I SA 1097/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-16

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Krystyna Kleiber, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia podziemnej sieci cieplnej może zostać wydana bez precyzyjnego określenia zakresu i sposobu tego ograniczenia w osnowie decyzji oraz jej uzasadnieniu, a także bez ujawnienia jej w księdze wieczystej?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia podziemnej sieci cieplnej, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi zawierać precyzyjne określenie zakresu i sposobu tego ograniczenia, zarówno w osnowie decyzji, jak i w jej uzasadnieniu. Ponadto, zgodnie z przepisami dotyczącymi rękojmi wiary ksiąg wieczystych, takie ograniczenie powinno zostać ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości. Brak tych elementów stanowi naruszenie art. 7 i 107 § 1 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości D. i A. G. skarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu W. zezwalającą na założenie i przeprowadzenie podziemnej sieci cieplnej na ich nieruchomości. Właściciele nie wyrazili zgody na inwestycję, a organy administracji wydały zezwolenie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powołując się na zgodność inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności brak analizy wpływu inwestycji na ich prawa i brak przesłanek do wykupu nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. i A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r.; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. i A. G. kwotę 20 zł (dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1097/03 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Starosta Powiatu W. na podstawie art. 124 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. udzielił zezwolenia [...] Przedsiębiorstwu [...] na założenie i przeprowadzenie podziemnej sieci cieplnej zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. na części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej: działkę ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m² oraz część działki ew. nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu Starosta wskazał: Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2001 r. [...] Przedsiębiorstwo [...] zwróciło się o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] i dz. ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...], będącej wspólną własnością małżonków D. i A. G., budowy podziemnej sieci cieplnej w ramach inwestycji magistrali sieci cieplnej "[...]". Z uzasadnienia wniosku wynika że sieć cieplna realizowana jest jako cel publiczny i jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego [...], zgodnie z którym przedmiotowe działki znajdują się w obszarze mieszkaniowo - usługowym o symbolu [...]. Z nieruchomość przy ul. [...] (dawna działka ew. nr [...] znajdująca się w obrębie [...] o pow. [...] m²) na mocy decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 2000 r. wyodrębniono działkę ew. nr [...] o pow. [...] m² celem budowy komory cieplnej będącej elementem sieci cieplnej. We wniosku z dnia 11 kwietnia 2001 r. [...] wystąpił także o udostępnienie dla przeprowadzenia inwestycji, gruntu o powierzchni [...] m2 stanowiącego część działki ew. [...]. Do wniosku dołączono decyzję Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokumenty potwierdzające iż współwłaścicielami działki ew. nr [...] z obrębu [...] są wyżej wymienieni D. i A. G. (odpis z Księgi wieczystej Nr [...] z VI Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla W.) oraz pisma [...] kierowane do właścicieli celem przeprowadzenia rokowań i uzyskania od nich zgody na wykonywanie inwestycji. Właściciele nie wyrazili zgody na udostępnienie przedmiotowego terenu celem realizacji omawianej inwestycji. Pismo Starostwa Powiatu W. z dnia [...] sierpnia 2001 r. zapraszające właścicieli nieruchomości przy ul. [...] do udziału w postępowaniu pozostało bez odzewu. Podstawowymi przesłankami udzielenia przez starostę zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach tzw. inwestycji liniowych są: brak zgody właściciela oraz zgodność zamierzonej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Obie te przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione. Od opisanej decyzji złożyli odwołanie właściciele przedmiotowej nieruchomości zarzucając brak ustaleń czy proponowany przez inwestora magistrali ciepłowniczej jej przebieg nie naruszy praw właścicieli i czy linia magistrali może przebiegać po nieruchomości zajmowanej przez P. Zdaniem skarżących nie przeanalizowano przepisu art. 124 ust. 5 ustawy – aby stwierdzić, czy nie zachodzą przesłanki do wykupu nieruchomości od właścicieli. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu wyjaśnił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż właściciele nieruchomości - Państwo D. i A. G. - nie wyrazili zgody na realizację omawianej inwestycji (o czym świadczy treść pism [...] Przedsiębiorstwa [...] skierowanych do Państwa D. i A. G., m.in. z dn. [...] września 2000 r. i [...] marca 2001 r.). W tej sytuacji Przedsiębiorstwo "[...]" wystąpiło (pismo z dnia 11 kwietnia 2001 r.) do Starostwa Powiatu W. z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia w trybie art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Do wniosku dołączono dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 ustawy). Akta przedmiotowej sprawy zawierają również ostateczną decyzję Burmistrza Gminy W. Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 27 grudnia 2000 r. dot. magistrali sieci cieplnej przy ul. [...]. W przepisie art. 124 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. w sposób jednoznaczny wskazano w jakim celu może być wydane zezwolenie ograniczające prawo własności. Przeprowadzenie podziemnej sieci cieplnej bez wątpienia mieści się w pojęciu celu publicznego. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu kwestionującego zasadność i celowość przebiegu sieci cieplnej przez teren przedmiotowej nieruchomości należy wyjaśnić, iż inwestycja ta realizowana będzie zgodnie z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Burmistrza Gminy W. Nr [...] z [...] grudnia 2000 r. ustalającą przebieg inwestycji. Stosownie do art. 110 k.p.a. decyzja ta wiąże w sprawie organ który ją wydał i wszystkie inne organy w postępowaniu administracyjnym. Natomiast sprawa odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń o których mowa w art. 124 ustawy z 21 sierpnia 1997r. może być rozpatrywana po zrealizowaniu inwestycji (art. 128 ust. 4 ustawy), gdyż dopiero po zakończeniu prac możliwe będzie określenie wartości poniesionych z tego tytułu szkód. Właściciele nieruchomości – D. i A. małżonkowie G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej podobnie jak w odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia art. 7 kpa w szczególności w świetle brzmienia ustępu 5-tego art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc z dniem I stycznia 2004 r. - na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – Sądem właściwym do rozpoznania skargi, zważył co następuje: Wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a zgodnie z art. 134 ustawy rozstrzygając sprawy, nie są związane zarzutami wniosków skarg oraz powołaną podstawą prawną. Niezależnie więc od podnoszonych przez stronę zarzutów przeciwko decyzji wydanej przez organ administracji publicznej Sąd bada zgodność tej decyzji z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje obu organów administracji publicznej należało uchylić, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów. Decyzje nie spełniały wymogów określonych art. 107 § 1 kpa. Decyzja Starosty Powiatu W. nie zawierała przekonywujących argumentów uzasadniających jej wydanie. Analizując jej treść należy dojść do wniosku, że całość sprawy zdaniem Starosty wyczerpuje decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przy jednoczesnej odmowie właścicieli udostępnienia nieruchomości do określonej inwestycji miejskiej. Gdyby istotnie tak było, wystarczającą decyzją byłaby wskazana o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie tylko wymaga decyzji, ale też ujawnienia jej w księdze wieczystej nieruchomości. Rękojmia wiary ksiąg wieczystych wymaga szczegółowego określenia służebności gruntowej ograniczającej prawa właściciela. Jest bowiem poza sporem, że podmiot korzystający z zezwolenia jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 551 KC i urządzenia służące do przeprowadzania wody i prądu są składową tegoż przedsiębiorstwa. Stąd też Starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości urządzeń i przewodów do przesyłania wody i prądu, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu co oznacza jednak że zakres i sposób tego ograniczenia określony musiał być w decyzji. Oznacza to, że decyzja powinna zawierać opis tego fragmentu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, który dotyczy przedmiotowej nieruchomości, ujmując go w sposób przyjęty przez przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o Księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 Nr 124 poz. 1361 z poźn. zm.). Tymczasem decyzja Starosty jak też Wojewody [...] nie tylko nie zawierają warunków związanych z udostępnieniem nieruchomości w osnowie tej decyzji, ale również w jej uzasadnieniu. Pomimo, że jak wynika z materiałów sprawy, [...] Przedsiębiorstwo [...] wydzieliło z nieruchomości obie działki o powierzchni [...] m² i [...] m² bowiem każda z nich ma służyć odrębnemu celowi - decyzje nie różnicują tej okoliczności. Wbudowanie w działkę o powierzchni [...] m² komory cieplnej zapewne wymagać będzie ustalenia ciągów komunalizacyjnych na sąsiednie działki celem konserwacji tegoż urządzenia. Ciągi te zapewne powinny być geodezyjnie wyodrębnione, aby późniejsze korzystanie przez właściciela lub jego następców prawnych z działek gruntu odbywało się w granicach dozwolonego celu. Niesporne, że [...] Przedsiębiorstwo [...] zobowiązane jest do przywrócenia na nieruchomości stanu poprzedniego jak też może być do wypłaty odszkodowania, którego podstawę stanowi art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji tym bardziej istotne jest precyzyjne określenie zakresu podstawowych niedogodności. Ponieważ decyzja Starosty Powiatowego nie zawiera istotnych elementów uchybiając art. 7 i 107 § 1 kpa, również decyzja Wojewody [...] pomimo to, utrzymującą ją w mocy, podlega uchyleniu. Uchylając decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152 poz. 1270) na zasadzie art. 152 tej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło