I SA 1099/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-06

Skład orzekający: Anna Lech, Monika Nowicka, Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej, znajdującego się w liniach rozgraniczających docelowego układu komunikacyjnego, może zostać uwzględniony, jeśli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Skoro grunt znajdował się w liniach rozgraniczających docelowego układu komunikacyjnego, co stanowi cel publiczny, a przeznaczenie terenu pod budowę drogi jest nie do pogodzenia z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela, nie zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Utrata mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania decyzji administracyjnych nie miała wpływu na ocenę legalności zaskarżonych aktów.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonego w pasie drogowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., wskazując na ogólnikowość planu zagospodarowania przestrzennego i odmienne traktowanie sąsiednich nieruchomości. Sąd rozpoznał sprawę według stanu prawnego z daty wydania decyzji administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Monika Nowicka NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę. I SA 1099/02 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] marca 2002 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Warszawa [...] z [...] stycznia 2002 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku P. P. i J. F. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...] i część działki nr ew. [...] z obrębu [...] i stwierdzeniu przejęcia na własność Gminy Warszawa [...] wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) wniosek byłego właściciela lub jego następców prawnych o przyznanie prawa własności czasowej uwzględnia się, jeżeli korzystanie z gruntu przez jego dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że przedmiotowy grunt znajduje się w całości w liniach rozgraniczających docelowego układu komunikacyjnego, a więc na terenie przeznaczonym na cele publiczne. Należy przy tym zauważyć, że przeznaczenie terenu w planie miejscowym jest wiążące dla organów administracji niezależnie od tego, kiedy planowana inwestycja drogowa miałaby być zrealizowana. Słusznie zatem organ I instancji stwierdził, że brak jest możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przepis art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. stanowi, że budynki znajdujące się na gruntach objętych działaniem dekretu pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, jednakże w myśl przepisu art. 8 dekretu w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu, wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przechodzą na własność gminy. Tak więc w niniejszej sprawie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące przyznania użytkowania wieczystego wiąże się z przejściem budynku położonego na tym gruncie na własność Gminy Warszawa [...]. W związku z argumentacją zawartą w piśmie uzupełniającym odwołanie należy zauważyć, że prowadzone na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. postępowanie w sprawie przyznania użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości warszawskiej nie jest "jedynie formalnością". Samo złożenie przez byłego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nie gwarantuje pozytywnego załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od kwestii zaistnienia w sprawie przesłanek określonych w art.7 dekretu. Dodać należy, że jak wynika z dokumentów zebranych w sprawie, sąsiednie nieruchomości, o których mowa w odwołaniu i w piśmie uzupełniającym, nie znajdują się w liniach rozgraniczających planowanego układu komunikacyjnego. Adw. P. S., działając w imieniu A. K., zaskarżył do sądu administracyjnego w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy Warszawa [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie kompleksowego postępowania dowodowego, a nadto wydanie zaskarżonej decyzji bez sporządzenia należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m St. Warszawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku mimo istniejącego obligu. Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. W szczególności podniesiono, że wypis z planu zagospodarowania przestrzennego jest szalenie ogólnikowy, a wyrys z tego planu podany jest w skali uniemożliwiającej stwierdzenie rzeczywistego położenia przedmiotowej nieruchomości. Ponadto zlokalizowanie sąsiednich nieruchomości w liniach rozgraniczających planowanego układu komunikacyjnego nie przeszkadzało Gminie w wydaniu decyzji dopuszczających lokalizacje inwestycji o zupełnie innym charakterze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Dodano, że z wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy, zatwierdzonego uchwalą Rady Warszawy Nr [...] z dnia [...].09.1992 r. wynika jednoznacznie, że sporny teren znajduje się w liniach rozgraniczających docelowego układu komunikacyjnego. W zaskarżonej decyzji wskazano, że przeznaczenie gruntu pod budowę układu komunikacyjnego stanowi cel o charakterze publicznym. Oznacza to niemożność pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego. Zauważono, że budowa dróg publicznych należy do celów publicznych wymienionych w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), dających podstawę do wywłaszczenia nieruchomości (art. 112 ust. l ustawy). Wykorzystywany w celach dowodowych wyrys z planu jest kopią fragmentu rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rysunek planu, sporządzony w odpowiedniej skali, jest integralną częścią planu. W związku z powyższym zawarte w skardze żądanie wykonania wyrysu w skali innej niż rysunek planu jest niezasadne. Dodać należy, że wyrys z planu w pełni umożliwia identyfikację terenu i jego funkcji określonej w planie. Natomiast przedstawione przez skarżącego dwie decyzje administracyjne dotyczą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla czasowych inwestycji w obszarze docelowych rozwiązań komunikacyjnych, nie zaś ustanowienia praw do gruntu. Stosownie do przepisu art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu. Dodać należy, że inwestycje o tymczasowym charakterze w pasie terenu zarezerwowanym pod budowę i modernizacje dróg dopuszcza ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) - art. 35 ustawy. Ponadto kwestia sąsiednich nieruchomości poruszona została w zaskarżonej decyzji jedynie marginesowo w związku z zarzutami strony podniesionymi w odwołaniu. Rozstrzygające znaczenie ma w niniejszej sprawie przeznaczenie dawnej nieruchomości Hip. Nr [...] w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie zaś przeznaczenie w planie innych nieruchomości. W dodatkowym piśnie procesowym strona poinformowała, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy, zatwierdzony uchwalą Rady Warszawy Nr [...] z dnia [...].09.1992 r. utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Oznacza to, że utrata mocy wiążącej przez miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy, zatwierdzony uchwalą Rady Warszawy Nr XXXV/199/92 z dnia 28.09.1992 r., z dniem 31 grudnia 2003 r. nie ma żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji, ponieważ obowiązywał on w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (k. 29 i 30) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 kpa. Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód na to, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wynika z nich jednoznacznie, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających docelowego układu komunikacyjnego. Wobec nieprzeprowadzenia żadnego dowodu przeciwko treści tych dokumentów, przyjęcie w toku postępowania administracyjnego, że leży ona na terenie przeznaczonym na cele publiczne należy uznać za trafne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budowa dróg publicznych należy do celów publicznych (por. art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), których realizacja jest nie do pogodzenia z korzystaniem z gruntu przez jego dotychczasowego właściciela. W konsekwencji należy uznać, iż organy administracji trafnie przyjęły, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, warunkujące przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej. Należy wreszcie dodać, że obie decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na które powołuje się skarżący, nie zaprzeczają przeznaczeniu terenu wynikającego z dowodów przedstawionych na k. 29 i 30 akt administracyjnych sprawy, ponieważ dotyczą inwestycji czasowych. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło