I SA 1135/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-31
Skład orzekający: Monika Nowicka, Joanna Banasiewicz, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy nie orzekało o stwierdzeniu nieważności decyzji pierwotnej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, ponieważ zgodnie z art. 160 § 4 k.p.a., o odszkodowaniu orzeka organ, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność lub niezgodność z prawem decyzji wadliwej. Kolegium nie wydało takiej decyzji, a jedynie decyzję o odmowie przyznania odszkodowania, która nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym. Strona została prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o unieważnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji SKO o odmowie przyznania odszkodowania. Odszkodowanie miało być przyznane w trybie art. 160 § 4 k.p.a. za przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa z rażącym naruszeniem prawa. SKO odmówiło przyznania odszkodowania, uznając się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku, gdyż nie orzekało o stwierdzeniu nieważności decyzji pierwotnej. Następnie SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania od tej decyzji odmownej. Skarżący zaskarżył postanowienie o niedopuszczalności odwołania do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Cezary Pryca Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2004r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę
I SA 1135/02
UZASADNIENIE
W skardze do Sądu A. W. wniósł o unieważnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania oraz poprzedzającej to postanowienie decyzji tego samego organu z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] o odmowie przyznania odszkodowania.
Zawartą w pkt 1 pisma skarżącego skargę na odrębną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1955 r. Nr [...] wyłączono do odrębnego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżone postanowienie Kolegium nie narusza obowiązujących przepisów prawa a zatem skarga – jako bezpodstawna winna ulec oddaleniu.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w dniu 15 listopada 1948 r. rodzice skarżącego W. i C. małż. W., będąc dawnymi właścicielami nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1955 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło uwzględnienia tegoż wniosku, zaś decyzją z dnia [...] października Nr [...] Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało w/w orzeczenie w mocy.
Decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] uchyliło orzeczenie administracyjne w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Burmistrzowi Gminy W. - jako organowi właściwemu do rozpoznawania indywidualnych spraw administracyjnych.
Decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] Burmistrz Gminy W. odmówił A. W., A. W. i H. G. – jako spadkobiercom po byłych właścicielach w/w nieruchomości – ustanowienia prawa wieczystego użytkowania uzasadniając jednocześnie swoje stanowisko. Następstwem tego w dacie 22 października 2001 r. A. W. wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności uchylonego już orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955 r. o odmowie ustanowienia własności czasowej i jednocześnie wniósł o przyznanie na rzecz spadkobierców byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości odszkodowania w trybie przepisu art. 160 § 4 k. p. a -. za przejęcie jej przez Skarb Państwa z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Kolegium, działając na podstawie w/w przepisu odmówiło przyznania wspomnianego odszkodowania, zauważając, iż przyznanie odszkodowania na tej podstawie prawnej następuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art.156 § 1 kpa. Ponieważ zaś Kolegium nie orzekało o stwierdzeniu nieważności decyzji, jaką było orzeczenie administracyjne z 1955 r., ani też nie orzekało o wydaniu jej z naruszeniem prawa jak również takie czynności nie były wykonywane w stosunku do organów administracyjnych podlegających nadzorowi pozainstancyjnemu Kolegium, gdyż organ ten działał jako wyłącznie jako organ nadzoru instancyjnego ( art. 127 § kpa), nie istnieje materia umożliwiająca podjęcie postępowania przed Kolegium w trybie przepisów odszkodowawczych wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z tym Kolegium stanęło na stanowisku, że nie jest uprawnione ani do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, ani do jego przyznania.
Jednocześnie skarżący został przez organ pouczony o możliwości wniesienia powództwa do sądu powszechnego w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia mu decyzji Kolegium.
Pomimo powyższego pouczenia, w dniu 28 grudnia 2001 r. A. W. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie, w którym domagał się uwzględnienia wniesionego wniosku.
W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Kolegium stwierdziło – podstawie przepisu art. 134 kpa - niedopuszczalność odwołania w sprawie odmowy przyznania odszkodowania.
Postanowienie to stało się następnie przedmiotem skargi do Sądu, w której skarżący wniósł "o jego unieważnienie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za nieuzasadnioną.
Nie wdając się w ocenę merytoryczną roszczenia odszkodowawczego zgłoszonego przez skarżącego, do której to zresztą oceny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony, trzeba stwierdzić, że choć dotyczy ono odpowiedzialności za szkody spowodowane wydaniem nieważnej decyzji administracyjnej i stwierdzeniem jej nieważności, tryb jego dochodzenia został uregulowany przez ustawodawcę w szczególny sposób. O odszkodowaniu tym lub o odmowie jego przyznania orzeka bowiem w postępowaniu jednoinstancyjnym organ administracyjny, który wydał decyzję stwierdzającą nieważność albo niezgodność z prawem decyzji wadliwej. Decyzja ta nie podlega zaskarżeniu w toku instancji administracyjnych a w związku z tym nie podlega również kontroli sądu administracyjnego ( vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17. 04. 1985 r. II S.A. 1952/844, ONSA 19855, Nr 1, poz. 20). Natomiast w przypadku otrzymania przez stronę decyzji odmownej lub niesatysfakcjonującej co do wysokości przyznanego odszkodowania, strona w takiej sytuacji ma ona prawo – na zasadzie przepisu art. 160 § 5 k.p.a. - wystąpić z powództwem do sądu powszechnego, o czym skarżący został przez organ pouczony.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że wydanie przez organ zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania było prawidłowe, co skutkowało oddaleniem - z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło