SA/Sz 996/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2a ust. 1 pkt 6, art. 2 "b", art. 34 ust. 4 "a" ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Ł.G. od decyzji z dnia [...] r. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji orzekł, iż renta socjalna pobrana przez Ł. G. w okresie od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...] zł jest świadczeniem nienależnie pobranym, które podlega zwrotowi bez względu na wysokość dochodu rodziny. Organ I instancji stwierdził, że [...] r. świadczeniobiorca wyjechał do [...] , gdzie przebywa do chwili obecnej. Z uwagi na fakt, że nie poinformował Ośrodka Pomocy Społecznej o przebywaniu poza granicami kraju pobrane świadczenie należało uznać za nienależnie pobrane. W toku postępowania A. G., matka świadczeniobiorcy ustanowiona jego pełnomocnikiem wyjaśniła, że nie wiedziała, o tym, iż pobyt za granicą pozbawia syna uprawnień do renty socjalnej, dlatego nadal ją pobierała. Podkreśliła, że stan finansowy rodziny jest zły, a renta socjalna była jedynym źródłem dochodu jej syna. W związku z tym poprosiła o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia w kwocie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do treści odwołania stwierdziło, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 27 "a" ustawy o pomocy społecznej, przyznał Ł. G. rentę socjalną. Zgodnie z art. 45 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej, są obowiązane poinformować właściwy organ o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej, które wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia. Pouczenie o tym obowiązku było zamieszczane w decyzjach dotyczących zasiłku stałego, począwszy od decyzji zamiennej z dnia [...] r. Prawo do świadczeń pomocy społecznej, w myśl art. 2 "b" ustawy o pomocy społecznej, przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem fakt przebywania przez świadczeniobiorcę poza granicami kraju powoduje utratę prawa do renty socjalnej, stanowiącej jedną z form pomocy społecznej. O fakcie pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zainteresowany nie zawiadomił Ośrodka Pomocy Społecznej, czym naruszył przepis art. 45 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 "a" ust. 1 pkt 6 ustawy świadczenie nienależnie pobrane - oznacza świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji w dokumentach oraz nie poinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej. Zatem renta socjalna pobrana w okresie od [...] r. do [...] r. stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 2 "a" ust. 1 pkt 6 ustawy. Na podstawie art. 34 ust. 4 "a" ustawy świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny, a żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości odstąpienia od żądania zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożył Ł. G. podnosząc, że w żadnej decyzji nie był powołany przepis art. 45 ustawy o pomocy społecznej mówiący o obowiązku poinformowania właściwego organu o każdej zmianie osobistej i majątkowej, które wiąże się z podstawą do zmiany świadczeń. Skarżący z uwagi na przynależność do [...] często podróżował, a zwłaszcza w okresie letnim biorąc udział w różnego rodzaju imprezach. Ponadto choruje na[...] . Matka skarżącego poinformowała pracownika OPS o jego pobycie w[...] , i nie była świadoma, że będzie to powodem utraty świadczenia. Świadczenie to powinno być wstrzymane. Natomiast nie można się pogodzić z obowiązkiem zwrotu niebagatelnej dla strony kwoty [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Odnosząc się do treści skargi należało uznać ją za bezzasadną. Trafnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 2b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), który stanowi, że prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca zatem w sposób jednoznaczny związał prawo pobierania świadczeń z pomocy społecznej nie tylko z faktem zamieszkania, ale i przebywania w Polsce. Jednocześnie w art. 45 ustawy o pomocy społecznej ustanowiony został obowiązek dla osób i rodzin korzystających ze świadczeń pieniężnych, poinformowania właściwego organu o każdej zmianie osobistej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do zmiany świadczeń. Obowiązek ten wyrażono również w sposób jednoznaczny podkreślając, że dotyczy to każdej zmiany w zakresie stosunków osobistych i majątkowych. Wyjazd za granicę i kilkuletni pobyt na terytorium państwa obcego stanowi zmianę stosunków osobistych o której to zmianie należy zawiadomić właściwe organy pomocy społecznej. W trakcie przesłuchania w dniu [...] r. A. G. zeznała, że jej syn Ł.G. wyjechał w dniu [...] r. do [...] i nadal tam przebywa. Wyjaśniła też, że z synem utrzymuje kontakt telefoniczny (k.40 akt administracyjnych). W związku z zarzutem skarżącego o braku pouczenia w decyzjach o obowiązku wynikającym z art. 45 ustawy o pomocy społecznej należy stwierdzić, że jest on bezpodstawny. W decyzjach, które otrzymywała strona znajdowało się pouczenie o treści art. 45 cyt. ustawy (k.11, 19, 23, 25, 28, 30, 36 akt administracyjnych). W tej sytuacji orzeczenie o tym, że renta pobrana przez skarżącego w okresie od [...] r. do dnia [...] r. w kwocie [...]zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane jest zgodne z prawem. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych przez stronę, a związanych z jej trudną sytuacją majątkową i życiową należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie bierze pod uwagę przy orzekaniu okoliczności pozaprawnych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodzi. W związku z powyższym należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa i dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.