SA/Sz 927/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-05

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Barbara Gebel, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowej przez organ podatkowy, na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jest dopuszczalne w postępowaniu upadłościowym, czy też stanowi potrącenie podlegające przepisom Prawa upadłościowego?
Ratio decidendi
Instytucja zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, uregulowana w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, nie jest tożsama z potrąceniem w rozumieniu Prawa upadłościowego. Przepis art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organ podatkowy obowiązek zaliczenia nadpłaty z urzędu, co stanowi odrębny od potrącenia sposób wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, przepisy Prawa upadłościowego dotyczące potrącenia nie ograniczają stosowania art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki złożył korektę deklaracji podatkowej, wykazując nadpłatę. Urząd Skarbowy zaliczył tę nadpłatę na poczet zaległości podatkowych spółki. Syndyk zarzucił naruszenie przepisów Prawa upadłościowego, twierdząc, że zaliczenie stanowi potrącenie, które wymaga spełnienia określonych warunków w postępowaniu upadłościowym. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że zaliczenie nadpłaty nie jest potrąceniem. Syndyk zaskarżył postanowienie Izby Skarbowej do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie: WSA Barbara Gebel Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2004r. sprawy ze skargi S M U ZNTK S SA w u w S S na postanowienie Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej o d d a l a skargę.- Urząd Skarbowy w S S postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej dokonał zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł, wykazanej przez syndyka masy upadłości Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego SA w S S w korekcie deklaracji [...] dotyczącej zaliczki za[...] . na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych pracownikom, na poczet zaległości wraz z odsetkami za zwłokę w podatku od towarów i usług za[[...] . W zażaleniu na to postanowienie syndyk masy upadłości ZNTK zarzucił, że wydane zostało z naruszeniem art. 34 § 1 i 2 oraz art. 37 § 2 Prawa upadłościowego przez dokonanie potrącenia długu upadłego z długiem wierzyciela tj. Urzędu Skarbowego, mimo że dług wierzyciela nie istniał w chwili ogłoszenia upadłości tj.[...] . oraz mimo braku oświadczenia Urzędu przy zgłoszeniu wierzytelności o chęci skorzystania z prawa potrącenia. Izba Skarbowa w S postanowieniem z dnia[...] . utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach uzasadnienia postanowienia Izba Skarbowa wyjaśnia, że dokonane zaliczenia nadpłaty na zaległość podatnikową nie jest potrąceniem, o którym mowa we wskazanych przepisach Prawa upadłościowego. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nastąpiło w oparciu o przepis art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Instytucja ta nie jest równoznaczna z instytucją potrącenia, zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest ona odrębnym od potrącenia sposobem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Również odrębnie uregulowany jest zakres i warunki potrącenia w art. 64 Ordynacji podatkowej, jak i zakres i warunki zaliczenia nadpłaty w art. 75 § 1 tej ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że jednoznaczne brzmienie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, przy czym organ podatkowy nie stosuje prawa upadłościowego, lecz wykonuje nakaz wynikający z tego przepisu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, syndyk masy upadłości Z.N.T.K. domaga się uchylenia postanowień obu instancji zarzucając – tak jak w odwołaniu, że wydane zostały z naruszeniem art. 34 § 1 i 2 oraz art. 37 § 1 Prawa upadłościowego, a nadto z naruszeniem art. 59 § 1, art. 75 § 1, art. 64 i art. 273 § 1 pkt 2 lit. 9 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację odwołania dotyczącą warunków potrącenia długów, jakie muszą byś spełnione w postępowaniu upadłościowym wyrażając pogląd, że przepisy Prawa upadłościowego mają charakter szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej i przez to wyłączają jej stosowanie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem. Należy podzielić stanowisko Izby Skarbowej, że instytucja zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej przewidziana w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej /według stanu z chwili wydania postanowienia/ nie jest równoznaczna z potrąceniem. Trafnie wskazano, że zgodnie z art. 59 Ordynacji podatkowej istnieje prawne rozróżnienie potrącenia zaległości podatkowej z wierzytelnością podatnika wobec Skarbu Państwa realizowanego na warunkach ściśle określonych w art. 64, od zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przewidzianej w art. 75 § 1. Przepis art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej w swej treści jest jednoznaczny i zawiera nakaz zaliczenia z urzędu wykazanej nadpłaty na poczet zaległości podatkowej nie dając organowi podatkowemu żadnego wyboru. W wypadku zaistnienia nadpłaty organ podatkowy nie stosuje prawa upadłościowego, lecz wykonuje normę prawną zawartą w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepisy art. 34 – 37 Prawa upadłościowego – wbrew stanowisku skargi – nie ograniczają stosowania w toku postępowania upadłościowego instytucji zaliczenia nadpłaty na zaległość podatkową, ograniczającą jedynie możliwość dokonania potrącenia. Sytuacja taka w sprawie nie występuje, bowiem nie miało miejsca potrącenie, o którym mowa w art. 64 Ordynacji podatkowej, lecz zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej przewidziane w art. 75 § 1. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie dokonał zaliczenia na poczet zaległości podatkowych sumy wpływającej do masy w wyniku działań syndyka tej masy, lecz zaliczył na poczet zaległości podatkowej wykazaną przez syndyka nadpłatę, która – z mocy art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej – nie mogła wpłynąć do masy upadłości ponieważ z urzędu podlegała zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej. Stanowisko takie wyrażone zostało wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach np. ...] i jest akceptowane przez skład orzekający W.S.A w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło