SA/Sz 888/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA I. Tomaszewska, Sędziowie NSA B. Gebel, K. Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazanie rozbiórki budowli oddala skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zmianami) oraz na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38. poz. 229 ze zmianami), nakazał J. Z. oraz S. Z. rozbiórkę ogrodzenia usytuowanego przy ul. [...] w [...]w liniach regulacyjnych sięgacza tej ulicy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podaje, że ogrodzenie zostało wzniesione w [...] r. bez pozwolenia na budowę wbrew postanowieniom § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zmianami). Nadto zgodnie z obowiązującym w czasie budowy planem zagospodarowania przestrzennego jak i obecnie obowiązującym teren, na którym wybudowano ogrodzenie ( kamienny mur), znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy (sięgacza) i jego lokalizacja utrudnia swobodne korzystanie z dojazdu do sąsiednich nieruchomości. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, które wniosły J. Z. i S. Z., z których wynika, że ogrodzenie stanowi element zabudowy nieruchomości wykonanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r. wydanego przez Wydział Gospodarki Terenowej Urzędu Miejskiego w [...], obiekt został zgłoszony do użytkowania w dniu [...]r. a ogrodzenie nie znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W. uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podnosi, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane, do rozstrzygnięcia sprawy obiektu budowlanego wybudowanego w [...] r. bez pozwolenia na budowę stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane. Zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę z dnia [...]r. dotyczącym budynku rodzinnego dwurodzinnego, pozwolenie to nie przewidywało budowy ogrodzenia - muru kamiennego ani w części rysunkowej, ani w opisowej. Wynika to wprost z planu usytuowania budynku na którym naniesione są wyłącznie granice działki, schemat usytuowania wejścia i wjazdów na posesję. Ogrodzenia nie wykazuje również powykonawczy opis techniczny budynku sporządzony w dniu [...]r. w celu zgłoszenia użytkowania obiektu. Nadto organ II instancji podaje, że ogrodzenie zostało wybudowane na działce drogowej Nr [...] pomiędzy liniami regulacyjnymi ulicy [...] , czyli w pasie drogowym ulicy. Ustalenia te wynikają zarówno z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w [...]r. jak i planu aktualnego. Organ odwoławczy dokonuje jednocześnie w decyzji sprostowania numeru działki, na której posadowione jest ogrodzenie w ten sposób, że działka drogowa oznaczona jest numerem [...]obręb [...], a nie jak mylnie podano nr [...]obręb [...]. W ocenie organu odwoławczego wybudowanie ogrodzenia bez wymaganego pozwolenia na budowę w pasie drogowym wyczerpuje obie okoliczności wymienione w art. 37 ustawy z dnia 24 października1974 r. -Prawo budowlane. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą wniosły J. Z. i S. Z., skarżące domagają się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ja decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w sprawie nakazu rozbiórki ogrodzenia posesji przy ul. [...]jako rażąco naruszających obowiązujące prawo. W uzasadnieniu skargi podają, że dom wraz z ogrodzeniem został wzniesiony przez poprzedniego właściciela w [...] r. Zarzucają zaskarżonej decyzji, że nie uwzględniła wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, w tym dotyczących rażącego naruszenia procedury przez organ I instancji. Zdaniem skarżących drogą publiczną określa się nieutwardzony kawałek piaszczystego terenu, stanowiący swobodny dojazd do trzech posesji i mający charakter ślepej uliczki. Skarżące podnoszą również, że pominięty został całkowicie fakt, iż posiadają tytuł prawny do terenu, na którym posadowione jest ogrodzenie, co podważa wiarygodność, że teren leży w liniach regulacyjnych ulicy. J. Z. i S. Z. zarzucają również manipulacje numerem działki pod ogrodzeniem terenu mające na celu wyłączenie działki z terenu przeznaczonego na cele budownictwa mieszkaniowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Qz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji stwierdził, że decyzje te zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Zastosowanie w postępowaniu administracyjnym o nakazanie przymusowej rozbiórki ogrodzenia w formie kamiennego muru, którego budowa została zakończona bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed dniem [...]r. art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane(Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zmianami) uzasadnia art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zmianami). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd bezsporne jest, że ogrodzenie, którego rozbiórkę nakazano zostało wzniesione bez pozwolenia na budowę przed [...]r., tj. przed datą nabycia nieruchomości przy ul. [...] przez J. Z. Okoliczność ta została ustalona w toku postępowania administracyjnego przez organy I i II instancji jak i przyznana przez skarżące. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja z dnia [...]r. Nr [...]o pozwoleniu na budowę dotyczyła wyłącznie budynku mieszkalnego dwurodzinnego. Wybudowanie ogrodzenia nie poprzedziło natomiast wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, chociaż obowiązek taki wynikał zarówno z ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane jak i z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zmianami). Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r.-Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy , podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpoznawanej sprawie rozważyć należy zatem, czy wybudowane bez pozwolenia na budowę ogrodzenie znajduje się na terenie , który zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę oraz to, czy obiekt ten powoduje lub w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla życia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ I instancji rozpatrywał sprawę na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., natomiast organ II instancji zwrócił dodatkowo uwagę na drugi aspekt sprawy, wynikający z art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia [...]r. w sprawie planu zagospodarowania miasta [...], teren przy ul. [...] stanowiący część działki Nr [...]zawierał się w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...] Na mapie sytuacyjno-wysokościowej będąca przedmiotem sporu część działki [...]na której wybudowano ogrodzenie, znajduje się w liniach regulacyjnych ulicy [...]. Zdaniem Sądu, przypisanie w planie zagospodarowania przestrzennego do terenu funkcji mieszkaniowej nie oznacza że na przypisanych do tego terenu działkach stanowiących infrastrukturę drogową dopuszcza się realizowanie obiektów budowlanych z pominięciem przewidzianych prawem procedur. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1975 r. Nr 11, poz. 67 ze zmianami), obowiązującej w [...]r., plan szczegółowy określa przeznaczenie terenów na poszczególne cele, wyznacza linie rozgraniczające te tereny ustala zasady uzbrojenia i urządzenia terenu, określa linię zabudowy oraz dopuszczalną wysokość zabudowy , a w miarę potrzeby również inne warunki i wytyczne kształtowania budowy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, ulica [...]nie jest wyłącznie nieutwardzonym kawałkiem. piaszczystego terenu. Ulica ta jest przewidzianym w planie fragmentem infrastruktury drogowej miasta [...], drogą publiczną zaliczoną do kategorii dróg gminnych ( uchwała Nr [...]Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wykazu dróg lokalnych miejskich w województwie [...]-[...]), a możliwość wznoszenia na tym terenie obiektów budowlanych określały i określają nadal akty prawne normujące zagadnienia związane z drogami publicznymi. Obowiązująca w [...]r. , tj. w dacie wybudowania ogrodzenia ustawa z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 20, poz. 90 ze zmianami), w art. 18 ust. 1 dopuszczała w pasie drogowym jedynie budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg i obsługą ruchu drogowego. Drogi publiczne ze swej istoty nie są przeznaczone pod zabudowę i stąd też usytuowanie w liniach regulacyjnych ulicy ogrodzenia w formie muru kamiennego musi być potraktowane zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jako wybudowanie go na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że ogrodzenie zostało wzniesione na terenie, który gmina w [...] r. wydzierżawiła skarżącym, albowiem nie jest możliwe wybudowanie nawet na terenie będącym własnością gminy w dowolny sposób jakiegokolwiek obiektu budowlanego bez respektowania obowiązujących norm prawnych i obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie podzielił również zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia procedury przez organ I instancji. Jakkolwiek skarżące nie zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 61 § 4 kpa, to jednak od pierwszej czynności podjętej przez Inspektora Nadzoru Budowlanego ( oględziny w dniu [...]) czynnie w tym postępowaniu uczestniczyły. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że wobec zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. ze względu na wybudowanie ogrodzenia w formie kamiennego muru bez pozwolenia na budowę na terenie, który zgodnie planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić