I SA 1213/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę I SA 1213/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami), stwierdził nabycie z mocy prawa nieodpłatnie z dniem 27 maja 1990 roku, przez Dzielnicę Gminę W. własności zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], ulica [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w W., postanowieniem z dnia [...] grudnia 1995 roku numer [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1993 roku numer [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 1996 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję z [...] sierpnia 1993 roku numer [...] Wojewody [...] i stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej na mapie dla celów prawnych numer [...], jako działka numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe oraz odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Dzielnicę Gminę W. własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i ulicy [...], oznaczonej na mapie dla celów prawnych numer [...], jako działka numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] października 1996 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z [...] czerwca 1996 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 1997 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] października 1996 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] października 1996 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. orzekł o przekazaniu w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich zabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] stanowiącą działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych i ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu wykonywania prawa zarządu. W dniu 4 grudnia 1996 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1996 roku numer [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 1997 roku numer [...] Wojewoda [...] pozostawił odwołanie [...] Spółki z o.o. w W. od decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. bez rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 6 lutego 1998 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I S.A. 1522/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 1997 roku numer [...] wskazując, że w postępowaniu o ustanowienie zarządu tą nieruchomością spółka nie posiada przymiotu strony. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji z [...] czerwca 1996 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 1998 roku numer [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wyrokiem z dnia 3 listopada 1999 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I S.A. 2170/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 1998 roku numer [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku numer [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki z o.o. w W., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Decyzją z dnia [...] września 1999 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję z [...] grudnia 1998 roku numer [...] Wojewody [...] i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2000 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2000 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Spółka z o.o. w W. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, iż mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 1999 roku organ administracji publicznej winien z urzędu wszcząć postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie jest istotą tegoż postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym miejscu należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru organy administracji publicznej nie dokonywały merytorycznej kontroli decyzji, której weryfikacji domagała się strona skarżąca we wniosku z 30 grudnia 1997 roku, a tym samym zakres kontroli Sądu obejmuje jedynie poprawność wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Stosownie do treści art.157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednocześnie należy wskazać, że we wskazanej wyżej sytuacji nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art.61 § 3 k.p.a., bowiem wszczęcie tegoż postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji publicznej, pod kątem istnienia formalnoprawnych przesłanek, warunkujących dopuszczalność postępowania nadzorczego. Na tym etapie postępowania zadaniem organu jest ustalenie czy wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego pochodzi od podmiotu, który w tym postępowaniu posiada przymiot strony. Z treści art.28 k.p.a. wynika jednoznacznie, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Poza sporem pozostaje okoliczność, że [...] Spółka z o.o. w W. dysponowała gruntem na podstawie umowy dzierżawy, która to umowa wygasła z dniem 31 grudnia 1996 roku. Spółka ta nie posiadała więc żadnego tytułu prawno- rzeczowego do nieruchomości objętej treścią decyzji z [...] października 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Spółka wykazała jedynie posiadanie interesu faktyczny, a nie interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie. Identyczne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 1998 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I S.A. 1522/97, w którym wprost stwierdził, że umowa dzierżawy gruntu nie daje podstaw do uznania, że dzierżawca posiada przymiot strony w postępowaniu o ustanowienie zarządu gruntu. Zgodnie z treścią art.99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 roku, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast nie jest zasadny zarzut dotyczący tego, iż organ nie wszczął postępowania nadzorczego z urzędu. Przedmiotem postępowania był wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego pochodzący od podmiotu nie będącego stroną postępowania administracyjnego. Oczywistym jest, że w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego wpłynie od rzecznika praw obywatelskich bądź stosowny sprzeciw złoży prokurator albo osoba trzecia działająca na prawach strony organ postanowi o wszczęciu postępowania nadzorczego w celu zbadania czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł jak w sentencji wyroku.