SA/Sz 999/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak- Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Protokolant K. Skrzetuska- Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta [...] odmówił H. D. przyznania zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. Zdaniem organu, zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz.65 ) prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.- przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Zgodnie zaś z art.37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 )- w brzmieniu obowiązującym na dzień 31.12.2001 r. - zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 30 lat lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla kobiet 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. H. D. nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ w okresie [...] r. do [...] r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. Od decyzji tej H. D. złożyła odwołanie wnioskując o uchylenie decyzji i przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego od dnia złożenia wniosku o to świadczenie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, strona uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia [...] r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił przyznania H. D. prawa do zasiłku przedemerytalnego wskazując, iż należycie udokumentowany jej staż pracy wynosi jedynie [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. W dniu [...] r. strona udokumentowała dodatkowy staż pracy i ponownie wniosła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji w odpowiedzi skierował do H. D. jedynie pismo wyjaśniające, iż udokumentowany przez nią staż pracy wynosi [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, a tym samym strona nadal nie spełnia warunków niezbędnych do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego. H. D. utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem [...] r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu [...] r. H. D. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Wnioskiem z dnia [...] r. H. D. zwróciła się o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ zważył, co następuje. W trakcie zatrudnienia strony ( od [...] r. do [...] r.) ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uległa zmianie. Mianowicie ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U. z 20001 r. Nr 154, poz.1793 ) zasiłki przedemerytalne zostały zlikwidowane od dnia 1 stycznia 2002 r. Wskutek kolejnej zmiany ustawy - zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz.65 ) - prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. H. D. bezspornie w dniu rozpatrywania wniosku z dnia [...] r. o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego nie wykazała, iż w okresie tym warunki takie spełniła. Najpierw bowiem miała zbyt krótki okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego, później zaś - w okresie od [...] do [...] r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej i nie mogła ubiegać się o żadne świadczenie wynikające z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ I instancji prawidłowo więc odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Na powyższą decyzję H. D. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. W skardze zarzuciła decyzji: - że została wydana niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, - że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na treść decyzji, - że nosi cechy pobieżności i niestaranności i że wydano ją szablonowo; I w związku z powyższym wniosła o : - uchylenie decyzji, - zobowiązanie Powiatowego Urzędu Pracy do ponownego przeliczenia stażu pracy na dzień składania pierwszego wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego - maj 2001 r., - przyznanie świadczenia przedemerytalnego, jako jedynego źródła dochodu. W skardze podniosła także, iż kolejne zmiany ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są niezgodne z Konstytucją, gdyż dzielą ludzi na kategorie: tych co znają prawo na co dzień i z niego korzystają i tych, co nie mają możliwości z prawem być obeznanym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z 2004 r. Nr 162, poz.1692 )). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny znajdujący pełne potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji oraz stan prawny. Nie jest możliwe zastosowanie do skarżącej przepisów ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), gdyż wg art. 1 ust. 1 tej ustawy okres pracy w gospodarstwie rolnym wlicza się jedynie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. Uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego nie są bowiem uprawnieniami wynikającymi ze stosunku pracy. Okresy pracy lub innej działalności uprawniające do tego świadczenia zostały wymienione enumeratywnie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a więc okresy wykonywania innego rodzaju pracy nie mogą być zaliczone do stażu zasiłkowego. Zgodnie z art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 19994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2001r., zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy administracji publicznej uznały, iż udokumentowany przez skarżącą na dzień 30.05.2001 r., okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego wynosi [...] lat [...] miesięcy i [..] dni. W okresie więc zarejestrowania skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku tj.od dnia [..] r. do podjęcia zatrudnienia tj. dnia [...] r. skarżąca nie spełniała wynikającego z art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz.U.z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn.zm.) wymogu posiadania [...] letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Skarżąca okres uprawniający do zasiłku co prawda uzyskała jeszcze w [...] r., ale do dnia [...] r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej, co jak słusznie zauważył organ odwoławczy, eliminowało ją z ubiegania się o jakiekolwiek świadczenie wynikające z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jakkolwiek w trakcie zatrudnienia strony ( od [...] r. do [...] r.) ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uległa zmianie, gdyż ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U. z 20001 r. Nr 154, poz.1793 ) zasiłki przedemerytalne zostały zlikwidowane od dnia 1 stycznia 2002 r., to zdaniem Sądu fakt ten został tak nagłośniony przez media, że każdy, w tym również osoby nie stykające się na co dzień z prawem, mógł zorientować się o grożącej mu możliwości utraty szansy uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Właśnie w celu ochrony takich osób przed skutkami likwidacji zasiłku przedemerytalnego, wprowadzono kolejną zmianę zasad stosowania przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz.65 ) - prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Przepis ten umożliwia więc ubieganie się o zasiłek przedemerytalny wszystkim tym osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do jego uzyskania. Skarżąca podnosząc niezgodność ustaw zmieniających ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, nie wykazała na czym niezgodność ta miałaby polegać. Sąd nie powziął żadnych wątpliwości co do zgodności z Konstytucją ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wraz z jej zmianami - w zakresie będącym przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu - i tym samym nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Jak wyżej wykazano skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, stąd zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dodać należy, że ustawa z 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstw od określonych w niej zasad i nie daje organom administracji ani sądowi żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku przedemerytalnego. Ponadto Sąd bada zaskarżone decyzje wyłącznie pod kątem ich zgodności z prawem ( art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) i wydając orzeczenie nie może kierować się zasadami współżycia społecznego, jak również nie posiada kompetencji pozwalających zobowiązać organ administracji do wydania konkretnego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł jak w sentencji.