I SA 1077/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis § 5 ust. 3 zarządzenia Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa, obniżający kwotę zwrotu pomocy finansowej o 1/15 za każdy pełny rok służby, jest sprzeczny z ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, która w art. 108 ust. 3 pkt 2 przewiduje zwrot pomocy w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby, a art. 232 tej ustawy stanowi, że do czasu wydania przepisów wykonawczych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile nie są sprzeczne z ustawą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 5 ust. 3 zarządzenia Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r. jest sprzeczny z ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Zgodnie z art. 232 ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się, o ile nie są sprzeczne z ustawą. W nowym stanie prawnym, przepis § 5 ust. 3 zarządzenia powinien być interpretowany w sposób zgodny z ustawą, co oznacza obniżenie kwoty zwrotu pomocy finansowej o 1/10 za każdy pełny rok służby, a nie 1/15.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej udzielonej funkcjonariuszowi L. C. na budownictwo mieszkaniowe. Po zwolnieniu ze służby przed upływem 10 lat, organ uznał pomoc za podlegającą zwrotowi, stosując przelicznik 1/15 za każdy pełny rok służby zgodnie z zarządzeniem Szefa UOP. L. C. kwestionował ten przelicznik, domagając się zastosowania przelicznika 1/10, argumentując sprzeczność zarządzenia z ustawą o ABW.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Daniela Kozłowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatury w G. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1077/03 UZASADNIENIE Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 108 ust. 3 pkt 2 oraz art. 232 ustawy z dnia 24.05.2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74 poz. 676) po rozpoznaniu wniosku L. C. o ponowne rozpatrzenia sprawy wydał w dniu [...] grudnia 2002 r. decyzję nr [...], mocą której utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 11.2002 r, nr [...] w sprawie zwrotu pomocy finansowej w wysokości [...] zł oraz uznania pozostałej części pomocy finansowej w wysokości [...] zł jako bezzwrotnej. W uzasadnieniu podał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] 08.1999 r Szefa Delegatury Urzędu Ochrony Państwa w G. L. C. uzyskał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w wysokości [...] zł. Z dniem [...] 06.2002 r. z mocy art. 228 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu i stał się funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podlegającym przepisom w/wym. ustawy. Zgodnie z art. 108 ust. 3 pkt 2 w/wym. ustawy udzielona pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu podlega zwrotowi w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby. Z L. C. rozwiązano stosunek służbowy z dniem [...].11.2002 r., a ponieważ liczba lat służby nie przekroczyła w jego przypadku 10 lat należało wydać decyzję o zwrocie udzielonej pomocy finansowej. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, zgodnie z art. 232 w/wym. ustawy stosuje się przepisy dotychczas obowiązujące, o ile nie są z nią sprzeczne. Wobec powyższego w oparciu o § 5 ust. 3 zarządzenia Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r, w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa (M.P. Nr 78 poz. 756) obniżono wysokość kwoty przeznaczonej do zwrotu o 1/15 za każdy pełny rok służby. Decyzję w tej sprawie z dnia [...] 11.2002 r. L. C. uznał za nieuzasadnioną i w terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż wyżej wymienione zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r. jest sprzeczne z ustawą o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Wniósł o zmianę kwoty [...] zł na kwotę [...] zł tj. 1/10 za pełny brakujący rok służby. Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znalazł uchybień w decyzji z dnia [...] 11.2002 roku i dodał, że żaden obowiązujący przepis prawa nie zezwala na zastosowanie przelicznika w wysokości 1/10 za każdy rok służby. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. C. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że organ administracji błędnie zinterpretowały obowiązujące przepisy, w szczególności nie zauważając, że § 5 ust. 3 zarządzenia Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r, w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa pozostaje w sprzeczności z uregulowaniami zawartymi w ustawie z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, ponieważ organ administracyjny, orzekający w sprawie naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym sprawa zwrotu pomocy finansowej z powodu zwolnienia funkcjonariusza ze służby była kompleksowo uregulowana w zarządzeniu Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] 10.1997 r, w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Urzędu Ochrony Państwa. Zgodnie z § 5 ust. 1 pomoc finansowa podlegała zwrotowi m. in. w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 15 lat. W takim przypadku wysokość kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi, która została ustalona zgodnie z ust. 2, obniżało się o 1/15 za każdy pełny rok służby (§ 5 ust. 3 zarządzenia). Reasumując zarządzenie określało zarówno przypadki zwrotu tej pomocy, jak i zasady ustalenia kwoty tej pomocy podlegającej zwrotowi. Przy tym obniżenie tej ostatniej kwoty było jednoznacznie powiązane z długością odbytej przez funkcjonariusza służby. Norma wynikająca z tego unormowania była jednoznaczna. Funkcjonariusz, który pozostawał w służbie przynajmniej 15 lat nie miał obowiązku zwrotu udzielonej mu pomocy finansowej. Jeżeli ten okres był krótszy, to powstawał obowiązek zwrotu, przy czym kwota pomocy finansowej podlegająca zwrotowi, podlegała obniżeniu o 1/15 za każdy pełny rok służby. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przypadki, w których pomoc finansowa podlega zwrotowi zostały uregulowane w art. 108 ust. 3 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. ["Pomoc finansowa (...) podlega zwrotowi w przypadku: 1) wypłaty tej pomocy jako nienależnego świadczenia, 2) zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat służby"]. W pozostałym zakresie ustawa ta odsyłała do przepisów cyt. wyżej zarządzenia. "Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie stosuje się przepisy dotychczas obowiązujące, o ile nie są z nią sprzeczne" – art. 232. W przywołanym przepisie wyraźnie podkreślono, że dotychczasowe przepisy wykonawcze mają zastosowanie, o ile nie są sprzeczne z unormowaniami zawartymi w ustawie. Wykładnia tych przepisów przyjęta przez organ administracji w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z regulacją ustawową, albowiem zrywa ustanowiony przepisami ustawowymi związek między okresem pozostawania przez funkcjonariusza w służbie a obowiązkiem zwrotu udzielonej mu pomocy finansowej. W nowym stanie prawnym przepis § 5 ust. 3 zarządzenia należało interpretować w ten sposób, że wysokość kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi, która została ustalona zgodnie z ust. 2, należy obniżyć o 1/10 za każdy pełny rok służby, ponieważ tylko taka wykładnia może być uznana za zgodną z regułą interpretacyjną, wyrażoną w art. 232 ustawy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło