SA/Sz 759/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2004r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § l pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P.P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego, wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.) nakazał P.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w [...]. budynku magazynowego. Od tej decyzji odwołał się inwestor wnosząc o jej uchylenie. odwołujący podniósł, że rozpoczął budowę bez zezwolenia, gdyż wypowiedziano mu umowę najmu budynku, w którym prowadził działalność gospodarczą oraz, że rozbiórka budynku magazynowego pozbawi jego rodzinę środków do życia i zmusi do zwolnienia zatrudnianych pracowników. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji stwierdził, że argumenty skarżącego w świetle zebranego materiału dowodowego nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną i w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części skutkuje nakazem rozbiórki, zgodnie z dyspozycją art. 48 cyt. ustawy. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego samowolnie i zgodnie z art. 48 cyt. ustawy nie ma możliwości uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności pozaustawowych, w tym nieznajomości prawa, względów społecznych czy sytuacji ekonomicznej zobowiązanego. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył P.P. wnosząc o zalegalizowanie wykonywanych robót budowlanych. Skarżący zarzucił, że na przełomie kwietnia i maja 2002r. złożył do właściwego organu wymagane przepisami prawa dokumenty w celu uzyskania pozwolenia na budowę. Po upływie miesiąca otrzymał od zatrudnionego w starostwie inspektora zapewnienie, że niebawem otrzyma pozwolenie o które się ubiega, ponieważ nie ma jakichkolwiek przeszkód do jego wydania. W tym samym czasie skarżący musiał, na skutek wypowiedzenia, opuścić lokal w którym prowadził działalność gospodarczą. Mając zapewnienie, że pozwolenie będzie wydane rozpoczął budowę pomieszczenia magazynowego potrzebnego do prowadzenia tej działalności, stanowiącej podstawę utrzymania nie tylko jego rodziny ale i rodzin pracowników, których zatrudnia. Prowadząc budowę przez cały czas kontaktował się z pracownikiem starostwa i stale otrzymywał zapewnienie, że pozwolenie na budowę zostanie wydane. Wymaganego przepisami pozwolenia jednak nie otrzymał, na skutek postawy sąsiadów i wyrażonego przez nich sprzeciwu. W tej sytuacji skarżący powołując się na obecne realia ekonomiczne, sytuację jego rodziny i rodzin zatrudnionych pracowników, a także zmiany w prawie budowlanym, sformułował wniosek o uwzględnienie jego skargi. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Odnosząc się do treści skargi należało ją uznać za niezasadną. Na podstawie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Takim pozwoleniem skarżący jednak nie dysponował. Ustne zapewnienia osoby zatrudnionej w starostwie nie mogły zastąpić wymaganej prawem decyzji. Skarżący nie mógł zatem podjąć robót budowlanych. Należy podkreślić, że wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. W konsekwencji właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 48 Prawa budowlanego). Kategoryczna forma nakazu zawarta w treści art. 46 Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie dawała organowi prawa do uwzględnienia, co zasadnie podniósł organ odwoławczy, innych okoliczności takich, np. jak sytuacja ekonomiczna, czy rodzinna strony. Okoliczności pozaprawnych nie bierze również pod uwagę przy orzekaniu sąd administracyjny, chyba że z przepisy stanowią inaczej. Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpoznawanej sprawie. Co do zmiany stanu prawnego w zakresie prawa budowlanego, na który wskazuje skarżący, to okoliczność ta nie może być wzięta pod uwagę, ponieważ nastąpiła już po wydaniu zaskarżonej decyzji i nie ma mocy wstecznej. W związku z powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.