wskazał też, że organ I instancji w dniu [...]r. wydał na podstawie tego samego materiału dowodowego i na tej samej podstawie prawnej – dwie odrębne decyzje, z których jedna dotyczyła przyznania stronie usług opiekuńczych 5 razy w tygodniu po [...] godziny oraz soboty , niedziele i święta po [...] godziny, na okres od [...]r., zaś drugą – zaskarżoną do Sądu przyznał stronie tego rodzaju usługi w okresie od [...]r. po [...] godziny 5 razy w tygodniu oraz w soboty, niedziele i święta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu odwołania J.B. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania usług opiekuńczych za okres od [...]r., na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 17 ust.1 w związku z art. 10 ust.2 pkt 2 oraz art.18 ust.1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./ uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie J.B. zasługuje na uwzględnienie. Kolegium wskazało, że z dotychczasowych ustaleń wynika, że J.B. jest osobą samotną zaliczoną orzeczeniem z dnia [...]r. do inwalidów pierwszej grupy na stałe i wymagającą opieki innej osoby. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która w miesiącu poprzedzającym wniosek z [...]r. wynosiła [...] zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. W piśmie z dnia [...]r. wnioskodawca wskazał, że chce aby usługi opiekuńcze nadal wykonywała dotychczasowa opiekunka tj. sąsiadka M.S. i nie wyraża zgody na inną osobę. J.B. we wniosku z dnia [...]r. występował o przyznanie usług opiekuńczych na cały [...]r., w dotychczasowym wymiarze /tj. po [...] godziny dziennie/ oraz według dotychczasowej odpłatności /tj. [...] zł. za godzinę/, z uwagi na niskie dochody. Do wniosku dołączył dwa zaświadczenia lekarskie: pierwsze z dnia [...]r. z Poradni Zdrowia Psychicznego, z którego wynika, że wymaga usług specjalistycznych przez siedem dni w tygodniu po [...] godziny i drugie z dnia [...]r. od specjalisty medycyny rodzinnej, który również stwierdził, że pacjent wymaga usług opiekuńczych siedem razy w tygodniu po [...] godziny dziennie. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji dysponując powyższymi dowodami, przyznał stronie tylko [...] godziny dziennie usług opiekuńczych /przez 7 dni w tygodniu/ i tylko na dwa miesiące oraz ustalił odpłatność za jedną godzinę w dniu robocze po [...] zł oraz [...] zł za każdą godzinę w soboty, niedziele i święta. Organ ten pominął natomiast okoliczność, że stronie przysługują usługi opiekuńcze specjalistyczne, za które odpłatność świadczeniobiorcy jest znacznie niższa, bądź może być zwolniona w części lub z całości z odpłatności, a ponadto nie ustosunkował się w ogóle do wniosku J.B. o zwolnienie od opłaty ponad [...] złote za godzinę. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 10 ust.2 pkt 2 i art. 17 ust.1 ustawy o pomocy społecznej i wskazał, że z przepisów tych oraz przedstawionych wyżej faktów wynika, że organ I instancji był zobowiązany przyznać stronie – na stałe usługi opiekuńcze w wymiarze wskazanym przez lekarzy specjalistów. Natomiast organ I instancji w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie przyjął, że w sprawach przyznania /obowiązkowych/ usług opiekuńczych, może orzekać według własnego uznania i to wbrew zebranym dowodom i przepisom. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że organ I instancji takim działaniem, a jednocześnie zaniechaniem /bo nie rozpatrzył wniosku w całości tj. co do okresu przyznania usług opiekuńczych, zwolnienia z części obowiązującej dopłaty/ dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego /art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa/, co musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. podniósł, że organ I instancji nie uznaje decyzji SKO z dnia [...]r. i od [...] r. jest pozbawiony opieki. Dlatego zatrudnił opiekunkę za odpłatnością [...] zł miesięcznie. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii odszkodowania za czas pozostawania bez opieki. Na rozprawie skarżący oświadczył, że od [...]r. nie dostaje żadnych świadczeń z opieki społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargą wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a /. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę decyzji administracyjnych, a kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W toku tej kontroli, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Z treści skargi wynika , że skarga oparta jest na zarzutach w istocie rzeczy bezprzedmiotowych dla kontroli zaskarżonej decyzji . Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...]r. o przyznanie za odpłatnością usług opiekuńczych na rok [...]r. Organ I instancji decyzją z dnia [...]r. przyznał skarżącemu pomoc w formie usług opiekuńczych świadczonych przez [...] godziny dziennie przez pięć razy w tygodniu oraz po [...] godziny w soboty, niedziele i święta w okresie od [...]. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie skarżącego od powyższej decyzji , w dniu [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skoro zatem przedmiotem postępowania organów administracji była sprawa przyznania usług opiekuńczych, to żądanie skarżącego przyznania odszkodowania za okres gdy tych usług nie otrzymał, nie pozostaje w żadnym związku przedmiotowym z rozpoznawaną sprawą zakończoną ostateczną decyzją z dnia [...]r. Wychodząc poza zarzuty skargi, do czego uprawnia przepis art. 134 § 1 kpa, Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżenia była określona w art. 138 § 2 kpa decyzja o charakterze kasacyjnym, wobec czego ocena jej zgodności z prawem polegała w pierwszym rzędzie na badaniu, czy istotnie zachodziły wymienione w art. 138 § 2 kpa przyczyny uzasadniające uchylenie decyzji pierwszej instancji i konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powyższe przesłanki nie zostały jednoznacznie zwerbalizowane, to z obszernego uzasadnienia prawnego tej decyzji wynika, że organ odwoławczy dopatrzył się konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie w przedmiocie usług opiekuńczych. Sąd podziela takie stanowisko organu odwoławczego, bowiem istotnie wyjaśnić należy w oparciu o już przedstawione zaświadczania lekarzy specjalistów nie tylko ilość przysługujących skarżącemu godzin codziennej opieki i okresu przyznania usług opiekuńczych, ale też pozostaje do wyjaśnienia kwestia odpłatności bądź zwolnienia z odpłatności za te usługi. Organ odwoławczy trafnie też wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu spawy organ I instancji ma zwrócić szczególną uwagę na treść art. 17 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis obliguje organ do przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych osobom samotnym wymagającym pomocy innych osób, a zatem w takiej sytuacji organ nie działa w ramach uznania administracyjnego . W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił, a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na mocy § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ w związku z art. 250 w związku z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.