I SA 1095/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) - Joanna Runge-Lissowska Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska NSA (del.) - Anna Lech (spr) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz H. J. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1095/02 UZASADNIENIE Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., działając na podstawie art. 92 ust.1 i art. 97 ust 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 30, poz.179 ze zmianami) oraz § 8 i 9 w związku z § 7 ust 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz.U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.) oraz art. 29 ust 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.), przyznał H. J. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 stycznia 2001 r. W dniu [...] lutego 2002 r. Komendant Wojewódzki Policji decyzją Nr [...] wydaną na podstawie art. 154 kpa., działając z urzędu, zmienił decyzję własną Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w ten sposób, że uprawnienia H. J. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego powstało nie dnia 1 stycznia 2001 r., lecz w dniu 1 stycznia 1999 r. W uzasadnieniu decyzji podał, że za wcześniejszy okres równoważnik nie może być przyznany, gdyż zgodnie z art. 107 ust 1 powołanej ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia - i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Od decyzji tej odwołał się H. J. i podniósł, że równoważnik za brak lokalu należy mu się od dnia 1 stycznia 1987r. Komendant Główny Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. i umorzył postępowanie administracyjne w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podał, że na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. H. J. nabył prawo do równoważnika za brak lokalu, a więc przepis art. 154 kpa nie mógł stanowić podstawy do zmiany tej decyzji, gdyż była ona ostateczna. Z uwagi na to decyzja Nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. jest wadliwa a stan faktyczny i prawny uzasadnia uznanie postępowania jako bezprzedmiotowego. Na decyzję Komendanta Głównego Policji złożył skargę H. J. i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenia art. 107 § 3 i 139 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nastąpiło: na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył H. J., a zatem organ drugiej instancji związany był przepisem art. 139 kpa., który stanowi że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Organ -drugiej instancji wprawdzie zasadnie stwierdził, że podstawą prawną zmiany decyzji ostatecznej, na podstawie której H. J. nabył uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego winien być przepis art. 155 kpa., jednak zauważyć należy, iż podstawa prawna do tej zmiany istniała, choć była wadliwie przywołana. Nadto stwierdzić trzeba, iż zmiana decyzji ostatecznej dokonana była z urzędu na korzyść H. J. Organ drugiej instancji nie wykazał, iż błędne przywołanie podstawy prawnej w decyzji Nr [...] o zmianie decyzji Nr [...] rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zatem organ drugiej instancji naruszył zakaz reformationis in peius. Instytucja ta należy do podstawowych gwarancji procesowych prawa obrony strony. Tworzy swobodę w realizowaniu przyznanego prawa do odwoływania się od decyzji organu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 1993 r. III ARN 33/93 ( P i P z 1994r, Nr 9 ) stwierdził, że respektowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym należy uznać za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa. Naruszenie zakazu reformationis in peuis stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.