I SA 1086/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie WSA Daniela Kozłowska /spr./ asesor Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. w R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarządu nieruchomością 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1086/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...] września 1986 r., nr [...], wydanej na podstawie m.in. art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) orzekającej, że W. w R. jest zarządcą gruntu, oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], z obr. [...] w R. Wojewoda uznał, że na gruncie tym, nabytym przez W. w R. na rzecz Skarbu Państwa w latach 1977-1979, z powodu ograniczeń inwestycyjnych wiosną 1981 r. rozpoczęto prace związane z urządzeniem tymczasowego ogrodu działkowego. W związku z tym, zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (DZ. U. Nr 12, poz. 58) wymienione grunty stały się z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 12 maja 1981 r., gruntami pracowniczych ogrodów działkowych, zaś Polski Związek Działkowców przejął nieodpłatnie majątek tego ogrodu i wobec tego decyzja z [...] września 1986 r. rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W. w R. złożyła odwołanie od tej decyzji, w którym podniosła m.in., że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż powyższy teren został przekazany Z. w dniu 19 sierpnia 1981 r., a więc po dacie wejścia w życie ustawy z 6 maja 1981 r. Fakt ten przeczy ustaleniom, na których opiera się decyzja. W. uzyskała zgodę na czasowe zagospodarowanie spornego terenu pod uprawy warzywnicze dopiero w kwietniu 1982 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Organ przyjął, że z dniem wejścia w życie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych Polski Związek Działkowców stał się prawnym użytkownikiem terenów zajętych uprzednio pod ogrody działkowe. Z akt sprawy wynika, że przed dniem 12 maja 1981 r. teren objęty wymienionymi działkami został zrekultywowany i podzielony na poszczególne działki, które zostały przydzielone użytkownikom. Należy w związku z tym uznać, że istniał pracowniczy ogród działkowy w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 6 maja 1981 r., nawet jeśli proces tworzenia tego ogrodu nie był jeszcze ostatecznie zakończony. Pismo z dnia 19 sierpnia 1981 r., na które powołano się w odwołaniu, stanowi wewnętrzny dokument W., który nie ma znaczenia prawnego dla określenia daty faktycznego powstania ogrodu działkowego. Skoro prawo Polskiego Związku Działkowców do spornych nieruchomości wynika z art. 32 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, to przepis art. 8 tej ustawy nie ma w sprawie zastosowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. przytacza argumenty powołanej wcześniej w odwołaniu i okoliczności wskazujące, że ogród działkowy powstał po wejściu w życie ustawy z 6 maja 1981 r. i art. 32 tej ustawy nie ma do niego zastosowania. Zdaniem skarżącej zebrany materiał dowodowy wykazuje braki, bowiem w aktach nie ma dokumentów zgromadzonych w trakcie postępowania o stwierdzenie nabycia zarządu. Podnosi także, że decyzja z [...] września 1986 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne wobec stwierdzenia przez Wojewodę [...] decyzją z [...] maja 1992 r. nabycie tych gruntów przez skarżącą w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i wpisania tego prawa w księdze wieczystej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych w art. 7 8 stanowiła, że do zapewnienia gruntów na potrzeby takich ogrodów obowiązane były terenowe organy administracji państwowej, które grunty na ten cel przekazywały Polskiemu Związkowi Działkowców w użytkowanie. Ustawa ta nie przewidywała tworzenia pracowniczych ogrodów działkowych bezpośrednio przez zakłady pracy, co dopuszczała obowiązująca poprzednio ustawa z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18, po. 117). Według ustawy z 1981 r. zakłady pracy mogą jedynie pomagać organizacjom działkowców w zagospodarowaniu nowo zakładanych pracowniczych ogrodów działkowych, w których użytkownikami działek są ich pracownicy. Dla skutecznego nabycia prawa użytkowania przez PZD gruntów przeznaczonych pod pracownicze ogrody działkowe niezbędne było, aby nastąpiło to w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej o ich przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie (art. 8). W aktach sprawy nie ma dowodów świadczących o przekazaniu przedmiotowych nieruchomości w trycie art. 8 ustawy z 6 maja 1981 r., są natomiast dokumenty świadczące o czasowym tylko przekazaniu tych gruntów na potrzeby ogrodu działkowego, tj. do momentu podjęcia prac związanych z rozbudową zakładu. Dokumentem takim jest pismo W. z dnia 5 kwietnia 1982 r., skierowane do Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w R., w którym skarżąca z uwagi na ograniczenie inwestycji przemysłowych wnosi o wydanie decyzji zezwalającej na zmianę przeznaczenia użytkowania gruntów o pow. [...] m-, położonych przy ul. [...], nabytych pod rozbudowę zakładu i przekazanie ich pod tymczasowy (na okres do 5 lat) pracowniczy ogród działkowy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1982 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R., wyrażona została zgoda na zagospodarowanie części terenu o powierzchni [...] m- położonego przy ul. [...] pod uprawę warzywniczą na okres 4 lat przez W. w R., a przeznaczonego pod rozbudowę zakładu. W świetle tych dokumentów i wobec braku decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie PZD, trudno mówić, że na spornych gruntach istniał pracowniczy ogród działkowy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych lub w dniu [...] września 1986 r., tj. w dniu wydania decyzji stwierdzającej prawo zarząd PZL do tych gruntów. Przekazanie tych gruntów na czasowe wykorzystanie pod ogrody działkowe odpowiadało instytucji użyczenia, uregulowanej w art. 710- 719 k.c. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 1996 r., sygn. I SA 2526/93 (niepubl.). Ponieważ w wydanych w sprawie decyzjach organy nie wykazały, aby decyzja z dnia [...] września 1986 r. rażąco naruszała prawo - skarga podlegała uwzględnieniu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.