SA/Sz 731/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-12-08

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Henryk Dolecki, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania, może merytorycznie rozpoznać wniosek strony o przyznanie zasiłku celowego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania wniosku strony o przyznanie zasiłku celowego, gdyż sprawa ta należy do kompetencji organów pomocy społecznej. Sąd bada jedynie zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i postępowania. W sytuacji, gdy organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a organ administracji działa w ramach uznania administracyjnego, sąd nie może rozstrzygnąć sprawy co do istoty, nawet w przypadku uchybień proceduralnych organu I instancji. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmawiającą przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego na zakup kuchenki gazowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnosił trudną sytuację materialną, zdrowotną oraz zły stan mieszkania. Organ odwoławczy wskazał na potrzebę indywidualizacji postępowania i przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, w tym zasięgnięcia opinii zakładu gazowniczego w sprawie sprawności kuchenki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a la skargę Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie – [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 31a, 43 ust.1 i 46 ust.5 i 5a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./ odmówił przyznania J.M. bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego na zakup kuchenki gazowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że IJ.M. jest osobą samotną, całkowicie niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia. Otrzymuje rentę inwalidzką z ZUS w wysokości [...] zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł oraz od [...]r. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]zł. Zajmuje [...] mieszkanie z kuchnią i łazienką. W dniu [...]r. w czasie przeprowadzonej wizji lokalnej w mieszkaniu wnioskodawcy ustalono, że kuchenka gazowa jest sprawna, a instalacja gazowa jest szczelna. Dlatego organ I instancji stwierdził brak podstaw do udzielenia pomocy na zakup kuchenki gazowej. W odwołaniu od tej decyzji J.M. podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie gospodarującą, otrzymującą rentę inwalidzką, która nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Odwołujący podniósł, że kuchenka gazowa ma [...] lat i nikt nie chce jej naprawić. Mieszkanie wymaga odnowienia, bo było malowane [...] lat temu, stan techniczny mieszkania jest bardzo zły. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 5, art. 31a w związku z art. 4 ust.1 i art. 2 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej uchyliło zaskarżoną decyzją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej obowiązuje zasada indywidualizacji. Organ I instancji rozpoznając sprawę nie wziął pod uwagę faktu, że J.M. jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. W dniu [...]r. zmarła mu matka, która sprawowała opiekę nad odwołującym się. J.M.I zwrócił się [...]r. do organu I instancji o przyznanie pomocy finansowej na malowanie mieszkania i zakup kuchenki gazowej. Na temat sprawności kuchenki gazowej opinię winien wydać zakład gazowniczy. Natomiast w sprawie odnowienia mieszkania, które od [...] lat nie było malowane organ I instancji nie zajął w ogóle stanowiska w zaskarżonej decyzji. Nadto wskazano, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, wskazanie byłoby objęcie strony specjalistycznymi usługami opiekuńczymi /kontakt z psychiatrą, załatwienie recept, ich wykup i systematyczne podawanie leków/ oraz przyznanie pomocy w trybie art. 31a lub art.5, 32 i 41, bądź podjęcie kroków o umieszczenie w dps. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ I instancji był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego w warunkach rozpoznawanej sprawy nie dopełnił. Nie dokonał również rozważenia możliwości załatwienia wniosków strony w całości. Ponadto, nie podjął niezbędnych działań z urzędu mimo, iż był do tego zobowiązany przepisami art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.M. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, opisał trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz zły stan mieszkania, spowodowany brakiem od wielu lat środków finansowych na jego remont. Dołączył do pisma z dnia [...]r. o wskazaniach do ulg i uprawnień. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 16 § 2 kpa i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ kontroluje zaskarżoną decyzją wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem. W świetle tych przepisów do właściwości sądu administracyjnego nie należy wydawanie decyzji lub innych aktów administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd nie jest właściwy do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, gdyż sprawa ta należy do kompetencji właściwych organów pomocy społecznej. Przedmiotem rozpoznania sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia i postępowania, w którym ono zostało wydane. Według art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub części. Natomiast przepis art. 138 § 3 kpa obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że w sprawach należących do właściwości organów samorządu terytorialnego organ odwoławczy uprawiony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku gdy przepisy prawa nie pozostawiają rozstrzygnięcia uznaniu organu samorządu terytorialnego. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy uwzględniając odwołanie, ogranicza się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej realizowanych przez grupę między innymi należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych specjalnych /art. 10 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej/. Zgodnie z art. 31a ust.1 w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek celowy. Organ administracji rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku specjalnego celowego działa w ramach uznania administracyjnego. Dlatego organ II instancji nie mógł rozstrzygnąć sprawy do co istoty to znaczy przyznać skarżącemu bezzwrotny zasiłek celowy /niezależnie od uchybień prawa procesowego w postępowaniu przed organem I instancji./. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło