SA/Sz 831/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nakazał doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego lokalu, a nie całego budynku?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nakazał doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego lokalu, a nie całego budynku. Nakaz taki może dotyczyć wyłącznie obiektu budowlanego jako całości, a nie jego poszczególnych lokali, które są przedmiotem regulacji prawa cywilnego. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu technicznego całego obiektu i jego przydatności do funkcji mieszkaniowej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielom doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego lokalu nr 2 w budynku mieszkalnym, stwierdzając zawilgocenie i pleśń na ścianach. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niepełny materiał dowodowy i potrzebę zbadania przydatności budynku do funkcji mieszkalnej. Właściciele wnieśli skargę do sądu, kwestionując ustalenia organu odwoławczego dotyczące historii budynku i podstawy prawnej decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska/spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi E. i W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego o d d a l a skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . Nr [...] wydaną na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał M. i M.K. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego lokalu nr 2 w budynku mieszkalnym [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że na właścicielu lub zarządcy budynku spoczywa obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] . stwierdzono, że lokal mieszkalny, który na podstawie umowy najmu użytkuje Pani E. G. z rodziną jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a mianowicie w pierwszym pokoju na całej długości ściany zewnętrznej do połowy jej wysokości jest zawilgocony i pokryty pleśnią tynk. W drugim pokoju ściana zewnętrzna na całej długości i wysokości od podłogi do około 1 m. ma wilgotne i odparzone tynki, które nawet przy lekkim stuknięciu odpadają. W kuchni lokalu również na ścianie zewnętrznej pokrytej płytą kartonowo gipsową widoczne są ślady wilgoci. W 2000r. elewacja budynku była remontowana i malowana. Rynny są pomalowane, ale w kilku miejscach dziurawe. W niewłaściwy sposób odprowadzana jest woda opadowa z dachu.
W konkluzji organ stwierdził, że ponieważ od 1999r. Państwo K. są właścicielami tego budynku, zdecydowano jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji M i M małżonkowie K wnieśli o nakazanie remontu lokatorom mieszkania Nr 2 lub nakazanie opuszczenia mieszkania jako nie nadającego się do zamieszkania i wyjaśnili, że w 2000r. przeprowadzili w budynku remont dachu, malowanie elewacji, naprawę rynien. W ciągu niecałych 2 lat lokal nr 2 został doprowadzony poprzez nieprawidłową eksploatację do stanu ustalonego przez inspektora nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . Nr [...]działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania – uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, ze organ odwoławczy ustalił na podstawie akt sprawy, że przedmiotowy budynek adaptowany został z budynku gospodarczego, który wcześniej użytkowany był jako kurnik. Podłoga w lokalach mieszkalnych znajduje się poniżej poziomu terenu, a ściany zewnętrzne mają grubość jednej cegły. Dodatkowo niewłaściwe zamontowanie rur spustowych powoduje spływ wód opadowych w stronę budynku. W pomieszczeniach mieszkalnych występuje wilgoć a tynki uległy odparzeniu.
Stwierdził ponadto, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, czy zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła zgodnie z prawem i czy jego cechy pozwalają na użytkowanie go jako budynku mieszkalnego.
Decyzja została zatem uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niepełny materiał dowodowy uniemożliwiający przyjęcie właściwego rozstrzygnięcia.
Dalej [...] wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w przypadku gdy nie była badana przydatność przedmiotowego obiektu do pełnienia funkcji mieszkalnej, należy przeprowadzić postępowanie, zobowiązując właścicieli obiektu postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane do dostarczenia technicznej oceny przydatności budynku do pełnienia funkcji mieszkalnej. Ocena ta pozwoli na określenie niezbędnych czynności w celu doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego i w konsekwencji uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W przypadku nie spełniania przez obiekt warunków wymaganych dla budynku mieszkalnego, nie będzie on mógł być użytkowany w ten sposób.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wyżej opisaną decyzję ostateczną wnieśli małżonkowie [...] . Skarżący nie zgodzili się z ustaleniami organu II instancji w szczególności kwestionując ustalenie, że sporny budynek został adaptowany z budynku gospodarczego, a w przeszłości był tam kurnik i wyjaśnili, że mieściło się tam biuro i świetlica, a od 1975r. przerobiono cały budynek na 3 mieszkania i od tego roku to samo mieszkanie jest użytkowane przez Ich rodzinę oraz poddali w wątpliwość zasadność oparcia się przez organ odwoławczy na twierdzeniach właścicieli budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana - zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - według kryterium zgodności z prawem, a także w granicach orzekania sądu zakreślonych przez art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta jest zgodna z prawem.
Należy przypomnieć, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego oparta o przepis art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc decyzja o charakterze kasacyjnym. Cechą charakterystyczną takiej decyzji, jest brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, zgodnie bowiem z tym przepisem, organ ten w wyniku rozpatrzenia odwołania uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Konsekwencją dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest założenie, że organ II instancji, w wyniku wniesienia odwołania, ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę wcześniej rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Dlatego zakończenie postępowania odwoławczego wydaniem decyzji innej niż merytoryczna, na przykład kasacyjnej, jest ściśle regulowane przepisami prawa i podlega kontroli sądu administracyjnego niezależnie od zarzutów skargi.
Wyżej wskazany art. 138 § 2 K.p.a. stanowi: " Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy."
Analiza przedstawionych sądowi akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie zaistniała taka właśnie sytuacja jak opisana w wyżej cytowanym przepisie. Jest bowiem poza sporem, że organ I instancji nałożył na właścicieli budynku mieszkalnego x , położonego w [...] "obowiązek doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego lokalu nr 2" znajdującego się w tym budynku, a jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołał art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzje nakazującą usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, co prawidłowo wychwycił organ odwoławczy, że przewidziany nim nakaz dotyczyć może wyłącznie budynku, a nie poszczególnych lokali, obiektem budowlanym jest bowiem budynek, a nie znajdujące się w nim lokale. Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie przepisów zamieszczonych w Rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane a dotyczących utrzymania obiektów budowlanych, nie jest środkiem do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych powstałych pomiędzy stronami umowy najmu poszczególnych lokali mieszkalnych znajdujących się w tym obiekcie. Nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego, stanowiącej jednocześnie wyodrębniony lokal mieszkalny, może dotyczyć wyłącznie samego obiektu, nie może wkraczać w to, co mieści się wewnątrz lokalu i jest regulowane szeroko rozumianymi przepisami prawa cywilnego.
Dlatego decyzja organu I instancji, jako naruszająca przepis prawa materialnego nie mogła się ostać i prawidłowo została wyeliminowana przez organ II instancji z obrotu prawnego. Organ ten, stosownie do uprawnienia płynącego z art. 138 § 2 zd.2 K.p.a. wskazał, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przy czym ostatecznie nie przesądził o jej wyniku. Trafnie natomiast zwrócił uwagę na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia jaki jest stan techniczny całego przedmiotowego obiektu budowlanego i wyjaśnienia kwestii przydatności tego budynku do funkcji mieszkaniowej.
Wbrew przekonaniu skarżących, w sprawie nie jest bowiem istotne to, jaką funkcję pełnił przedmiotowy obiekt w przeszłości, tzn. czy był to kurnik, jak stwierdzili jego aktualni właściciele w odwołaniu, czy też było to biuro, jak podniesiono to w skardze. Istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia ma natomiast stan techniczny tego obiektu jako całości, a w tym zakresie materiał dowodowy jest niewystarczający w stopniu uzasadniającym wydanie przez organ II instancji decyzji kasacyjnej.
Mając powyższe na względzie należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło