SA/Sz 818/02

Dnia 13 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki/spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza na rzecz skarżących [...] od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 1846 zł /tysiąc osiemset czterdzieści sześć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 98 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Zarządu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r. ustalającej z urzędu jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z przeprowadzonym podziałem - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a także uwzględniając treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2002r.,SA/Sz 1827/2000 wskazał, że art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000r. poz. 543) daje podstawę do ustalenia przez zarząd gminy w postaci decyzji - opłaty adiacenckiej, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. W sprawie bezsporne jest, iż Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. [...] oznaczonej numerem działki [...] o pow. [...] . W wyniku podziału powstało dwanaście nowoutworzonych działek gruntu w tym działka nr [...] o pow. [...] ha przeznaczona pod nową drogę. W związku z tym na mocy art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami Zarząd Miasta i Gminy [...] był uprawniony terminie [...] lat od dnia dokonania podziału do ustalenia opłaty adiacenckiej, gdy w związku z podziałem wzrosła jej wartość. Z wycen nieruchomości gruntowych powstałych z podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wynika, ze jej wartość przed podziałem wynosiła [...] zł, a po podziale [...] . Rada Miejska w [...] Uchwałą Nr [...] z dnia[...] . ustaliła stawkę procentową opłat adiacenckich w wysokości 30% różnicy między wartością nieruchomości przed podziałem, a wartością nieruchomości po podziale. Dlatego Zarząd Miasta i Gminy [...] mógł ustalić na rzecz [...] jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, ponieważ wartość nieruchomości (działka nr [...] wzrosła w związku z przeprowadzonym podziałem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na zarzut podniesiony przez skarżących w odwołaniu, dotyczący bezpodstawności podwójnego J Sygn.aktSA/Sz 818/02 obciążenia opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem, uznało go za bezzasadny, ponieważ oplata związana ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest opłatą samodzielną ustanowioną w oparciu o art. 10 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), który stanowi, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się również stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy. Z art. 36 ust. 3 wynika natomiast, że jeżeli wartość nieruchomości wzrasta, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Opłata nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Z treści art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wynika natomiast możliwość ustalenia opłaty z innego tytułu. Istnieją zatem dwie różne opłaty ustalane w oparciu o różne podstawy prawne oraz przez dwa różne organy. W przypadku opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem, decyzję wydaje zarząd gminy. Podkreślić również należy, że żaden przepis prawa materialnego, nie wskazała go również strona, nie wyklucza możliwości ustalenia opłaty z dwóch tytułów tj. w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, jak i w wyniku podziału nieruchomości. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyli [...] wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili pominięcie podnoszonego w odwołaniu zarzutu rażącego naruszenia prawa wynikającego z podwójnego obciążenia skarżących z tego samego tytułu, raz na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 07.07.1994r. oraz drugi raz, na podstawie ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze do tego zarzutu w ogóle się nie odniosło w uzasadnieniu swojej decyzji pomimo zalecenia zawartego w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2002r. Nie odniosło się również do tego, że Rada Miejska w [...] ustaliła z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jednorazową tylko opłatę. Zarząd Miasta i Gminy w [...] realizując uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia[...] ., przeoczył § 4 ust.2 tej uchwały stanowiącej, że zgodnie z art. 10 ust.3 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustala się jednorazową opłatę w związku ze 4 Sygn.aktSA/Sz 818/02 wzrostem wartości nieruchomości w wysokości dla zabudowy mieszkaniowej z usługami i obiektami produkcji rolnej - 30%, a dla zabudowy mieszkaniowej - 20 % ". Zarząd Miasta i Gminy w [...] decyzją z [...] r. w sprawie ustalenia opłaty planistycznej już raz ustalił jednorazową opłatę w związku ze wzrostem wartości nieruchomości wynikłą ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy[...] . Skoro odwołanie dotyczyło podwójnego naliczania należności z tego samego tytułu rozważania co do prawidłowości naliczenia opłat są rozważaniami wtórnymi, aktualnymi dopiero po wykazaniu, że zasadne jest naliczenie z tego samego tytułu różnych opłat. Kolegium tym zagadnieniem nie zajmowało się pomimo zawartych w powołanym wyroku NSA zaleceń. W odpowiedzi na skargę z dnia[...] . organ szczegółowo odniósł się do podniesionych zarzutów wyjaśniając, że zgodne z prawem było ustalenie dwóch rodzajów opłat i wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. W piśmie z dnia[...] . skarżący uzupełnili treść skargi wskazując, że stan prawny na dzień uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nie dawał podstaw do ustalenia opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., a nadto właściwy organ nie poinformował zainteresowanych o zamiarze naliczenia opłaty. Zarzucili też, że wprowadzenie opłat adiacenckich odbyło się z naruszeniem prawa gdyż nie obowiązują one od ich uchwalenia, ale od ich ogłoszenia. Poza tym decyzja o naliczeniu opłaty adiacenckiej zawiera w sobie również opłatę od działki gruntu wydzielonej pod drogę, co stoi w sprzeczności z przepisem art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do treści zarzutów zawartych w powyższym piśmie organ nie ustosunkował się, ani w piśmie, ani też na rozprawie, pomimo że pismo to zostało mu doręczone jeszcze przed rozprawą dniu[...] . Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należało stwierdzić, że z wycen nieruchomości, które powstały w wyniku podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wynika, iż wartość jej przed podziałem wynosiła[...] , a po podziale[...] . Po uchwaleniu przez Radę Miejską w [...] w dniu[...] . stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości 30% różnicy między wartością nieruchomości przed podziałem, a wartością nieruchomości po podziale, Zarząd Miasta i Gminy [...] mógł ustalić jednorazową opłatę adiacencką w wysokości[...] , ponieważ wartość nieruchomości wzrosła w związku z przeprowadzonym podziałem. Organ odwoławczy odpowiadając na zarzut podniesiony przez skarżących dotyczący bezpodstawności podwójnego obciążenia opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem, uznał go za bezzasadny, ponieważ oplata 5 Sygn.akt SA/Sz 818/02 związana ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest opłatą samodzielną ustaloną na mocy art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), który stanowi, że w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego określa się również stawkę procentową służącą naliczeniu opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 3 cyt. ustawy. Jeżeli wartość nieruchomości wzrośnie, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Opłata nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Z treści art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wynika natomiast możliwość ustalenia opłaty z innego tytułu. Obowiązujące przepisy przewidują więc dwie różne opłaty ustalane na podstawie odmiennych podstaw prawnych i przez różne organy. Przepisy prawa nie wykluczają możliwości ustalenia opłaty z dwóch tytułów tj. w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, jak i w wyniku podziału nieruchomości. Podniesione w tym zakresie przez skarżących zarzuty są zatem bezzasadne. Organ odwoławczy nie uwzględnił jednak okoliczności, że teren przedmiotowej nieruchomości objętej podziałem położony jest w jednostkach bilansowych, oznaczonych symbolami: części [...] MN/U - "Teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z możliwością lokalizacji usług, * w części DW - droga wojewódzka [...] - szer. Pasa drogowego [...] * w części OKI - droga wewnętrzna główna - szer. Pasa drogowego [...] * w części KI - droga wewnętrzna lokalna - szerokość pasa drogowego [...] W tej sytuacji należy wskazać na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1999r.,OPK 21/99 (ONSA 2000, nr 2, poz. 56) w której wyrażono pogląd, że wartość nieruchomości po podziale na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), ustala się z pominięciem działek gruntu wydzielonych pod drogi, które przechodzą z mocy prawa na własność gminy. W rozpoznawanej sprawie podziałem została objęta nieruchomość położona w obrębie [...] i, gmina [...] , oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...] o 6 Sygn, aktSA/Sz 818/02 powierzchni ogólnej [...] ha. W wyniku podziału powstało [...] mniejszych działek i wszystkie one zostały uwzględnione przy wycenie wartości dokonanej przez biegłego łącznie z częścią wydzieloną pod drogi (operat szacunkowy - w aktach administracyjnych) Ponadto z pisma Burmistrza [...] z dnia[...] . wynika, że negocjacje prowadzone pomiędzy Zarządem Miasta i Gminy[...] a [...] w sprawie odszkodowania za działki gruntu przejęte pod drogę nie były jeszcze w dniu sporządzenia powołanego pisma zakończone. W związku z tym, mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1 270) orzekł jak w sentencji.