SA/Sz 9/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-14

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego może zostać wydana bez spełnienia wymogów dotyczących przeznaczenia terenu w planie miejscowym oraz bez precyzyjnego określenia przebiegu inwestycji i uzyskania zgody właściciela?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy procedury i prawa materialnego, wydając decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Brak było oceny, czy teren jest przeznaczony na cele publiczne zgodnie z planem miejscowym, co jest warunkiem stosowania przepisów o wywłaszczeniu. Ponadto, decyzje nie precyzowały przebiegu inwestycji i nie zawierały jednoznacznych dowodów na brak zgody właściciela, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości M. i T. M. w celu budowy linii kablowej SN. Właściciele nie wyrazili zgody na przeprowadzenie prac, a organy administracji wydały decyzje, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA, brak wyjaśnienia okoliczności sprawy, nieznajomość decyzji o warunkach zabudowy oraz sprzeczność planu miejscowego z celem inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, orzekł o braku wykonalności zaskarżonej decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego T. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 KPA oraz art. 124 ust. 1,2,3,4,7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000r.) po rozpatrzeniu wniosków Spółki A. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. orzekł ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność M. i T. M., zam. [...], położonej w obrębie [...] gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha i nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha, posiadającej księgę wieczystą Kw nr [...], poprzez zezwolenie Spółce A. na przeprowadzenie prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...] na trasie - [...] do [...]. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 KPA i art. 124 ust. 1,2,3,4,7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. z 200r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i T. M. od w/w decyzji Starosty orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104 kpa i art. 124 ust. 1,2,3,4,7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami orzekł ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność M. i T. M., zam. [...], położonej w obrębie [...] gmina [...], oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha i nr [...] o powierzchni ogólnej [...] ha, posiadającej księgę wieczystą Kw nr [...], poprzez zezwolenie Spółce A. na przeprowadzenie prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...] na trasie - [...] do [...], z kolei ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości miało nastąpić zgodnie z decyzją Wójta Gminy o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r. Jednocześnie organ zobowiązał Spółkę A. do doprowadzenia nieruchomości po przeprowadzeniu inwestycji do stanu pierwotnego, a w przypadku niemożności przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości - do odszkodowania za szkody powstałe wskutek wykonanych prac. W uzasadnieniu Starosta podniósł, że Spółka A. wystąpiły o podjęcie działań administracyjnych umożliwiających wstęp na teren będący własnością M. i T. M. celem przeprowadzenia prac polegających na budowie linii kablowej SN [...] kV mającej zasilać stację uzdatniania wody w [...] na trasie - [...] do [...]. W wyniku przeprowadzonych, zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rokowań nie doszło do zawarcia porozumienia między stronami, czyli brakowało zgody właścicieli na przeprowadzenie tych niezbędnych prac na ich nieruchomości. Starosta ustalił, że Spółka A. poinformowały właścicieli o szczegółach inwestycji jednakże inwestor nie uzyskał zgody właścicieli na wykonanie prac na ich nieruchomości. W uzasadnieniu organ I instancji podkreślił, że przy wydaniu decyzji wziął pod uwagę znaczenie społeczne planowanej inwestycji, tzn. podniesienie jakości wody dostarczanej mieszkańcom gminy [...],[...],[...] i [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i T. M. w dniu [...] r., i wnieśli o uchylenie decyzji, która ich zdaniem, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, a skarżący nie wypowiedzieli się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie zgodnie z art. 10 KPA, podali również, że nie jest im znana decyzja Wójta Gminy z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Wnieśli również o umorzenie postępowania administracyjnego. W odwołaniu skarżący podkreślili, iż w dokumentach nie występował wyrażony wprost - brak zgody na przeprowadzenie inwestycji, czyli nie został spełniony wg nich warunek wydania decyzji o ograniczeniu sposobu użytkowania nieruchomości. M. i T. M. zarzucili inwestorowi, nierzetelność przy prowadzeniu rokowań. Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami Wojewoda orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Wojewoda ustalił, że ponowne postępowanie, w tym dwumiesięczny termin na przeprowadzenie negocjacji, nie doprowadziło do porozumienia między inwestorem a właścicielami nieruchomości. Organ II instancji w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu wyjaśnił, że w dokumentacji nie ma wyrażonego wprost braku zgody, ale fakt braku koniecznego porozumienia uznał za brak zgody ze strony właścicieli na realizację robót na ich terenie. Jednakże mimo, że nie doszło do porozumienia między stronami nie przekreśla to możliwości realizacji planowanych robót, w tym dokonania czasowego zajęcia nieruchomości celem przeprowadzenia koniecznej wymiany kabla. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie, między innymi przewodów energetycznych, w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Wojewoda podkreślił, że w tej sprawie zakres planowanych prac nie zmieniłby stanu poprzedniego nieruchomości, tym bardziej, że przedmiotowy obszar stanowi niezagospodarowane grunty orne. Mając na względzie okoliczności sprawy organ doszedł do wniosku, że sprawa została wyjaśniona, a zaskarżona decyzja uwzględnia interes społeczny i słuszny interes strony. Powyższą decyzję T. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w dniu [...] r. (data wpływu skargi). W uzasadnieniu swojej skargi podniósł argumenty wcześniej przytoczone w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia [...] r. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy skarżącego r.pr. D. P. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi nie zastosowanie zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 10, art. 7 oraz art. 8 kpa, przy wydaniu decyzji. Pełnomocnik nie zgodziła się, z twierdzeniem Wojewody, że inwestycja jest realizowana na terenie przeznaczonym na cele publiczne, gdyż wg zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu orzekania przez organy obu instancji przedmiotowy teren był oznaczony jako "zabudowa jednorodzinna, usługi i inne, usługi rzemieślnicze, usługi turystyczne". W związku z tym wywodzi, że nie został spełniony warunek konieczny do stosowania przepisów rozdziału o wywłaszczeniu nieruchomości zgodnie z art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w dalszej części pisma zarzuca, że zaskarżona decyzja Starosty nie precyzuje przebiegu planowanej inwestycji, a ten z kolei obowiązek wynika z treści wyroku NSA - OZ w Krakowie z dnia 7 września 1989r. sygn. akt SA/Kr 441/89, który brzmi "zezwolenie na przeprowadzenie przez nieruchomość przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. 1985r., Nr 22 poz. 99 ze zm.) powinno szczegółowo określać miejsce ich przebiegu. Również warunkiem koniecznym potrzebnym do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest dołączenie przez wnioskodawcę dokumentów z przeprowadzonych rokowań zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, do czego inwestor został zobowiązany pismem Starosty z dnia [...] r. Pełnomocnik skarżącego podaje, że Spółka A. skierowały do T. M. trzy pisma, w których podawały niedokładne dane dotyczące m.in. przeprowadzenia inwestycji poprzez położenie nowego kabla w miejsce starego oraz usunięcie starego. R.pr. D. P. podkreśliła, że ta korespondencja jest niewystarczająca, aby stwierdzić, że rokowania zostały przeprowadzone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] r. oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W myśl art. 124 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami Starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie prac określonych w tym przepisie ale ograniczenie następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu tak Starosta jak i Wojewoda naruszyli przepisy procedury oraz prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, a skala tych naruszeń spowodowała konieczność uchylenia obu decyzji. Artykuł 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajduje się w Rozdziale 4 ustawy nazwanym wywłaszczenie nieruchomości, a z art.112 tej ustawy wynika, że przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne. W ocenie Sądu organy obu instancji nie odniosły się w ogóle do tego zagadnienia, co uniemożliwiło ocenę zasadności zastosowania w sprawie trybu określonego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli uznać, że brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości jest warunkiem wydania pozwolenia, to zdaniem Sądu, owa zgoda właściciela lub użytkownika wieczystego ma objąć pod względem treści - wszytko to, co zawierałoby zezwolenie czyli wszystkie warunki związane z udostępnieniem nieruchomości. Decyzja Starosty jest pod tym względem bardzo lakoniczna i nie zawiera żadnych warunków związanych z udostępnieniem nieruchomości. Organ odwoławczy nie odniósł się też do zarzutów odwołania, które wskazywały, że T. M. nie wiedział o wydaniu przez Wójta Gminy decyzji z [...] r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej SN [...] KV dla uzdatniania wody w [...]. Dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, że decyzja Wójta Gminy z [...] r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wspomnianej inwestycji wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że organ przy wydawaniu decyzji naruszył też przepis art. 46 ust.1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994r. przez brak poinformowania o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wszystkich właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, po których inwestycja ma przebiegać. W ocenie Sądu, brak jest też racjonalnego uzasadnienia dla ograniczenia przez organy administracji sposobu korzystania dla terenu całej nieruchomości, której właścicielem jest T. M. podczas gdy inwestor wskazał jaki pas terenu jest mu niezbędny, aby zrealizować inwestycję. Sąd nie podziela też argumentów uzasadnienia decyzji, z których wynika, że prowadzone rokowania nie przyniosły rezultatu i T. M. nie wyraził zgody na prowadzone prace. W materiałach sprawy nie znajdują się bowiem dokumenty, które zawierałyby tak jednoznaczne stanowisko skarżącego. Ponadto za trafne uznał też Sąd zarzuty pełnomocnika skarżącego, o sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem decyzji organów obu instancji, polegającej na stwierdzeniu w uzasadnieniu, że realizacja inwestycji polega na wymianie istniejącego kabla na nowy, podczas gdy sentencja wskazuje na budowę linii kablowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji oraz rozstrzygnął o wykonalności decyzji na podstawie art.152 tej ustawy. Ponadto Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło