SA/Sz 986/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r., nr N[...] , działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), orzekł o ustaleniu G. K. odszkodowania w kwocie [...] zł. za nieruchomość położoną w [...] , stanowiącą część ulicy [...] , oznaczoną geodezyjnie w obrębie ewidencyjnym nr [...] działkami o nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] i która z mocy prawa, z dniem [...] r., stała się własnością Gminy Miasta[...]. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 73 ust. 4 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. i stwierdził, że wysokość odszkodowania ustalono w kwocie określonej przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] r. W złożonym od tej decyzji odwołaniu do Wojewody [...] G. K. wniosła o jej uchylenie nie zgadzając się z ustaloną kwotą odszkodowania. Strona podniosła m.in., że wycena powinna być sporządzona na podstawie prawa obowiązującego w czasie faktycznego przejęcia nieruchomości i winna być to cena rynkowa uzbrojonej działki budowlanej. W ocenie odwołującej się wysokość odszkodowania jest rażąco zaniżona w porównaniu z aktualnymi cenami rynkowymi działek budowlanych. Na poparcie swego stanowiska podała, że w oparciu o przeprowadzone rozmowy z przedstawicielami koszalińskich agencji handlu nieruchomościami ustaliła, iż cena 1 m2 działki położonej w dzielnicy [...] wynosi od [...] do [...] zł. Podkreśliła, że działka przy ul. [...] jest w pełni uzbrojona, atrakcyjnie usytuowana i według jej opinii kwalifikuje się do ceny w górnej granicy powyższego przedziału. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] , decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 129 ust. 1 i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...]. Uzasadniając decyzję organ wskazał na obowiązującą treść art. 73 ust. 4 i 5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jednocześnie stwierdzając, że operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego został wykonany zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatów szacunkowych (Dz. u. Nr 230, poz. 1924) oraz zgodnie ze standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda podał, że twierdzenie dotyczące zbyt niskiego odszkodowania za utraconą część nieruchomości macierzystej, nie może stanowić podstawy zmiany decyzji Prezydenta [...] , gdyż ustawodawca wyraźnie określi tryb postępowania w tym zakresie. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 r., CKN 601/00, OSNC 2002/2/27, który stwierdził m.in., że właściciel nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, mogą dochodzić jedynie odszkodowania przewidzianego w tym przepisie, zachowując wskazany w nim tryb. Równocześnie Wojewoda [...] poinformował odwołującą się o przysługującym jej roszczeniu za bezumowne korzystanie z nieruchomości jako wynagrodzenie za bezprawne pozbawienie jej w przeszłości władania nią, którego to wynagrodzenia może dochodzić przed sądem powszechnym. Ponadto zauważył, że przejęte przez Gminę Miasto [...] działki o łącznej powierzchni [...] ha, nie stanowią gruntu nadającego się do samodzielnego zagospodarowania. W wyniku wydzielania w/w działek, warunki pozostałej części działki budowlanej nie pogorszyły się, a fakt zmodernizowania ulicy [...] wpłynął zdecydowanie na wzrost wartości posiadanej przez odwołującą się działki. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie G. K. podniosła, iż nie zgadza się z oceną stanu prawnego zaprezentowaną przez Wojewodę [...] . W ocenie skarżącej, sporna nieruchomość została przejęta niezgodnie z obowiązującymi procedurami, nikt nie ustosunkował się do zarzutów zwartych w pismach kierowanych do Prezydenta Miasta [...] oraz w odwołaniu do Wojewody, dotyczących nieprawidłowości podczas procedury przejmowanie przez Miasto [...] nieruchomości. Ustosunkowując się do argumentu Wojewody, że działki nie stanowią gruntu nadającego się do samodzielnego zagospodarowania stwierdziła, że nie powinno mieć to wpływu na wycenę jako że jest to część większej całości i wartość określona powinna być na podstawie ceny rynkowej obowiązującej na terenie [...] . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi G. K. ponowiła swoje zarzuty co do nieprawidłowych w jej ocenie, działań organów w niniejszej sprawie i załączyła fragmenty operatu szacunkowego nieruchomości gruntowych położonych w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] sporządzonego w celu ustalenia opłat adiacenckich z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji deszczowej i sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Podstawowe zarzuty skargi opierają się na kwestionowaniu przez G. K. wartości nieruchomości przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania oraz na nie ustosunkowaniu się przez organy obu instancji do podnoszonych zarzutów. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] podzielił stanowisko strony skarżącej. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne co oznacza między innymi, że strona nabywa prawo do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy administracyjnej. Istota administracyjnego postępowanie odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy ma również obowiązek ustosunkować się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także dlaczego nie uznał zasadności argumentów strony. Ponadto, w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Takiej ocenie podlegać winny wszystkie dowody, również opinie biegłych - rzeczoznawców majątkowych. Swoją ocenę organ obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. G. K. konsekwentnie w toku całego postępowania podważała ustalenia rzeczoznawcy majątkowego dając temu wyraz w piśmie z dnia [...] r. i w odwołaniu skierowanym do Wojewody [...] . Prezydent Miasta [..] w nader skromnym uzasadnieniu decyzji w ogóle nie ustosunkował się do tych twierdzeń skarżącej, natomiast Wojewoda [...] również nie uczynił tego w sposób wyczerpujący dyspozycje płynącą art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można uznać, iż przywołanie przez organy operatu szacunkowego stanowi w istocie dowód przesądzający o treści decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania ustalonego według zasad i trybu ustanowionego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Brak ustawowego związania organu ustaleniami uzyskanej opinii rzeczoznawcy sprawia, że decyzja o ustaleniu wysokości odszkodowania ma charakter arbitralny (por. J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska "Gospodarka nieruchomościami. Przepisy i komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2002, s. 376). Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi. Nie oznacza to jednak, że opinia biegłego zastępuje decyzję administracyjną i wyczerpuje postępowanie dowodowe w sprawie (podobnie: wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2003 r. SA/Sz 986/03 niepubl.). Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z zasadami dotyczącymi sposobu dokonywania wycen nieruchomości, nie spełnia wymogu stawianego uzasadnieniu decyzji, które zawierać miałoby również odpowiedź na zarzuty strony odwołującej się. Przywołany w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji argument, że fakt zmodernizowania ulicy wpłynął zdecydowanie na wzrost wartości posiadanej przez skarżącą nieruchomości nie mógł mieć znaczenia w sprawie związanej z wysokością ustalonego odszkodowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, iż Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.