I SA 1172/02
WyrokWSA w Warszawie2004-07-07
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Monika Nowicka, Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu od dnia objęcia gruntu przez gminę, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu od dnia objęcia gruntu przez gminę, nie może zostać uwzględniony, ponieważ termin ten ma charakter prekluzyjny. Skoro wniosek został złożony po terminie, organ administracji miał podstawę do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, złożonego przez H. M. w 1948 roku. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący R. M. i A. M. zarzucili organom błędne ustalenie terminu objęcia gruntu przez gminę i w konsekwencji przekroczenie terminu do złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi R. M. i A. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Monika Nowicka NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skarg R. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej oddala skargi
I SA 1172/02
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie z wniosku z dnia 13 grudnia 1948 roku złożonego przez H. M. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu dawnej nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...] oznaczonej jako Hip. Nr [...],[...],[...].
W uzasadnieniu podał, że przedmiotem decyzji jest grunt o powierzchni 1.461 m.kw., stanowiący obecnie własność m. st. Warszawy i będący częścią dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako Hip. Nr [...],[...],[...] położonej w Warszawie przy ul. [...]. Grunt ten wchodzi obecnie w skład nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej jako dz. ew. [...] z obrębu [...], o powierzchni 4.177 m.kw., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy [...].
Związek Dzielnic-Gmin Warszawy nabył na własność, z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 roku, nieodpłatnie nieruchomość przy ul. [...] nr [...], co zostało potwierdzone decyzją Wojewody Warszawskiego Nr [...] z dnia [...] lipca 1992 roku. W myśl art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy mienie należące do Związku Dzielnic-Gmin Warszawy stało się mieniem m.st. Warszawy.
Nieruchomość ta znajduje się z mocy prawa w użytkowaniu wieczystym S., co zostało potwierdzone decyzją Zarządu Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] października 1994 r. Nr [...] znak: [...].
Pozostała część dawnej nieruchomości hipotecznej Hip. Nr [...],[...],[...] nie stanowi własności m.st. Warszawy.
Dawna nieruchomość położona przy ul. [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21
I SA 1172/02
listopada 1945 roku tj. z dniem wejścia w życie dekretu nieruchomości warszawskie, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 powołanego dekretu przeszły na własność m.st. Warszawy, a od 1950 roku, z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.
W sposób odmienny została potraktowana sprawa własności budynków znajdujących się na gruntach warszawskich. Zgodnie z przepisami powołanego dekretu budynki przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy wnioski te zostały załatwione odmownie.
Obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 roku w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112) wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone i wprowadzono nowy tryb obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę określony w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 roku wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43). W myśl § 1 tego rozporządzenia obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczanie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.
I SA 1172/02
Objęcie gruntu, o którym mowa w niniejszej sprawie, w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] listopada 1947. roku tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...].
W dniu 13 grudnia 1948 roku H. M. złożyła wniosek o przyznanie, za czynszem symbolicznym, prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Prawa do nieruchomości udokumentowane zostały na podstawie zaświadczenia nr [...] wydanego w dniu [...] sierpnia 1947 roku przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział Hipoteczny. Z zaświadczenia wynika, iż nieruchomość hipoteczna Hip. Nr [...],[...] i [...] stanowiła powierzchnię 331, 136 sąż. kw. i uregulowana była jawnym wpisem na imię M. M. na mocy aktu z dnia [...] lutego 1933 roku. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1999 r., M. M. zmarła [...] sierpnia 1944 r. w Warszawie, a spadek po niej w całości nabyła H. M.
Wniosek złożony w trybie powołanego dekretu został rozpatrzony orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] lutego 1951 roku znak L.dz. [...], w którym odmówiono M. M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] oraz orzeczono, iż wszystkie budynki i fragmenty murów znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
Następcy prawni M. M. - A. M. i R. M., wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1951 roku. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego2001r. znak [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] lutego 1951 roku znakL.dz. [...].
W tej sytuacji do rozpatrzenia pozostał wniosek złożony w dniu 13 grudnia 1948 roku.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy stwierdził, że następcami prawnymi dawnego właściciela omawianej nieruchomości hipotecznej są: A. M. i R. M., na dowód czego do akt sprawy zostało złożone postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1999 r.
I SA 1172/02
Obecnie nieruchomość ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym S. Na wymienionej nieruchomości w części stanowiącej dawniej nieruchomość Hip. Nr [...],[...] i [...] usytuowane są budynki wybudowane po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945r.: [...],[...] oraz częściowo budynek [...] i [...] oraz budynek murowany [...].
Ponieważ objęcie niniejszego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu [...] listopada 1947. roku tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...], 6-miesięczny termin do wniesienia wniosku mijał z dniem [...] maja 1948 r. W tej sytuacji wniosek z dnia 13 grudnia 1948 roku złożony przez H. M., należy uznać za złożony po terminie. Termin ma charakter prekluzyjny. Merytoryczne rozpoznanie sprawy o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nieruchomości, oprócz innych wymagań ustawowych, uzależnione jest od złożenia wniosku w 6-cio miesięcznym terminie od dnia objęcia gruntu przez gminę, a skoro wniosek w terminie nie został złożony należało orzec o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Od decyzji tej odwołali się R. M. i A. M.
Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie spadkobiercom H. M. prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości, gdyż organ nie dopełnił obowiązku prawidłowego zawiadomienia i ogłoszenia o objęciu przez gminę m.st. Warszawę przedmiotowego gruntu. Niezależnie od ogłoszenia w dzienniku urzędowym, organ winien zawiadomić byłego właściciela i zamieścić ogłoszenie o objęciu w jednym z poczytnych pism codziennych, wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że wniosek został złożony z przekroczeniem dekretowego terminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji podało, że niezbędnym warunkiem do wydania orzeczenia w sprawie zwrotu nieruchomości przejętych w trybie dekretu z dnia 26 październik 1945 r. było złożenie przez byłego właściciela w terminie wniosku o zwrot
I SA 1127/02
nieruchomości.
Przepisem wykonawczym regulującym szczegółowe zasady obejmowania gruntów w trybie dekretu było rozporządzenie w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 16 poz. 112) wydane 7 kwietnia 1946 r. przez Ministra Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. Przewidywało ono przejmowanie gruntów według planu zabudowy, a Zarząd Miejski miał ogłaszać o przystąpieniu do objęcia gruntów w posiadanie w swoim dzienniku urzędowym. Ogłoszenie to miał być opublikowane w ciągu miesiąca od dnia oględzin przejmowanego gruntu z pouczeniem o przysługujących uprawnieniach i i dopiero od tego momentu miał biec termin składania wniosków o prawo do gruntu bądź odszkodowania. Powyższe rozporządzenie przetrwało prawie 2 lata, na jego podstawie jednak nie przejęto żadnego gruntu w Warszawie i w dniu 27.01.1948 r. wydano drugie rozporządzenie ogłoszone w Dzienniku Ustaw Nr [...] pod poz. [...].
Dopiero w oparciu o to nowe rozporządzenie zaczęto przejmować grunty warszawskie. Proces ten ostatecznie został zakończony w dniu 25 listopada 1948 r., kiedy to w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego podano ogłoszenie, o przejęciu gruntów Warszawy lewobrzeżnej na obszarze ograniczonym zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta, a nie objęte dotychczas w posiadanie gminy m.st. Warszawy.
Złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w dekretowym terminie było warunkiem niezbędnym do jego merytorycznego rozpoznania. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony po terminie określonym w powołanym dekrecie, gdyż w dniu [...].12.1948 r., a zatem były właściciel nie uzyskał prawa do ubiegania się o zwrot nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach sprawy Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...].11.1947 r. wynika, że nieruchomość położona przy ul. [...] i [...] nr Hip. Nr [...],[...],[...] objęta została w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy w dniu [...].11.1947 r. Sześciomiesięczny termin upłynął zatem w dniu [...].05.1948 r.
R. M. i A. M. zarzucili, że wątpliwy był termin objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy, ze względu na niespełnienie wszelkich warunków określonych w powołanym rozporządzeniu Ministra
I SA 1172/02
Odbudowy z dnia 24.01.1948 r. w sprawie objęcia w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy. Wątpliwość tę rozwiał Naczelny Sąd Administracyjny, który w odpowiedzi na pytanie prawne zadane w dniu 21.12.1999 r. przez pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, podjął uchwałę w składzie 5 sędziów - OPK 32/99 o następującej treści "Warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy, było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 24.01.1948 r. w sprawie objęcia w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43).
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie złożyli skargę R. M. i A. M. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Obu zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 112) oraz z dnia 27 stycznia 1948 r. (Dz.U. Nr 6, poz. 43) i w konsekwencji błędnego ustalenia, że H. M. przekroczyła prekluzyjny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Przepisy obu rozporządzeń są bardzo restrykcyjne i nie można stosować interpretacji rozstrzygającej na niekorzyść byłych właścicieli nieruchomości warszawskich czym dotknięte są obie zaskarżone decyzje.
Złożenie wniosku przez H. M. o wieczystą dzierżawę gruntu w dniu 13 grudnia 1948 r. wypadło po uchyleniu rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. i jego skuteczność winna być rozpoznawana w świetle rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. Według tych przepisów w powiązaniu z treścią Dziennika Urzędowego Rady Narodowej Nr [...], datą objęcia lewobrzeżnych gruntów warszawskich jest data publikacji tego Dziennika tj. [...] listopada 1948 r.
Licząc od tej daty, wniosek H. M. z dnia 13 grudnia został złożony w terminie, zgodnie z obowiązującym wówczas prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów
I SA 1172/02
administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego
Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie mogła być uwzględniona.
Przy rozpatrywaniu roszczeń byłych właścicieli gruntów warszawskich niejednokrotnie wystąpił problem ustalenia biegu terminu określonego w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279).
Art. 4 tego dekretu stanowi, że terminy i tryb obejmowania gruntów ustali w rozporządzeniu Minister Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.
Na podstawie tego upoważnienia wydane zostały dwa rozporządzenia:
1) rozporządzenie Ministra Odbudowy wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 16, poz. 112);
2) rozporządzenie Ministra Odbudowy wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43), które z dniem ogłoszenia uchylało poprzednie rozporządzenie.
W niniejszej sprawie początek procesu przejmowania gruntu nieruchomości przy ulicy [...] - [...] Nr hip. [...],[...],[...] nastąpił pod rządami przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. , o czym świadczy treść ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] listopada 1947 r. znajdującym się w aktach sprawy.
W aktach sprawy znajduje się również protokół oględzin gruntu M. M. z dnia 29 października (nieuwierzytelniona kopia).
Proces przejmowania gruntu nie zakończył się pod rządami rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. i weszło w życie rozporządzenie z dnia 27 stycznia 1948 r., które w § 1 stanowi, że obejmowanie gruntów na obszarze m.st. Warszawy nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w
I SA 1172/02
drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie.
Długotrwały i wieloetapowy proces przejmowania gruntów, o którym była mowa w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 1946 r. nie został zakończony, a weszło w życie nowe rozporządzenie, którego przepisy dotyczyły również byłych właścicieli gruntów dotychczas nie objętych skutecznie w posiadanie gminy m.st. Warszawy.
Stąd wydaje się trafne stwierdzenie, że w zasadzie pod rządami rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. nie zostały objęte w posiadanie żadne grunty na terenie Warszawy, gdyż rozpoczęte procesy ich obejmowania nie zostały zakończone.
Przepisy nowego rozporządzenia nie tylko odnosiły się również do byłych właścicieli gruntów nie objętych dotychczas w posiadanie na mocy przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., ale także znacznie upraszczały procedurę obejmowania gruntów w posiadanie gminy m.st. Warszawy.
Z treści nowego rozporządzenia nie wynikało, aby w razie rozpoczęcia procesu obejmowania gruntów pod rządami poprzedniego rozporządzenia, należało ponowić już dokonane czynności ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o objęciu gruntów w posiadanie gminy m.st. Warszawy. Przepis § 3 tego nowego rozporządzania stanowił wprost, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.
Wskazać przy tym należy, że dotyczyło to gruntów, które ex lege były już własnością gminy.
Przepisy tego nowego rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. były wielokrotnie interpretowane.
W uchwale pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2000 r.; ONSA z 2000 r. Nr 4, poz. 142 wskazane zostało jak należy rozumieć skuteczne objęcie gruntów w posiadanie. W uzasadnieniu uchwały czytamy "Zagadnienie prawne przedstawione w pytaniu sprowadza się do wyjaśnienia znaczenia treści § 1 i 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), zwanego dalej rozporządzeniem. Przepis § 1
I SA 1172/02
rozporządzenia ma następujące brzmienie: "Obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. RP Nr 16, poz. 112), następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie". Z kolei § 3 rozporządzenia stanowi, iż "Grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie".
Analiza tych unormowań musi być dokonywana w zestawieniu z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej dekretem, a w szczególności art. 4 i 7 ust. 1. Przepis art. 7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę nadał takie znaczenie prawne, iż od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej. Skoro tak, to prawne pojęcie "objęcia w posiadanie gruntów" należy łączyć z określoną datą, którą powinno określić rozporządzenie wydane na podstawie art. 4 dekretu. Według tego przepisu rozporządzenie ustala termin i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów określonych w art. 1 dekretu.
Wychodząc z takiego założenia i poszukując daty, od której rozpoczyna bieg termin na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej, nie można nie dostrzec, że w § 1 rozporządzenia posłużono się określeniem "obejmowanie" gruntów w posiadanie, co wskazuje na zespół czynności w czasie niedokonanym, a więc tryb obejmowania w posiadanie. W określonym trybie Zarząd Miejski miał obowiązek podania do publicznej wiadomości o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, dokonując ogłoszeń o tym w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, w poczytnym piśmie codziennym oraz przez rozplakatowanie. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę jednak nie wiąże się ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem został określony w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego". Oznacza to, że prawne znaczenie dla
I SA 1172/02
objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych. Niezależnie zatem od tego, czy dokonano, czy też nie dokonano takich ogłoszeń (w poczytnym piśmie i przez rozplakatowanie), decydujące znaczenie ma ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, jak stanowi § 3 rozporządzenia. Kategoryczne i jednoznaczne sformułowanie § 3 rozporządzenia nie daje podstaw do wnioskowania, iż nie nastąpiło prawnie skuteczne objęcie gruntu w posiadanie przez gminę z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie, tylko z tej przyczyny, że brak jest dowodu, iż ogłoszenie było zamieszczone także w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie, albo że ogłoszeń w tej formie nie dokonano".
Skoro więc ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy nastąpiło co do przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] listopada 1947 r., to od tej daty należy liczyć początek terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, co prawidłowo ustaliły organy obu instancji.
Wniosek H. M. z dnia 13 grudnia 1948 r. złożony zatem został z uchybieniem terminu prekluzyjnego określonego w art. 7 ust. 1 powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nr [...] Prezydenta m.st. Warszawy nie naruszają prawa i z tych względów Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło