SA/Sz 719/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie o d d a l a skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego stosunków wodnych przez właścicieli działek o numerach ewidencyjnych [...] położonych w miejscowości [...] Decyzję uzasadnił tym, że teren stanowiący wg klasyfikacji gruntów nieużytek położony na działkach o numerach [...] został osuszony, na teren działki nr [...] nie spływają wody ani nieczystości z gruntów sąsiednich, zatem postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołała się J.W. podnosząc w odwołaniu z dnia [...] r. jak i w piśmie z [...] r. stanowiącym uzupełnienie odwołania, iż organ I instancji nie chce wydać decyzji merytorycznej, zobowiązującej do przywrócenia stosunków wodnych na tym terenie, znając doskonale sytuację na gruncie. Skarżąca w odwołaniu przyznała, że obecnie na wskazanym terenie nie ma wody, jednakże nie jest pewna, czy ta sytuacja się utrzyma, bo na ten teren spływają wody z dren i odkrytego rowu, a odpływ jest tylko jeden, rurociągiem podziemnym, gdzie woda spływa bardzo powoli. Zatem nie ma żadnej gwarancji, że jej grunty nie będą nadal zalewane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uwzględniło wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, że na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w [...], stanowiącej własność odwołującej się, znajduje się nieużytek o pow. [...] ha , na którym gromadziła się woda. Podnoszony przez odwołującą się zarzut, jakoby w ewidencji gruntów na działce nr [...] stanowiącej jej własność nie figurowały nieużytki jest nieuzasadniony, bowiem taki stan na gruncie wynika z wypisu z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...]r. Zastoisko wody swoim zasięgiem obejmowało też część sąsiednich działek o nr [...]. Zastoisko to powstało w wyniku spływu wód z sąsiednich pól starymi poniemieckim, zdewastowanymi urządzeniami drenarskimi ([...] wyloty od strony działki nr [...] oraz [...] wyloty od strony działki [...]) i zablokowania jedynego odpływu wody tj. rurociągu odprowadzającego nagromadzoną wodę do [...] (wylot na działce nr [...]). W trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie rurociąg odprowadzający wodę został udrożniony, zastoisko wody zostało zlikwidowane. Taki stan rzeczy został potwierdzony w czasie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w terenie w dniu [...] r., w której skarżąca uczestniczyła. Przy tym nie kwestionuje Ona, ustaleń dokonanych w czasie oględzin, obawia się jednak, iż taka sytuacja może się powtórzyć, gdyż stare urządzenia zostały uszkodzone, teren został zabudowany i zagrodzony siatką, nie ma możliwości czyszczenia wylotu rowu z uwagi na brak dojścia. Kolegium obawy skarżącej uznało za przedwczesne wskazując, że organ wydając decyzję opiera się na dowodach, nie na przypuszczeniach. Dalej Kolegium wskazało, że w trakcie postępowania nie stwierdzono odprowadzania nieczystości na teren działki odwołującej się, nie stwierdzono również zmiany kierunku odpływu wód na tym terenie oraz zmiany powierzchni nieużytku. Obecnie na gruncie nie ma wody, udrożniony został rurociąg odprowadzający wodę z tego terenu, a zatem postępowanie w sprawie nałożenia obowiązków zmierzających do osiągnięcia tych celów stało się bezprzedmiotowe i w myśl art.105 § 1 kpa należało je umorzyć. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, iż z otrzymanej z Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] informacji wynika, że istniejące na wskazanych działkach stare poniemieckie urządzenia melioracyjne nie są uwidocznione w ewidencji urządzeń melioracyjnych, zatem nie ma prawnej możliwości egzekwowania obowiązku utrzymania urządzeń szczegółowych melioracji w trybie art. 77 ust.1 ustawy Prawo wodne. Urządzenia te uległy dekapitalizacji i w przypadku ponowienia się problemu, mimo udrożnienia rurociągu, dla przywrócenia sprawności tych urządzeń konieczna będzie ich odbudowa. J.W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie zarzucając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest niesprawiedliwa. Skargę uzupełniła pismami z dnia [...]r. W obszernych wywodach skargi opisuje przebieg oględzin działek nr [...] dokonanych w dniu [...] r. wyjaśniając, że protokół oględzin podpisała pod warunkiem, że otrzyma mapę "zgodną do właściwości gruntów", co jednak nie nastąpiło. Opisuje uszkodzenia drenów dokonane przez sąsiada A.K. i W.G. na swoich działkach. Kwestionuje istnienie na Jej działce nieużytków i domaga się aby wydano Jej mapkę "do właściwości gruntów" oraz pokazano, w którym miejscu ma nieużytek i wyjaśniono dlaczego płaci większy podatek. Ponadto opisuje przebieg sporu granicznego z sąsiadem W.G. oraz domaga się "nakazem Sądu" wizji lokalnej na gruntach, których dotyczy rozgraniczenie. Domaga się również wszczęcia postępowania administracyjnego celem dokonania zmiany wpisu w ewidencji gruntów na działce nr [...] oraz przedstawienia gleboznawczej klasyfikacji. Niezależnie od zawartych w skardze opisów i żądań można z niej wywnioskować, że J.W. niezadowolona jest z decyzji organu I instancji, ponieważ, Jej zdaniem, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy tj. nie nakazuje A.K. i W.G. odbudowy uszkodzonych przez Nich drenów. Niezadowolona jest również z decyzji Kolegium, ponieważ Kolegium nie wydało decyzji na podstawie przepisu art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy nie uchyliło decyzji organu I instancji nie przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuca również organom obu instancji przewlekłość postępowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że akt ten odpowiada prawu. Decyzja powyższa wydana została na podstawie z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne zgodnie, z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, jak również odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu w myśl ust. 2 tego artykułu spoczywa też obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntów zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt burmistrz lub prezydent miasta zgodnie z ust. 3 tego artykułu może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z analizy tego przepisu wynika, że o ile właściciel gruntu spowoduje zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta szkodliwie będzie wpływać na grunt sąsiedni, to właściwy organ może nakazać właścicielowi alby przywrócenie stanu poprzedniego, albo wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Ustawodawca pozostawił do uznania organu wybór środków zapewniających zachowanie stosunków wodnych w niezmienionym stanie. Nie oznacza to oczywiście dowolności organu w podejmowaniu decyzji. Organ ten winien mieć na uwadze jakie działania doprowadziły do zmiany stosunków wodnych oraz wykonanie jakich czynności wystarczające będą dla zapobieżenia szkodom w przyszłości. Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie organy zasadnie przyjęły, że skoro gromadzenie wody na działce nr [...], co niekorzystnie oddziaływało na działkę skarżącej nr [...], spowodowane zostało brakiem odpływu wody do jeziora [...], to wystarczające byłoby nakazanie przywrócenie stanu poprzedniego poprzez umożliwienie odpływu wody. Potwierdzają to ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego (oględziny z dnia [...] r.) oraz zdjęcia dołączone do skargi. Z dowodów tych wynika, że w wyniku udrożnienia drenu odprowadzającego wodę z działki nr [...] do jeziora [...], działka ta została osuszona, tym samym stosunki wodne przywrócone ostały do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji nie było podstawy do nakazywania wykonywania dodatkowych urządzeń mającym zapobiegać szkodom. Nie było również potrzeby wydawania decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych do stanu poprzedniego, skoro w toku postępowania, stosunki te zostały przywrócone poprzez udrożnienie odpływu wody z działki nr [...] do jeziora [...]. Dlatego też zasadnie organy uznały, że wszczęte postępowanie w sprawie przywrócenia stosunków wodnych należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.