SA/Sz 828/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel /spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego /. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta [...] uznał [...] za osobę bezrobotną i przyznał jej z dniem [...] r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji tej [...] odwołała się wnosząc w odwołaniu o przyznanie świadczenia przedemerytalnego z tytułu pracy w byłych PGR. Według odwołującej spełnia ona wymogi do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż w dniu [...] r. nie mogła zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy i uzyskać statusu bezrobotnego bo była chora i przebywała na rencie rehabilitacyjnej. Decyzją z dnia [...]r. numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty[...] . W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podnosi, iż decyzja w zakresie uznania za osobę bezrobotną i przyznania zasiłku dla bezrobotnych jest prawidłowa. Ponieważ odwołująca wnosi o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej organ wskazuje, iż zgodnie z art.37 k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.), "świadczenie przedemerytalne przysługuje, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. były pracownik takiego przedsiębiorstwa posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat - kobieta, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat (dla kobiet), 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie ( gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jako, że strona w dniu 7 listopada 2001 r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej, nie spełnia ona jednego z warunków niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a tym samym nie ma podstaw do jego przyznania. Jednakże wniosek o przyznanie wskazanego świadczenia strona winna złożyć w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] , który z upoważnienia starosty, wydaje decyzje administracyjne w tym zakresie. Fakt, iż strona nie mogła zgłosić się do urzędu pracy Sygn.aktSA/Sz 828/02 w dniu 7 listopada 2001 r. z powodu przebywania na[...] , nie stanowi w świetle przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu żadnej podstawy do pominięcia tego warunku przy określaniu uprawnień strony do świadczenia przedemerytalnego." Na powyższą decyzję [...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarżąca wnosi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego. Uważa decyzję za krzywdzącą, bo według niej spełnia wszystkie przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosi o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości, kontrolę zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. 4 Sygn.aktSA/Sz 828/02 Skarżąca uważa, że należy jej się świadczenie przedemerytalne i po przyznaniu jej zasiłku dla bezrobotnych przez organ I instancji, chęć uzyskania świadczenia przedemerytalnego była podstawą odwołania się od tej decyzji. Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, natomiast w uzasadnieniu odniósł się do dwóch kwestii - prawa skarżącej do nabycia zasiłku dla bezrobotnych, a także do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Tym samym organ naruszył obowiązujące przepisy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art.15 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Oznacza to, że zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjną decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta sprawa wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak i nie może rozszerzać zakresu sprawy. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był zasiłek dla bezrobotnych, to organ odwoławczy nie mógł zmienić podstawy materiałnoprawnej rozstrzygnięcia poprzez poszerzenie jej zakresu o rozstrzygnięcie kwestii prawa do świadczenia przedemerytalnego, co nie stanowiło przedmiotu postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji. Przy czym nie ma znaczenia, że rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego zostało zawarte wyłącznie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, a także, iż organ II instancji wyjaśnił, że właściwym do rozpoznania wniosku w tym zakresie jest Powiatowy Urząd Pracy w [...] Zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że hipotezą przepisu art.156 § 1 pkt 1 Kpa objęte są naruszenia każdego z rodzajów właściwości organu administracji publicznej, a w szczególności nie tylko właściwości rzeczowej i miejscowej lecz także, jak w rozpoznawanej sprawie, właściwości instancyjnej. Tak więc w sytuacji, gdy organ II instancji rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji rozstrzygającej sprawę zasiłku dla bezrobotnych, rozpoznał 5 Sygn.aktSA/Sz 828/02 także sprawę prawa do świadczenia przedemerytalnego, doszło do naruszenia przepisów o właściwości . Nie ulega też wątpliwości, że skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona od uzasadnienia decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji winien uzyskać jednoznaczne oświadczenie [...] czy w odwołaniu kwestionuje ona przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych czy też wnosi ó rozpatrzenie w odrębnym postępowaniu sprawy przyznania świadczenia przedemerytalnego i dalsze postępowanie prowadzić zgodnie z wolą strony oraz wskazówkami zawartymi w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) orzeczono, jak w sentencji. Równocześnie na podstawie art.152 ww. ustawy określono, iż zaskarżona decyzja może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.