I SA 1038/03
WyrokWSA w Warszawie2004-02-06
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Anna Łukaszewska-Macioch, Daniela Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z 1968 r., nie oceniając wszystkich istotnych aspektów sprawy, w tym potencjalnego naruszenia przepisów o wzruszaniu decyzji ostatecznych oraz zastosowania art. 35 Prawa lokalowego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z 1968 r., ponieważ nie oceniło wszystkich istotnych aspektów sprawy. W szczególności, Kolegium nie zbadało, czy decyzja ta, anulująca inne przydziały, nie naruszyła przepisów o wzruszaniu decyzji ostatecznych, ani czy istniały podstawy do zastosowania art. 35 Prawa lokalowego w kontekście norm zaludnienia. Ponadto, nie uwzględniono potencjalnych nieodwracalnych skutków prawnych związanych ze wstąpieniem w stosunek najmu i zmianą przepisów.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. o przydziale lokalu mieszkalnego. Decyzja ta przydzieliła lokal rodzinie S. i anulowała inne decyzje dotyczące tego lokalu. Postępowanie o stwierdzenie nieważności wszczęto na wniosek B. C., która jest właścicielką gruntu i następczynią prawną właściciela lokalu. Skarżąca zarzuciła, że przydział był bezprawny, ponieważ opróżnione pomieszczenia zostały samowolnie zajęte przez rodzinę S., co uniemożliwiało zastosowanie art. 35 Prawa lokalowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia [...].01.2003 r. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia (del.) NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie (del.) NSA Anna Łukaszewska-Macioch, WSA Daniela Kozłowska, Protokolant Inga Szcześniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].01.2003r. nr [...] 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...].03.2003 r. nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...].01.2003 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...].01.1968 r. nr [...]. Decyzją tą przydzielono A. S. i M. K., wg normy zaludnienia 5-7 m2 na osobę, lokal nr [...] w domu nr [...] przy ul. [...] w W., składający się z 2 pokoi i kuchni, o łącznej powierzchni mieszkalnej [...] m2, użytkowej [...] m2, z prawem do zajmowania lokalu przez ich syna Z. S., zarzucono w niej również, iż anuluje ona wszelkie inne decyzje wydane na ten lokal. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale wszczęto na wniosek B. C., na rzecz której ustanowiono prawo użytkowania wieczystego udział [...] części gruntu stanowiącego działkę przy ul. [...] [...] i właścicielki – jako następczyni prawnej – lokalu nr [...]. Odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji Samorządowe Kolegium podkreśliło, że nie naruszyła ona przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. 21962 nr 47, poz. 227), tj. art. 35 i art. 44, stanowiących podstawę jej wydania. W sprawie bowiem działał organ właściwy, wskazany w art.44, zaś przydział był zgodny z art. 35, który stanowił, że w przypadkach, gdy część lokalu mieszkalnego zajmowanego przez kilku współnajemców została przez jednego z nich opróżniona pierwszeństwo do przydzielenia opróżnionej części lokalu w granicach norm zaludnienia mają ci współnajemcy, którzy zajmują lokal o powierzchni poniżej przysługujących im norm zaludnienia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła B. C.. Wyjaśniła w niej, że po wojnie lokal nr [...] został przydzielony na rzecz rodziny S. 1 pokój i rodziny D. – pokój z kuchnią, a po wyprowadzeniu się rodziny D. mieszkanie zostało przydzielone rodzinie S. bezprawnie, z tego powodu, że opróżnione pomieszczenia zostały samowolnie zajęte przez tę rodzinę i przydział tę samowolę usankcjonował, mimo protestów właściciela, zatem art. 35 Prawa lokalowego nie miał zastosowania.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone są rozpoznawane przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie tego przepisu właściwym do rozpoznania skargi B. C. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zakończonego zaskarżoną decyzją, była decyzja Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...].01.1968 r. o przydziale lokalu mieszkalnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja ta była zgodna z przepisami tej ustawy, zwłaszcza z art. 35. Z oceną tą trudno się zgodzić z tego względu, iż jest ona przedwczesna, bowiem nie zostały ocenione przez Kolegium wszystkie istotne aspekty sprawy.
Decyzja z dnia [...].01.1968 r. o przydziale lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] na rzecz A. S. i M. K. zawiera stwierdzenie, iż anuluje ona wszelkie inne wydane na powyższy lokal.
Z akt sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...].02.1966 r. nr [...] przydzielono A. S. i M. K. część lokalu nr [...] w domu przy ul. [....] [...], tj. jeden pokój o pow. [...] m2, do zajmowania którego wraz z nimi został upoważniony syn Z. S. Decyzja z dnia [...].01.1968 r. była zatem poprzedzona, przynajmniej w części dotyczącej przydziału jednego pokoju, inną decyzją ostateczną, co powinno podlegać ocenie organu nadzorczego w świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Decyzja ta co prawda stanowiła o anulowaniu wszystkich wydanych na ten lokal przydziałów i organ nadzorczy powinien był wziąć pod uwagę, czy i jakie znaczenie ma takie stwierdzenie. Czy jest ono dla przydziału całego lokalu bez znaczenia, czy też jest to rozstrzygnięcie co do losów innej decyzji ostatecznej w sprawie przydziału części tego samego lokalu, a jeśli tak to czy rozstrzygnięcie takie jest zgodne z prawem z punktu widzenia zasad i trybu wzruszania decyzji ostatecznych w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji z dnia [...].01.1968 r.
Jeśli idzie o zgodność z art. 35 Prawa lokalowego to Samorządowe Kolegium Odwoławcze również nie ustosunkowało się do tego czy były podstawy do zastosowania tego przepisu. Stanowił on, że w przypadku gdy część lokalu zajmowanego przez kilku współnajemców została przez jednego z nich opróżniona – taka sytuacja miała miejsce, gdyż dwupokojowe mieszkanie zajmowali dwaj najemcy, z których jeden się wyprowadził – pierwszeństwo przydzielenia w granicach norm mają ci współnajemcy, którzy zajmują lokal o powierzchni poniżej przysługujących im norm zaludnienia. W postępowaniu nadzorczym należało zatem ocenić czy zajmowany przez rodzinę S. pokój przydzielony decyzją z dnia [...].02.1966 r. odpowiadał obowiązującym normom i czy w związku z tym były podstawy do "rozgęszczenia", co mogło mieć miejsce wówczas, gdy lokal miał powierzchnię poniżej norm zaludnienia.
Dopiero rozeznanie i ocena tych okoliczności w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji przydziałowej z dnia [...].01.1968 r. mogłyby przesądzać o odmowie stwierdzenia jej nieważności.
W sprawie należy wziąć pod uwagę jeszcze jeden jej aspekt, a mianowicie art. 156 § 2 kpa – zaistnienie bądź nie nieodwracalnych skutków prawnych w świetle wstąpienia przez Z. S. w stosunek najmu po M. K., a następnie radykalnej zmiany przepisów w zakresie prawa lokalowego.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło