SA/Sz 89/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: st.sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzją z dnia [...] Nr [...] wydana na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późnym.), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.) oraz art. 104 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał T. P. rozbiórkę parterowego budynku znajdującego się na zapleczu T. P. przy ul. S. oraz w miejscu, które zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczone pod zabudowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...]. w związku z pismem informacyjnym o popełnieniu samowoli budowlanej. W toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy budynek został postawiony w [...] jako obiekt tymczasowy stanowiący zaplecze socjalne przyszłej rozbudowy T. P.. Po zakończeniu budowy budynek ten miał być natychmiast rozebrany. Do dnia wydania decyzji przebudowy nie rozpoczęto. Budynek użytkowany jest przez firmę "F. jako obiekt biurowy. Na podstawie powyższych ustaleń oraz wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., uchwalonego [...]., PINB wydał w dniu [...]. decyzję nakazującą rozbiórkę budynku. W wyniku postępowania odwoławczego uchylono powyższą decyzję; przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braku, w zgromadzonych dokumentach, opinii o zgodności lokalizacji obiektu z planem obowiązującym w czasie powstania samowoli. Powołując się na opinię Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w S. organ I instancji stwierdził, że budynek zlokalizowany na zapleczu T. P. jest niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. obowiązującym w [...] czyli w roku wybudowania przedmiotowego obiektu i dlatego orzekł jak w sentencji. Od decyzji tej odwołanie wniósł T. P. domagając się jej uchylenia w całości lub utrzymania w mocy z terminem wykonania do czasu wybudowania T. S.. W odwołaniu strona podniosła, że przedmiotowy budynek został wybudowany jako zaplecze socjalno – biurowe planowanej w latach [...] rozbudowy T. P. w oparciu o dokumentację 1 – go etapu realizacji inwestycji. W związku z wstrzymaniem rozbudowy T. P., budynek ten oddano w najem. Aktualnie T. P. czyni starania o realizację T. S. ([...]) w bezpośrednim sąsiedztwie T. i przedmiotowego budynku, który będzie stanowił zaplecze przyszłego budynku T. S. Zdaniem strony, orzeczona rozbiórka jest nieekonomiczna z uwagi na nieplanowane na rok bieżący środki budżetowe oraz konieczność zapewnienia ponownych nakładów na budowę nowego zaplecza przy budowie T. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. Jak stanowi art. 37 powyższej ustawy, obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy właściwy organ stwierdził, że obiekt budowlany lub jego części znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Powołując się na opinię Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego z dnia [...]. uzyskaną przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i stwierdzając, że przedmiotowy obiekt, stanowiący pozostałość po placu budowy, jest niezgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego z 1977r., wraz z późniejszymi zmianami z 1986r., organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję za zasadną. W skardze wniesionej w dniu [...]. do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako wydanych bez podstawy prawnej oraz zawierających sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a dokonanymi ustaleniami. Zdaniem strony skarżącej, skoro organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek wzniesiony został w [...]r. jako tymczasowy obiekt budowlany (zaplecze socjalne) podejmowanego ówcześnie zadania inwestycyjnego, polegającego na rozbudowie obiektu T. P., to w myśl art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nie wymagał pozwolenia na budowę, a zatem nie miała miejsca samowola budowlana. Art. 3 ustawy Prawo budowlane zalicza "obiekty budowlane" i "tymczasowe obiekty budowlane" do odrębnych kategorii zdefiniowanych odpowiednio w pkt 1 i pkt 5. Powołany jako podstawa prawna wydanych decyzji art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy i nie jest rolą organu inspekcji budowlanej dokonywanie interpretacji rozszerzającej. Poza tym skarżący wskazał na nieracjonalność decyzji z uwagi na to, że planowane jest wykorzystanie przedmiotowego obiektu jako zaplecza budowy t. s. stanowiącego rozbudowę T. P. Ponadto zarzucono, że z pominięciem ważnego interesu społecznego organy obu instancji nie rozważyły możliwości ustalenia takiego terminu ewentualnej rozbiórki, który umożliwiłby wykorzystanie spornego obiektu w przygotowanym procesie inwestycyjnym. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podniósł, że nie ma podstaw do zakwalifikowania spornego obiektu jako tymczasowego obiektu zaplecza budowy, gdyż jako takie mogą być uznane (i tym samym zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia) obiekty tymczasowe usytuowane na terenie budowy, w związku z udzielonym pozwoleniem na budowę (uzasadniającym ich istnienie) i tylko do czasu zakończenia budowy. W piśmie procesowym z dnia [...]r. T. P. podniósł, że organy obu instancji uchyliły się od rozważenia wniosku o odroczenie terminu rozbiórki na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. Zdaniem strony skarżącej, uchwała NSA z 26 listopada 2001r. stwierdza, że w stosunku do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995r., art. 37 i art. 39 prawa budowlanego z 1974r. winny być stosowane łącznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego nie dała podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotowy budynek [...], obecnie wynajmowany przez T. P. Sp. z o.o. "F" wzniesiony został – jak wynika to z ustaleń organów orzekających w sprawie i czemu strona skarżąca nie przeczy – w [...]. jako obiekt tymczasowy stanowiący zaplecze socjalne przyszłej rozbudowy T. P. Powołanie się w skardze na art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 56, poz. 1126 z późn.zm.) jest chybione bowiem przepis ten zwalnia inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położonych na terenie budowy. W przepisie tym wyraźnie powiązano funkcjonalnie i czasowo istnienie tego rodzaju obiektu z prowadzonymi robotami budowlanymi, a więc robotami rozpoczętymi na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – jak stanowi to art. 28 wskazanej wyżej ustawy. Skoro strona skarżąca, jak wynika to z zebranego w sprawie materiału dowodowego i treści odwołania obiekt ten zrealizowała w oparciu o dokumentację techniczną pierwszego etapu realizacji planowanej inwestycji polegającej na rozbudowie T. P. i nie wykazała się posiadaniem decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenie na tę rozbudowę (do realizacji rozbudowy nie doszło), to nie zaistniały podstawy do zakwalifikowania spornego obiektu jako wyczerpującego przesłanki zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy. Dlatego brak jest podstaw do podważenia stanowiska organów obu instancji, że przedmiotowy budynek wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej. Z uwagi na datę jego realizacji ([...]r.) prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że do samowoli tej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn.zm.). Wynika to z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., zgodnie z którym przepisu art. 48 (określającego przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, w którym budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy (przepis art.2 ust. 1 tej ustawy pod pojęciem "obiekty budowlane rozumiał budynki stałe i tymczasowe), podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Taki stan faktyczny zaistniał w niniejszej sprawie. Organy obu instancji ustaliły, w oparciu o pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego z dnia [...]r., że przedmiotowy obiekt, znajdujący się na obszarze objętym ustaleniem "[...]", jest niezgodny z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. z dnia 18 marca 1977r. ze zmianami z dnia 27 czerwca 1986r. obowiązującego w 1990r. W tym stanie rzeczy, orzeczenie zaskarżoną decyzją rozbiórki [...] budynku znajdującego się na zapleczu T. P. jest zgodne z prawem. Nie narusza również prawa nie zastosowanie w zaskarżonej decyzji art. 39 Prawa budowlanego z 1974r. Nie negując istnienia prawnej możliwości odroczenia na podstawie tego przepisu wykonania przymusowej rozbiórki, której nakaz orzeczony został na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, należy zauważyć, iż strona skarżąca błędnie interpretacje uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001r., sygn.akt OPS 4/01 (ONSA 2002/2/58). W uchwale tej stwierdzono, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane. Wbrew przekonaniu strony skarżącej, z uzasadnienia wskazanej uchwały nie wynika obowiązek orzekania w przedmiocie odroczenia nakazu rozbiórki w tym samym postępowaniu administracyjnym w którym nakaz ten orzeczono. Przeciwnie, już treść art. 39 ustawy – Prawo budowlane wskazuje, iż jest to przepis odnoszący się do, "odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki", co oznacza, że najpierw musi być rozstrzygnięta ostatecznie sprawa nakazu przymusowej rozbiórki, a dopiero później, w odrębnym postępowaniu, na wniosek strony możliwe jest orzekanie w przedmiocie odroczenia wykonania tej decyzji. Powyższe względy mając na uwadze, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).