SA/Sz 954/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi M. i K. B. T. B., A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. i K. B., T. B. i A. D. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. odmawiającej nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej przy ul. [...] , w obrębie [...] [...] , oznaczonej numerem działki [...] o pow.[...] m2, uregulowanej w KW nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że motywem odmowy zainteresowanym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego użytkowania w prawo własności, było stwierdzenie przez organ I instancji, że wnioskodawcy nie spełniają przesłanki z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, ponieważ roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługuje tylko do nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, ze zm.). Jednocześnie wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została nadana na własność w trybie osadnictwa rolniczego. Nieruchomość ta jako nie wymieniona w powołanym dekrecie z dnia 6.09.1951 r. i nie będąca przedmiotem osadnictwa rolniczego, nie może stanowić przedmiotu nabycia na własność w trybie ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 8.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U.z 1946 r. Nr 13, poz. 87). Prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28.05.1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. Nr 31, poz. 132), akt notarialny z dnia [...] r. rep. "A" nr [...]r. Organ II instancji odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących stwierdził, że z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 ze zm.) wynika, iż osobom fizycznym będącym w dniu 26.05.1990 r. oraz w dniu wejścia w życie tej ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6.09.1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1957 r. nr 46, poz. 340, Dz.U.z 1969 r., Nr 39, poz. 172, Dz.U. z 1998r Nr 13, poz. 95 i Nr 106, poz. 668): 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości, a z ust. 2 wynika, że na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, a także osoby fizycznej będącej jej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa albo wójt (burmistrz, prezydent miasta) starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego, wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Z zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, zdaniem organu odwolaczego, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001r. ponieważ w dniu 26.05.1990r. użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości była E. B.. Natomiast w drugiej dacie tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26.07.2001r., a mianowicie w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi byli M. i K. B. w udziale do 1/2 części oraz A. D. i T. B. w udziale do 1/2 części. Potwierdza to treść aktu notarialnego nr [...] z dnia[...]. W związku z tym nie ma zastosowania również zapis zawarły w art. 1 ust. 2 powołanej ustawy dotyczący osób fizycznych będących następcami prawnymi, bowiem odnosi się on do następców prawnych po osobach fizycznych będących w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości. M. i K. B., A. D. i T. B. nie spełniają warunków ustawowych wymienionych w ust. 1 art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r., nie byli bowiem użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. Z tych względów, organ odwoławczy uznał, że decyzja i instancji zgodna jest z obowiązującymi przepisami prawa. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli M. i K. z B., T. B., A. D. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez wadliwą interpretację przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności. Organ za wąsko określił krąg osób uprawnionych tylko do tych, którym nadano ziemię na mocy dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Organ I instancji naruszył tym samym art. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Artykuł ten stanowi, że "osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia ustawy w życie użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości...". Do uwłaszczenia, zdaniem skarżących, uprawnienia mają wszyscy, którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego do dnia 26 maja 1990r. na jakiejkolwiek podstawie prawnej, byleby nieruchomość była położona na obszarach Państwa Polskiego i była zabudowana na cele mieszkaniowe lub stanowiła nieruchomość rolną. Ponadto, zdaniem skarżących, niezasadne jest stwierdzenie organu odwoławczego, że skarżący nie spełniają także warunku zawartego w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy tzn. nie są następcami prawnymi osoby, która była użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. Na następstwo prawne wskazuje umowa sprzedaży zawarta w formie aktu notarialnego rep. "A" nr [...] w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżących należy na wstępie należy stwierdzić, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie jest prawidłowa, ponieważ dokonane zmiany w ustawie z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych /.../ sprawiły, że nie odwołuje się już ona do dekretu z 6 września 1951r. Nowa regulacja nie ogranicza już zasięgu stosowania ustawy do terytorium Państwa Polskiego, do którego odnosi się dekret, a mianowicie do "Ziem Odzyskanych". W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma natomiast ocena stanowiska organu odwoławczego, który po analizie okoliczności sprawy odmówił zainteresowanym nieodpłatnego prawa własności z uwagi na to, że są wprawdzie oni następcami prawnymi lecz mimo to nie spełniają wszystkich warunków, od których zależy nabycie tego prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, użytkownikowi wieczystemu przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie tego prawa jeżeli był użytkownikiem w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy. Uprawnienie to przysługuje również zgodnie z art. 1 ust. 2 osobie fizycznej będącej następcą prawnym użytkownika wieczystego. Słusznie zatem, jak stwierdził organ odwoławczy sformułowanie użyte w powołanym przepisie oznacza, że następca prawny musi spełniać identyczne warunki jak poprzedni użytkownik, a więc być sukcesorem osoby, która była użytkownikiem w obu określonych w ustawie datach. Skarżący nie spełniają tego warunku, a zatem nie przysługuje im roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.