SA/Sz 696/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi Agencji Nieruchomości Rolnej Oddział Terenowy w [...] Filia w [...] następcy prawnego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] Filia w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] NR [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Gminy [...] z dnia [...] NR [...] II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 145 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), art. 104 kpa, Uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłat adiacenckich, naliczanych od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej w [...], Zarząd Gminy [...] ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości ww. nieruchomości wskutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (sieci wodociągowej, gazowej, elektrycznej, kanalizacji)w wysokości [...]zł obciążając nią Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] Filia w [...] – obecnie Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] Filia w [...] W uzasadnieniu decyzji podano, że Agencja jako właściciel przedmiotowej nieruchomości uczestniczy w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich – art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] r. opłata ta stanowi 30% różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. W dniu [...] r., jako podano w protokole odbioru robót, oddano do użytku sieć wodociągową, w dniu [...] r. sieć kanalizacyjną i elektryczną, a w dniu [...] r. sieć gazową. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalono na podstawie operatu szacunkowego wartości gruntu sporządzonego przez powołanego rzeczoznawcę majątkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa Oddział Terenowy w [...] Filia w [...] zarzuciła przede wszystkim, że została ona wydana w stosunku do osoby prawnej nie będącej stroną w sprawie, ponieważ przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] r. została sprzedana na rzecz osób fizycznych. Nadto Agencja podniosła, że niewłaściwie zastosowano przepis art. 144, art. 145 ust. 1 i art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) Skarżąca nie zgodziła się również z tym, że wzrost wartości nieruchomości nastąpił na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], uwzględniając odwołanie uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. Kolegium stwierdziło, że skoro ANRSP sprzedała przedmiotową nieruchomość w dniu [...] r. na rzecz osób fizycznych to Zarząd Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. nie mógł obciążać Agencji opłatą adiacencką, bowiem w dacie zaskarżonej decyzji nie była już właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w [...] - działka nr [...]. Natomiast w myśl art. 144 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami opłata adiacencka obciąża właściciela nieruchomości. W tym stanie rzeczy skoro decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu to na mocy art. 138 § 2 pkt 2 kpa należało ją uchylić i umorzyć postępowanie. Powyższe rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie Prokurator Rejonowy w [...]. Kwestionowanej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 144 ust. 1 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przewiduje obciążenie obowiązkiem udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej właściciela nieruchomości nie zawierając wskazówek określających dokładniej tego właściciela. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz 2986/2000 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłaty adiacenckiej. Sąd stwierdził, że mając na uwadze regulację art. 144 ust. 1 cyt. ustawy, który przewiduje obciążenie obowiązkiem udziału w kosztach budowy infrastruktury technicznej właściciela nieruchomości, nie można odmówić trafności argumentacji skarżącego, że obowiązek udziału w kosztach, a zatem również obowiązek poniesienia opłaty adiacenckiej dotyczy podmiotu będącego właścicielem nieruchomości w dacie stworzenia warunków do podłączenia jej do wybudowania urządzenia. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności w tym stanie rzeczy organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, z zastrzeżeniem, że ocena prawna wyrażona w wyroku NSA wiąże organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją wydaną w dniu [...] r. po rozpatrzeniu odwołania ANRSP OT w [...] Filia w [...] od decyzji Zarządu Gminy w [...] z [...] r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej położonej w [...] na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z wyrażoną przez NSA w wyroku z dnia 15 maja 2002 r. oceną, że art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje obciążenie obowiązkiem udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej właściciela nieruchomości, obowiązek udziału w kosztach, a zatem również obowiązek poniesienia opłaty adiacenckiej dotyczy podmiotu będącego właścicielem nieruchomości w dacie stworzenia warunków do podłączenia jej do wybudowanego urządzenia. Nie ma wątpliwości, że w tej dacie sporna działka była własnością Agencji. Nadto organ, dodał, że zdaniem NSA, ANRSP OT w [...] sprzedając przedmiotową nieruchomość uzyskała ekwiwalent korzyści wynikającej z wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, natomiast nabywca nie tylko nie uzyskał korzyści lecz poniósł koszty wzrostu wartości nieruchomości w ramach uiszczonej ceny. Dlatego stroną obowiązaną do uiszczenia opłaty adiacenckiej jest ANRSP OT w [...] Filia w [...]. W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w [...] ANRSP OT w [...] Filia w [...] wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że stwierdzenie Kolegium, iż obowiązek poniesienia opłaty adiacenckiej spoczywa na podmiocie będącym właścicielem nieruchomości w dacie stworzenia warunków do podłączenia jej do wybudowanego urządzenia, pozostaje w sprzeczności z art. 144 ust. 1 i art. 145 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Wymienione przepisy regulują sytuację, w której zarząd gminy przez wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń określa i pozwala zrealizować obowiązek właściciela nieruchomości do uczestniczenia w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Zatem żeby decyzja zarządu gminy mogła być uznana za ważną w dacie wydania musi być skierowana do właściciela nieruchomości, który ma obowiązek uczestniczyć w kosztach budowy urządzeń oraz ma możliwość podłączenia się do tych urządzeń oraz pod warunkiem, że decyzja ostateczna nie została wydana po upływie trzech lat od urządzenia lub modernizacji drogi lub stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi z powodu braku podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Rację ma skarżąca podnosząc zarzut naruszenia przepis art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 717), zgodnie z którym ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie trzech lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stwierdzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela pogląd, że trzyletni termin przewidziany w tym przepisie odnosi się do ustalenia opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną (por. G. Bieniek, A. Hopfer, Z. Marmaj, E. Mzyk, R. Żróbek – Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, tom II, Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 2000 r. str. 212). Ponieważ przepis art. 145 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że Zarząd Gminy może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, to przewidziany w ust. 2 tego artykułu termin przedawnienia powinien być liczony każdorazowo dla poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Za nieprawidłowe i naruszając przepis art. 145 ust. 1 i 2 ww. ustawy należy uznać łączne ustalenie opłaty adiacenckiej dla różnych urządzeń infrastruktury technicznej w sytuacji, gdy termin początkowy biegu przedawnienia co do każdej z tych inwestycji nastąpił w innym czasie. W przedmiotowej sprawie w dniu [...] r., zgodnie z protokołem odbioru robót, oddano do użytku sieć wodociągową, w dniu [...] r. sieć kanalizacyjną i elektryczną, a w dniu [...] r. sieć gazową. Z powyższego wynika, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r. ustalająca opłatę adiacencką z tytułu budowy sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej, wydana została po upływie trzyletniego terminu przedawnienia przewidzianego ustawą dla ustalenia tej opłaty. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy, a o kosztach na podstawie przepisu art. 200.