SA/Sz 81/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-11-18

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne (zasiłek przedemerytalny) pobrane przez osobę figurującą w ewidencji działalności gospodarczej, która nie poinformowała o tym fakcie urzędu pracy, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne (zasiłek przedemerytalny) pobrane przez osobę, która figurowała w ewidencji działalności gospodarczej, a nie poinformowała o tym urzędu pracy, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi. Osoba taka świadomie wprowadziła w błąd organ zatrudnienia, nie spełniając warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego. Skarżący Z. T. figurował w ewidencji działalności gospodarczej w okresie, w którym pobierał zasiłek, a nie poinformował o tym urzędu pracy. Organy administracyjne uznały, że skarżący świadomie wprowadził w błąd urząd pracy, co skutkowało obowiązkiem zwrotu świadczenia. Skarżący kwestionował tę decyzję, powołując się na brak przepisów nakazujących wyrejestrowanie działalności gospodarczej w określonych sytuacjach oraz na uchwałę NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego oddala skargę Działający z upoważnienia Starosty Kierownik Urzędu Pracy w [...], decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, po wznowieniu postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa: - uchylił decyzję z dnia [...]r. Nr [...]w sprawie przyznania Z. T. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. - odmówił uznania Z. T. za osobę bezrobotną i przyznania praw do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2 lit.f, art. 6 pkt 6 lit.a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zm./. Odwołanie od opisanej wyżej decyzji złożył Z. T . Wojewoda, decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j ust.1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 lit.f ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję złożył Z. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 października 2004r. sygn. akt SA/Sz 2698/02 oddalił skargę Z. T. Kierownik Urzędu Pracy, działając z upoważnienia Starosty decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 28 ust.1 i ust.2 pkt 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U.z 2001r. Nr 6 poz. 56 ze zm./, art. 104 kpa nakazał Z. T. zwrot nienależnie pobranego świadczenia - zasiłku przedemerytalnego w okresie od [...]r. do [...]r. w kwocie [...]zł. Skarżący wnosi w odwołaniu o zmianę zaskarżonej decyzji w całości. Z. T. wskazuje, iż prowadził działalność gospodarczą w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. i w tym okresie był zatrudniony, czego dowodem jest kopia zaświadczenia ZUS z dnia [...]r. oraz kopia potwierdzenia złożenia oświadczenia w Urzędzie Skarbowym w [...]. Strona podnosi, iż od dnia zawieszenia do dnia wyrejestrowania nie prowadziła działalności gospodarczej i nie miała obowiązku rezygnowania z wpisu do działalności gospodarczej, ponieważ nie istnieje przepis, który nakazywałby takie działanie. Nadto wskazuje, iż "Stanowisko organu zatrudnienia, że zobowiązany był wyrejestrować działalność gospodarczą prowadzi do sytuacji, że wnioskodawca poniósłby zbędne koszty wyrejestrowania działalności, a w przyszłości będzie ponosił zbędne koszty ponownej rejestracji." Skarżący powołuje się również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 5/96 ONSA 1997/2/47 wskazując, iż stanowisko organu zatrudnienia nie ma podstawy w obowiązującym stanie prawnym. Wojewoda, decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 28 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Z. T. zgłosił się do urzędu pracy w dniu [...]r. i złożył oświadczenie, iż chce być zarejestrowany, jako osoba pobierająca zasiłek przedemerytalny i uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. W dniu [...]r. do urzędu pracy została dostarczona, anonimowo, ulotka reklamowa pogotowia hydraulicznego w ramach, którego usługi świadczone są przez Z. T. Wobec powyższego organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy w [...]z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych i wskazanie czy Z. T. ma zgłoszoną do ewidencji działalności gospodarczą. W odpowiedzi organ wskazał, że Z. T. figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...], zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...]r., a z dniem [...]r. został wykreślony z ewidencji przedsiębiorców. Po wznowieniu postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia [...]r. opisaną na wstępie uzasadnienia. W tej sytuacji organ I instancji, zaskarżoną decyzją nakazał stronie zwrot nienależnie pobranego świadczenia na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powołany przepis stanowi, iż osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierająca to świadczenie. Skarżący powołuje się w odwołaniu na uchwałę NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996r. w brzmieniu: "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności" . Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu I instancji skarżący w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. figurował w ewidencji działalności gospodarczej, a w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności. Zatem skarżący nie spełniał w dniu rejestracji warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych, a jednocześnie prawa do zasiłku przedemerytalnego i nie spełniał przesłanek powołanych w cytowanej uchwale NSA. Ponadto sprawa statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku przedemerytalnego nie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji, albowiem została zakończona prawomocną decyzją z dnia [...]r. nr [...]. Skoro zatem skarżący w dniu rejestracji nie poinformował organu I instancji, iż posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem zataił informację niezbędną do ustalenia jego uprawnień zasiłkowych, otrzymał prawo do zasiłku przedemerytalnego, wobec czego zasiłek pobrany przez niego w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. jest bezspornie świadczeniem pobranym nienależnie i podlega zwrotowi. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. T., który domaga się zmiany w całości decyzji Wojewody z dnia [...]r. W treści skargi odnosi się do okoliczności związanych ze wznowieniem postępowania w sprawie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz ustaleń poczynionych w jego wyniku. Dodatkowo powołuje się na okoliczności zawarte w skardze do NSA na decyzję organu II instancji z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który po wznowieniu postępowania uchylił decyzję z dnia [...]r. w sprawie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz orzekł o odmowie uznania go za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. . Skarżący powołuje się na treść uchwały NSA w Warszawie z dnia [...]r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ). Skargę uznać należy za niezasadną. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji orzekły o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Wcześniej ostateczną decyzją z dnia [...]r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]r., który po wznowieniu postępowania uchylił swoją uprzednio wydaną decyzję z dnia [...]r. w sprawie przyznania Z. T. prawa od zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. oraz orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobą bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Podstawą pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku przedemerytalnego było ustalenie że skarżący działalność gospodarczą rozpoczął z dniem [...]r., i wykreślił ją z dniem [...]r., a więc negatywnej przesłanki przyznania mu statusu osoby bezrobotnej wynikającej z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" status bezrobotnego może być przyznany osobie, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności ... Z tych powodów skarżący w dniu rejestracji [...]r. . i w dniu [...]r. nie spełniał warunków ustawowej definicji osoby bezrobotnej co skutkowało wydaniem przez Starostę wyżej powołanej decyzji z dnia [...]r. W tej sytuacji podjęcie decyzji o zwrocie zasiłku przedemerytalnego przez skarżącego było związane z decyzją ostateczną o pozbawieniu go prawa do tego zasiłku i uzasadnione przepisem art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z art. 28 ust.1 cyt. ustawy, bezrobotny, który pobrał nienależne świadczenie pieniężne, obowiązany jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Za nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu cyt. wyżej art. 28 ust.1 uważa się stosownie do ust.2 pkt 2 art. 28, świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Warunkiem uznania świadczenia za niezależne, w rozumieniu art. 28 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy, jest świadome działanie osoby pobierającej świadczenie. Świadczy o tym użyty w tym przepisie zwrot "albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd", z którego wynika, że poprzedzające go sytuacje również dotyczą świadomego wprowadzenia w błąd. Na ocenę oświadczenia skarżącego ma wpływ dosłowna treść podpisanego przez niego oświadczenia przygotowanego przez urząd pracy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu rejestracji w urzędzie pracy wypełnił "kartę rejestracyjną bezrobotnego" w której podpisał w rubryce "oświadczenie bezrobotnego ...." , że nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesił". Ponadto skarżący zapoznał się z Informacją dla osób rejestrujących się powiatowym urzędzie pracy, zawierającą między innymi w pkt II warunki do nabycia statusu osoby bezrobotnej oraz otrzymał odpisy informacji, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Trafnie wywodzi organ odwoławczy, że skarżący nie spełnia przesłanek, o których mowa w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996r. OPS5/96, bowiem skarżący w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. figurował w ewidencji działalności gospodarczej, a w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności. Sformułowanie art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f w/w ustawy wskazuje, że osoba która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej musiała zgłaszać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania. Skarżący w dniu rejestracji nie poinformował organu I instancji, iż posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej a zatem zataił informację niezbędną do ustalenia jego uprawnień zasiłkowych i otrzymał prawo do zasiłku przedemerytalnego. W tej sytuacji w decyzjach organów obu instancji trafnie przyjęto, że pobrany przez skarżącego zasiłek przedemerytalny należy uznać za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 28 ust.2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w konsekwencji zasiłek ten podlega zwrotowi. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło