SA/Sz 854/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i uzyskanym pozwoleniem na budowę o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] . Nr [...] wydaną na podstawie art.51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi [...] wykonanie w terminie do [...] r. n/w czynności - w celu doprowadzenia robót budowlanych, związanych z budową budynku usługowego z częścią mieszkalną przy [...] , do stanu ;zgodnego z prawem: 1. Opracowanie inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych przez uprawnioną osobę. 2. Przedłożenie ekspertyzy technicznej wybudowanego budynku usługowo-mieszkalnego oraz obiektu tarasu opracowanej przez rzeczoznawcę ds. budowlanych. 3. Przedłożenie oświadczenia uprawnionej osoby, w którym stwierdza się, że dotychczasowe roboty budowlane wykonano zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną, obowiązującymi przepisami i Polskimi Normami. 4. Przedłożenie projektu budowlanego robót niezbędnych do zakończenia prac budowlanych wraz z wymaganymi uzgodnieniami. 5. Przedłożenie zgody właściciela działki na dokonane odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. 6. Uzgodnienie usytuowania przyłącza gazowego pod wykonanym tarasem z Zakładem Gazowniczym. 7. Przedłożenie pozytywnej opinii Urzędu Morskiego dotyczącej usytuowania części tarasu w pasie technicznym wybrzeża. 8. Uzyskanie zgody właściciela pasa technicznego na usytuowanie części tarasu w pasie technicznym. Wydanie powyższej decyzji związane było z dokonanym przez organ nadzoru budowlanego podczas przeprowadzonej w dniu 13 września 2002 r. wizji lokalnej ustaleniem, że inwestor, realizując powyższą budowę, dokonał odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, polegającego na zmianie gabarytów realizowanego budynku, zmianie układu otworów drzwiowych i okiennych w elewacjach budynku, zmianie układu pomieszczeń wewnątrz budynku, zmianie wysokości budynku, dobudowie wewnętrznej klatki schodowej i wykonaniu betonowego tarasu przy budynku. Efektem dokonanych zmian było też naruszenie granicy pasa technicznego wybrzeża i usytuowanie części inwestycji (tarasu) w pasie technicznym wybrzeża, bez zgody Urzędu Morskiego oraz właściciela terenu tj. Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę Powiatu. Szczegółowy opis realizowanej inwestycji oraz dokonanych odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę został przedstawiony w protokóle oględzin, spisanym podczas przeprowadzonej wizji lokalnej, stanowiącym załącznik do decyzji. Stwierdziwszy ten stan rzeczy postanowieniem znak: [...] z dnia [...] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych a następnie wydał powyższą decyzję z [...] . Obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej wybudowanego budynku usługowego z częścią mieszkalną oraz obiektu tarasu został nałożony z uwagi na fakt, iż inwestor nie posiadał też dziennika budowy i nie było pewności, iż inwestycja była realizowana pod nadzorem uprawnionej osoby. [...] nie odwołał się od tej decyzji ani w inny sposób na nią nie zareagował. Nie złożył żadnego z wymaganych nią dokumentów. W związku z niewykonaniem przez [...] wskazanych w decyzji z dnia [...] . obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . nr [...] powołując się na prepis art.51 ust. 2 ustawy z dnia 7lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U.Nr 89, poz.414 z późn. zm./ nakazał [...] rozbiórkę betonowego tarasu wybudowanego przy realizowanym budynku usługowym z częścią mieszkalną przy [...] oraz doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym i uzyskanym pozwoleniem na budowę. Od tej decyzji [...] złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podał, że po otrzymaniu decyzji z [...] . przystąpił do wykonania zaleceń Inspektora; wykonał inwentaryzację przyłączeń i zlecił wykonanie inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych. Od września 2000r. nie posiada jednak żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, bowiem Urząd Gminy nie przedłużył mu umowy dzierżawy terenu, na którym wybudował obiekt. Czynił starania o uzyskanie zgody ze strony Urzędu Morskiego, lecz nie mógł jej uzyskać, ponieważ nie posiada też tytułu prawnego do części działki nr geod. [...] , na której stoi budowla, a co do której w przeszłości miał umowę dzierżawy. W przeszłości posiadał zgodę Urzędu Rejonowego oraz zgodę Urzędu Morskiego na dysponowanie wskazanym terenem pod budowę zejścia plażowego. Budowa tego zejścia miała być drugim etapem inwestycji, w połączeniu z wybudowanym tarasem betonowym. Brak zgody właściciela działki nr [...] na dalszy okres dzierżawy oraz śmierć projektanta, będącego też inspektorem nadzoru budowlanego i pełnomocnikiem skarżącego spowodowały, że w [...] . wystąpił o prawne uregulowanie tych spraw do Sądu Okręgowego. Po rozpatrzeniu odwołania Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa i art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 98, poz. 414 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki betonowego tarasu w obrębie pasa technicznego wybrzeża i w tej części umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Zdaniem organu odwoławczego odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W sprawie bezsporne jest, że inwestor wykonał roboty budowlane przy budowie budynku usługowo-mieszkalnego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] . Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności. Zgodnie z art. 51 ust. 2 w/w ustawy, w razie niewykonania nałożonych obowiązków, organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części. Inwestor nie przedstawił żadnego z wymaganych dokumentów, nie złożył też wniosku o zmianę decyzji w części dotyczącej terminu. Wskazany w odwołaniu fakt prowadzenia postępowania sądowo-cywilnego, związanego z ustaleniem prawa do terenu, nie jest związany z postępowaniem nadzoru budowlanego, dotyczącym samowolnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę - prowadzonym w stosunku do inwestora wykonanych robót. Decyzję organu I instancji należało uchylić w części dotyczącej rozbiórki tarasu betonowego w pasie technicznym wybrzeża oraz umorzyć postępowanie organu I instancji w tej części, ponieważ decyzja w tym fragmencie narusza właściwość organu. Zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zadania i kompetencje określone w art. 51 tej ustawy - w stosunku do obiektów i robót budowlanych usytuowanych na terenie pasa technicznego portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego - należą do właściwości - jako organu I instancji - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powyższą decyzję ostateczną [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc "o wstrzymanie decyzji wydanej przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego z dnia [...] do czasu prawomocnych rozstrzygnięć sprawy przez organy ścigania i Sąd Okręgowy I Wydział Cywilny W uzasadnieniu skargi podał, iż w 1999r. prowadzący nadzór budowlany tej inwestycji, jednocześnie autor projektu, [...] , wystąpił w jego imieniu do Urzędu Gminy o zatwierdzenie zmian i warunkowy odbiór realizowanego budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] . W tym czasie skarżący uległ wypadkowi i nie mógł swobodnie się poruszać. Na przełomie [...] . zamieszkał z rodziną w budowanym obiekcie. Do zamieszkania zmusił go fakt sprzedaży domu, w którym dotychczas zamieszkiwał wraz z rodziną. Do marca [...] r. dokonał niezbędnych wykończeń lokalu, spełniając wymogi do częściowego odbioru budynku i dokonania w nim zameldowania. Dnia [...] . Urząd Gminy [...] dokonał jego zameldowania wraz z rodziną pod adresem [...] . Warunkiem tego zameldowania był częściowy - warunkowy odbiór budynku. W tej sprawie skierował pismo do Urzędu Gminy, które zostało zarejestrowane pod numerem [...] dziennika korespondencji pism wchodzących do urzędu w [...] r. Kierownik Referatu Budownictwa Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska potwierdził fakt odbioru budynku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego l Ewidencji Ludności Urzędu Gminy . Po okresie trzyletniej dzierżawy terenu , Urząd Gminy nie wyraził zgody na jej przedłużenie. W związku z tym w [...] . złożył on pozew do Sądu Okręgowego, domagając się zwrotu nakładów i odszkodowania. Sprawa ta nie została jeszcze zakończona. W [...] pełniący funkcję Przewodniczącego Rady Powiatu powiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego o niezgodnościach, które wystąpiły w realizacji tej inwestycji. Dnia [...] . Inspektor PINB dokonał oględzin robót budowlanych. Stwierdzono wówcas, że nie ma żadnych protokołów o warunkowym odbiorze budynku, jak też żadnej korespondencji w tej sprawie, skierowanej do Urzędu Gminy. Skutkiem powyższego było wydanie postanowienia wstrzymującego roboty budowlane z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...] . Skarżący chciał przystąpić do realizacji nakazanych mu przez PINB czynności ale nie może ich wykonać, ponieważ nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Udało się jedynie wykonać inwentaryzację powykonawczą. Nie kwestionuje nakazów zawartych w decyzji z [...] . lecz nie widzi możliwości ich realnego wykonania bez posiadania tytułu prawnego. Nie może tego uczynić także z tego powodu, że dokumenty w sprawie częściowego warunkowego odbioru tego budynku zaginęły w Urzędzie Gminy. Nie ma też ich w dokumentacji przejętej przez PINB. W związku z powyższym powiadomił o popełnieniu przestępstwa Prokuraturę Rejonową, która wykonuje czynności wyjaśniające. Na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), dalej przytaczanej skrótowo: p.p.s.a.). Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem prawa. Dokonana przez Sąd analiza zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem nie dała podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji, gdyż odpowiada ona prawu. Bezsporne jest, iż skarżący wybudował obiekt budowlany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego i otrzymanego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji właściwy organ, stosując przepisy art. 36a ust.2 lub art. 50 i 51 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r,. nr 106, poz. 1126 z późn.zm./, zmierza do przywrócenia stanu zgodności inwestycji z prawem. Zgodnie z art. 50 ust.1 organ nadzoru budowlanego może wstrzymać wykonanie robót budowlanych oraz nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych czynności do stanu zgodnego z prawem /art. 51 ust.1 pkt 2/ – ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003r. Takie też działania zostały przez organ nadzoru budowlanego podjęte wobec skarżącego. Działań tych i wydanych w tej sprawie decyzji skarżący zresztą nie kwestionuje, i nie podnosi zarzutu naruszenia prawa przez organ. Wskazuje tylko trudności, które ma z wykonaniem nałożonych obowiązków ze względu na brak tytułu prawnego do terenu w związku z nieprzedłużeniem umowy dzierżawy przez [...] , jako właściciela terenu. Okoliczności te jak również podnoszona kwestia, że w 1999r. dokonano częściowego odbioru budynku i że zaginęły złożone przez skarżącego w Urzędzie Gminy dokumenty, nie mają jednak znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Kwestie te, w świetle przytoczonych przepisów prawa budowlanego odnoszących się do realizacji inwestycji nie podlegają rozpatrzeniu przez organy nadzoru budowlanego, które kierują się w tym zakresie jedynie oceną zgodności realizowanej decyzji z warunkami wydanego pozwolenia na budowę oraz przepisami prawa budowlanego. Kwestie związane z prawem skarżącego do terenu mają charakter cywilnoprawny, których ewentualne rozstrzygnięcie przez sąd powszechny nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § pkt 4 kpa, dla wszczętego w przedmiotowej sprawie postępowania związanego z wykonywaniem robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. Wprawdzie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organu II instancji błędnie powołano ar. 51 ust.1 pkt 2, zamiast 51 ust.2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed [...] ., jednakże w okolicznościach niniejszej sprawie uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że decyzja organu I instancji trafnie powołuje się na art. 51 ust.2, a rozstrzygnięcie odpowiada dyspozycji tego przepisu. Uchylenie skarżonej decyzji w części dotyczącej rozbiórki tarasu wybudowanego w pasie technicznym wybrzeża również znajduje podstawę w przytoczonych w tej kwestii przepisach prawa budowlanego i ma związek z właściwością rzeczową organu. Uznając przeto, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, należało oddalić skargę zgodnie z art. 151 P.p.s.a.