I SA 1032/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-14
Skład orzekający: Irena Kamińska, Cezary Pryca, Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać merytorycznie odwołanie, jeśli nie ma dowodu skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji skarżącej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać merytorycznie odwołania, jeśli nie posiada dowodu skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji skarżącej. Brak takiego dowodu, a zwłaszcza zwrotnego potwierdzenia odbioru, stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych, uniemożliwiające skuteczne wniesienie odwołania i prowadzące do przedwczesności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. o skierowaniu skarżącej do domu pomocy społecznej i wpisaniu na listę oczekujących. Skarżąca podniosła, że nigdy nie składała wniosku o przyjęcie do domu opieki społecznej. Organ odwoławczy uznał odwołanie za zasadne, opierając się na postanowieniu sądu i stanie zdrowia skarżącej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu braku dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji skarżącej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że zaskarzona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA - Cezary Pryca - Anna Lech Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej. 1. uchyla zaskarzoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarzona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniu 30 kwietnia 2002r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr . z dnia [...] marca 2002r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2001r. wydaną przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G., działającego z upoważnienia Starosty Powiatu G., o zakwalifikowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w M. oraz wpisaniu na listę oczekujących na miejsce i skierowanie do tego domu - w terminie do dnia 31 grudnia 2004r.
Organ administracyjny I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że E. M. spełnia warunki do umieszczenia w domu pomocy społecznej, ale z uwagi na brak miejsc została wpisana na listę osób oczekujących na wydanie skierowania.
W dniu 27 grudnia 2001r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie E. M. od powyższej decyzji.
Odwołaująca się podniosła, że nigdy nie składała wniosku o przyjęcie do domu opieki społecznej – ma swój dom, w którym mieszka i który remontuje z oszczędności , a w W. mieszkają jej siostry oraz syn. Stwierdziła także, iż boi się, że z braku odpowiedniej opieki zdrowotnej w takich domach pojawią się u niej inne schorzenia.
Organ administracyjny II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, że nie istnieją podstawy do zmiany wydanego orzeczenia, ponieważ E. M. została skierowana do domu pomocy społecznej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lutego 2001r. w sprawie o sygnaturze akt [...], z wniosku Wojewódzkiego Szpitala [...] w P. Ponadto z akt sprawy wynika, że E. M. jest przewlekle chora, niezdolna do samodzielnego zaspakajania codziennych potrzeb, a stan zdrowia skarżącej wymaga systematycznego podawania leków oraz całodobowej opieki.
W dniu 05 grudnia 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o nadesłanie dowodu doręczenia skarżącej odpisu decyzji organu orzekającego w sprawie w I instancji.
Z dniem 01 stycznia 2004r. sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż zgodnie z art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
W dniu 14 stycznia 2004r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź SKO w W., że brak jest dowodu doręczenia E. M. odpisu decyzji organu I instancji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż te na które powołuje się skarżąca.
Sąd sprawuje kontrolę prawidłowości postępowania administracyjnego pod względem zgodności z przepisami prawa nie tylko materialnego, ale i procesowego oraz orzeka na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Naruszenie wymogów formalnych przez organ administracyjny II instancji w niniejszej sprawie wyłączyło możliwość merytorycznego rozpoznania jej przez sąd.
Zgodnie z art. 129§2 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie do właściwego organu odwoławczego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) stronie decyzji.
Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie terminu do jego wniesienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia decyzji stronie.
Organ odwoławczy obowiązany jest do zbadania w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało złożone w terminie przewidzianym przepisami – art.134 kpa.
Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ dotyczy decyzji ostatecznej. Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków administracyjnych.
Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną administracji, a podstawę prawną dla tej czynności stanowią przede wszystkim przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Doręczenie decyzji jest ustawowym obowiązkiem organu administracji, wynikającym z art. 39 kpa. W ocenie prawidłowości doręczenia bierze się pod uwagę sam fakt dotarcia pisma do adresata i dlatego następuje ono za pokwitowaniem. Naruszenie tej zasady stanowi o wadliwości postępowania.
Pokwitowanie ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości wniesienia odwołania. To organ powinien wykazać, że konkretna decyzja została doręczona i musi to wynikać ze zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W niniejszej sprawie brak jest dowodu doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej, a znaczna odległość czasowa między dniem wydania decyzji a dniem wniesienia odwołania może wskazywać na przekroczenie 14-dniowego terminu.
Dlatego odwołanie E. M., wniesione w dniu 27 grudnia 2001r. od decyzji organu I instancji wydanej w dniu [...] października 2001r., nie możne być uznać za złożone w terminie bez wyraźnego na to dowodu .
Stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu nie zależy od swobodnego uznania organu administracji, lecz wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa – art. 134 kpa.
W tej sytuacji, przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że odwołanie zostało wniesione z dochowaniem ustawowego terminu (jak wyraźnie stwierdzono w uzasadnieniu decyzji) jest twierdzeniem trudnym do przyjęcia.
Nie wyjaśnienie tej okoliczności przez organ II instancji sprawia, że zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne.
Wobec powyższego – na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło