SA/Sz 76/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2004r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę, 2 Sygn.akt SA/Sz 76/02 UZASADNIENIE M. W. w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie ustawowego zasiłku okresowego". We wniosku podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie ma żadnych źródeł dochodu. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działając z upoważnienia Rady Miejskiej w B. na podstawie uchwały nr [...] z dnia –[...]r. oraz art.2,art. 3, art. 31 i art. 43, ust.1 i 3 ustawy o pomocy społecznej/tekst jednolity Dz.U. Nr 64, poz.414 z 1998 r ze zm./, i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 marca 1997r w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego z pomocy społecznej /Dz.U. Nr 2 6,poz.140, art. 104 kpa/ - przyznał M. W. zasiłek okresowy w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] r. do [...]r.. Organ orzekający uznał, że M. W. kwalifikuje się do otrzymania pomocy, gdyż jest osobą bezrobotną /art. 3 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej/. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. W. podnosząc, że decyzja ta poprzez nie przyznanie godnego zasiłku okresowego narusza art. 67 ust.2 Konstytucji RP. Wskazał, że jest osobą samotną bez stałego źródła dochodu własnego, posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz z art. 4 ust.1 i art. 31 ust.1 pkt 3, art. 2 ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /jedn. tekst Dz.U. Nr 64, poz. 414 z 1998r. ze zm./, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 marca 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego /Dz.U. Nr 26, poz. 140/ oraz obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2001r. w sprawie wskaźników waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz świadczeń z pomoc społecznej od [...] r4, /MP Nr 15, poz. 243/ , po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 31 ust.1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb w szczególności ze względu na brak możliwości zatrudnienia. W przypadku odwołującego górną granicę dochodu uprawniającego do pomocy społecznej stanowi kwot[...] złotych. Kolegium uznało, że M. W. spełnia warunki do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy. Ponadto Sygn.aktSA/Sz 76/02 Kolegium wskazało, że przyznawane w trybie art. 31 ustawy o pomocy społecznej zasiłki, okresowe są świadczeniem uznaniowym. Prawo oraz wysokość zasiłku okresowego uzależnione jest zarówno od potrzeb wnioskodawcy jako i o możliwości pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust.4 tej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ orzekający wskazał, że w wyroku z dnia [...]. w sprawie SA/Sz [...] NSA OZ stwierdził, że "Ocena możliwości finansowych ośrodka pomoc społecznej pozostaje w gestii samego organu pomoc tę przyznającego. A Trybunał Konstytucyjny rozpoznając skargę kasacyjną orzekł, że nie można żądać zasiłku okresowego jako świadczenia uznaniowego na podstawie normy konstytucyjnej wyrażonej w art. 67 ust.2 Konstytucji. Stosownie do art., 31 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowym rodziny, ustalonym zgodnie z art. 4 ust.1, a dochodem tej osoby lub rodziny, nie niższej jednak niż[...] zł na rodzinę. W niniejszej sprawie zostało przyznane skarżącemu świadczenie w wysokości mieszczącej się w granicach określonych art. 31 ust.4 ustawy. Kolegium podniosło też, że przyznanie świadczenia nie wyklucza możliwości ubiegania się o dalszą pomocy z opieki społecznej oraz, że odrębną decyzją skarżący otrzymał zasiłek celowy w kwocie [...] zł. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. W. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego jako osoba bezrobotna ma prawo do otrzymania ustawowej pomocy społecznej zagwarantowanej w Konstytucji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W piśmie z dnia [...]r. będącym uzupełnieniem skargi skarżący wniósł "o wynagrodzenie szkody wyrządzonej mu przez organy administracji na skutek działań niezgodnych z prawem" oraz bardzo obszernie opisał podniesione już w skardze zarzuty i stanowisko co do działań organów administracji rozpatrujących Jego wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 4 Sygn.aktSA/Sz 76/02 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie żądań skarżącego zgłoszonych w skardze tj. "o zasądzenie odszkodowania od organów administracji publicznej" . Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo tj. przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jedn. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./. Stosownie do treści art. 4 ust.1 powołanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza: na osobę samotnie gospodarującą – [...] złotych /zgodne z obowiązującymi w dacie wydania decyzji Obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2001 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001r. -MP. Nr 15, poz, 243/, z tym , że musi wystąpić co najmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11. Zasiłek okresowy, o który ubiega się skarżący, stosownie do art. 31 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny ustalonego zgodnie z art. 4 ust.1, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na: 1/ długotrwałą chorobę, 2/ niepełnosprawność, 3/ brak możliwości zatrudnienia, 4/ brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, 5/ możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Z przepisu tego wynika, że o tym, czy może być przyznany zasiłek okresowy decyduje kryterium dochodowe, które nawiązuje w tym zakresie do postanowień zawartych w art. 4 ust.1 oraz czy osoba jest w stanie sama zaspokoić niezbędne potrzeby z posiadanych dochodów oraz zasobów pieniężnych ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a wyżej podanych. ■ 5 Sygn.aktSA/Sz 76/02 Przepis art. 31 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w swojej treść wyraźnie wskazuje, że zasiłek okresowy "może" być przyznany osobom lub rodzinom odpowiadającym warunkom przewidzianym do jego otrzymania. Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że mimo spełnienia kryteriów ustawowych, zasiłek ten nie jest przyznawany automatycznie osobie zainteresowanej, a o jego przyznaniu decyduje całokształt okoliczności sprawy. Wydana zaś decyduje nie może mieć charakteru dowolnego i wykraczać poza granice uznania administracyjnego. Skarżący M. W. spełnia warunki do otrzymania zasiłku okresowego. Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych skarżący jest osobą samotną bezrobotną bez prawa do zasiłku, otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł./wywiad [...] - aktualizacja z [...] r./. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący od [...]r. korzysta z pomocy społecznej głównie w formie zasiłków stałych i celowych przyznawanych w różnych wysokościach. W tej sytuacji organ administracji przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. poczynając od [...] r. do [...] r.. Skarżący nie zgadza się z wysokością przyznanego zasiłku okresowego twierdząc, że przyznana kwota nie jest zgodna z intencją ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 31 ust.4 ustawy o pomocy społecznej /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji/, zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, nie niższy jednak niż [...] złotych na osobę. Z treści powołanego przepisu, a w szczególności użytych w nim słów "do wysokości" wynika, że zasiłek okresowy przyznany przez organ nie może przekraczać ustalonej kwoty dochodu na osobę w oparciu o art. 4 ust.1 i 2 ustawy, jak również nie może być przyznany w mniejszej kwocie niż [...] zł. Wbrew twierdzeniom skargi z art. 31 ust.1 ustawy o pomocy społecznej nie wynika, aby organ administracji przy braku jakichkolwiek dochodów własnych osoby, musiał przyznać zasiłek okresowy w wysokości kryterium dochodowego. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy stosownie do art. 2 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Możliwości ośrodka pomocy społecznej są ograniczone z uwagi na ciągły wzrost osób kwalifikujących się do świadczeń z pomocy społecznej przy limitowanych środkach finansowych. Tym samym organ orzekający nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący w okresie od [...] do [...] r. otrzymał pomoc w formie zasiłku okresowego w łącznej kwocie [...], co daje przeciętną kwotę zasiłku okresowego [...] zł oraz otrzymał cztery zasiłki celowe po [...] zł każdy. Tak więc ośrodek pomocy udziela skarżącym w miarę możliwości i środków 6 Sygn.akt SA/Sz 76/02 pomocy i brak jest zatem podstaw by uznać, że nie realizuje celów ustawy o pomocy społecznej. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, to skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. Nr 153, poz. 1270/