SA/Sz 923/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi T.F. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] przedmiocie zasiłku przedemerytalnego /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Pyrzyckiego z dnia [...]. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.F. od decyzji Starosty [..] z dnia [...]. odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołująca się zarzuciła organowi I instancji naruszenie prawa przez to, iż rozpatrując jej sprawę o przyznanie zasiłku przedemerytalnego nie zaliczył do okresu zatrudnienia stażu pracy od [...]r. do [...]r. z uwagi na brak umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz okresu prowadzenia działalności gospodarczej od [..] do [...]r. Odwołująca dołączyła kserokopie zaświadczenia z ZUS, z Cechu Rzemiosł Różnych, legitymacji ubezpieczeniowej, decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] oraz zaświadczenia z Urzędu Miejskiego w [...]. Organ odwoławczy ustalił, że T.F. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...]r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. W dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z przepisem art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat (pkt 1) lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Pkt 2). Organ l instancji zaskarżoną decyzją odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego wskazując, iż okres uprawniający do zasiłku udokumentowany przez stronę wynosi 25 lat i 4 dni. Do stażu pracy nie zaliczono okresu pracy strony w zakładzie [...] H.G. od dnia [...]r. do dnia [...]r. w charakterze ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu (zaświadczenie z Cechu Rzemiosł Różnych z dnia [...]r.). Do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się bowiem okresy wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, w art. 23 ust. 1, 2, 4 i 5 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w tym okresy zatrudnienia na podstawie umowy 0 pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników. Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 24 ust. 4 ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku nie podlegają zaliczeniu okresy zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami; powyższe jest zgodne z wyjaśnieniem Krajowego Urzędu Pracy z dnia 9 kwietnia 2001 r. Wskazać jednak należy, iż do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu przypadające przed dniem 1 stycznia 1997r. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej 1 prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli uzyskiwane wynagrodzenie lub dochód stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenia emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia (art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 147, poz. 687). Z dostarczonego przez stronę zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 listopada 2001r. wynika, iż w okresie praktycznej nauki zawodu T.F. do końca [...]r. uzyskiwała dochód niższy od połowy najniższego wynagrodzenia, zaś od l[...]r. do dnia ukończenia nauki - dochód wyższy od połowy najniższego wynagrodzenia. Najniższe wynagrodzenie do 30 listopada 1970r. wynosiło [...]zł, zaś w okresie od [...]r. do [...]zł. Do okresu uprawniającego do zasiłku wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji można zatem zaliczyć okres pracy strony w zakładzie [...]r. do [...]r. Ponadto zaliczyć również należy okres prowadzenia działalności gospodarczej od 1 stycznia 1982r. do 31 sierpnia 1983r. z uwagi na wykazaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wyższą od połowy obowiązującego wówczas najniższego wynagrodzenia, które wynosiło [...]zł (wpis w legitymacji ubezpieczeniowej). Na podstawie akt sprawy ustalono zatem, iż strona udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]dni. Powyższy okres jednak jest niewystarczający do uprawnienia strony do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z przepisem art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyła T.F.wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa, ponieważ nie zaliczono do stażu pracy okresu zatrudnienia wykonywanego w ramach umowy o przygotowanie do zawodu (rzemiosła). W tym czasie zarabiała od [...] miesięcznie. Wynika to z treści § 4 ust. 1 umowy zawartej w dniu [...]r. sporządzonej przez Izbę Rzemieślniczą w [...] W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga należało uwzględnić. Skarżącej odmówiono prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ jak ustalił organ udowodniła ona okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...]. Nie daje to jednak podstawy do przyznania tego świadczenia, bo w art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy 0 zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustanowiono 30-letni okres uprawniający do zasiłku. Skarżącej nie zaliczono okresu wykonywania pracy w charakterze ucznia w prywatnym zakładzie [...]r. Jak wskazał organ do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają zaliczeniu przypadające przed dniem [...]r. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej i prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli uzyskiwane wynagrodzenie lub dochód stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenia emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia (art. 8 ust. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 1996r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu 1 przeciwdziałaniu bezrobociu oraz zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 147, poz. 687). Dlatego zaliczono skarżącej tylko okres pracy w zakładzie fryzjerskim od listopada 1972r. do marca 1973r. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze należy podkreślić, że wykładnia językowa treści art. 24 ust. 4 z dnia 14 grudnia 1994r. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie daje podstawy, jak stwierdzono w toku sprawy, do wniosku, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie podlegają zaliczeniu okresy zatrudnienia na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami. Powołany przepis stanowi jednoznacznie, że do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się "okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników". Tak więc przepis nie różnicuje pracodawców przygotowujących osoby młodociane do zawodu. Nie wyklucza zatem rzemieślników jako pracodawców przygotowujących do zawodu. Nie dają podstaw do takiego wykluczenia również pozostałe przepisy ustawy, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 16 i 25. Dokonując wykładni art. 24 ust. 4 ustawy powołano się na wyjaśnienie Krajowego Urzędu Pracy z dnia 9 kwietnia 2001 r. do którego zwrócono się wcześniej z prośbą o wyjaśnienie treści tego przepisu (pismo w aktach administracyjnych). Nie negując kompetencji Krajowego Urzędu Pracy w sprawach dotyczących zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu należy podkreślić, że udzielane przez ten organ wyjaśnienia nie są źródłem prawa (wymienia je art. 87 Konstytucji RP), i nie zwalniają organu od samodzielnej analizy obowiązujących przepisów. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278) wynika, że rzemieślnik może być pracodawcą przygotowującym do zawodu osoby młodociane (§ 3a i 3b). Uprawnienia te posiadali rzemieślnicy również w poprzednim stanie prawnym (por. rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974r. w sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych w rzemieślniczych zakładach pracy - Dz. U. Nr 51, poz. 335 ze zm.). Skarżąca na podstawie umowy z dnia [...]r. podjęła naukę rzemiosła w prywatnym zakładzie [...], która miała trwać [...] miesięcy poczynając od [...]. do [...]r. W okresie tym przysługiwało jej wynagrodzenie miesięczne w wysokości; w l roku nauki [...]ł, w II roku nauki [...]zł, w III roku nauki [...]zł. W tej sytuacji uprawnienia skarżącej wynikające z umowy o przygotowanie do zawodu nie budzą w świetle art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wątpliwości. Natomiast w kwestii dotyczącej wysokości wynagrodzenia dokonane ustalenia zakwestionowała skarżącą twierdząc, że było one wyższe niż wynika to ze zgromadzonej dokumentacji, ponieważ przyjęto stawkę minimalną, gdy w rzeczywistości otrzymywała wyższe wynagrodzenie, co istotnie nie zostało należycie wyjaśnione. Jeżeli zatem skarżąca wskazuje, że otrzymywała wyższe wynagrodzenie to okoliczność tow winna być przedmiotem postępowania dowodowego. W tej sytuacji mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszono prawo i dlatego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a.c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 74, poz. 368 ze zm.) orzekł jak w sentencji.