I SA 1215/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Leszek Włoskiewicz Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "D." w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznanie własności czasowej do nieruchomości warszawskiej uchyla zaskarżoną decyzję. I SA 1215/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...].09.1951 r. nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...].07.1951 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...]/[...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...]/[...], ozn. Nr hip. [...] stanowiąca własność J. W. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz.279). W dniu 9.02.1948 r. J. W. wystąpił z wnioskiem, przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o przyznanie prawa własności czasowej do tego gruntu (str. 8 akt wł.). Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie orzeczeniem administracyjnym z dnia [...].07.1941 r. Nr [...] odmówiło przyznania własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości stwierdzając jednocześnie, że wszystkie budynki położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] /[...] jest przeznaczony pod użyteczność publiczną. Ministerstwo gospodarki Komunalnej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].09.1951 r. Nr [...] utrzymało w mocy w/w orzeczenie organu I instancji nie znajdując podstaw do jego zmiany. Z akt sprawy wynika, że obecnie przedmiotowa nieruchomość położona w obrębie 5-03-10 składa się z działki ewidencyjnej 81 stanowiącej własność Gminy Warszawa [...], co zostało potwierdzone przez Wojewodę Warszawskiego decyzją z dnia [...] 06.1993 r. Nr [...] oraz części działki ewidencyjnej nr [...] I SA 1215/02 stanowiącej własność Skarbu Państwa. Działka ewidencyjna nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] "D.". Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego, będącego w posiadaniu gruntu, o przyznanie prawa własności czasowej – gmina uwzględni jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. W myśl tego przepisu organ orzekając w sprawie mógł tylko wówczas nie uwzględnić wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, gdyby takie korzystanie z gruntu nie dało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne było ustalenie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji. W aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości brak jest dokumentów wskazujących na badanie przeznaczenia nieruchomości w obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenia prowadzą do konstatacji, że Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...].09.1951 r. Nr [...], utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...].07.1951 r., odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, naruszyło art. 44,75 ust. 1 i 2 oraz art. 92 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U.R.P. Nr 36, poz. 341), co świadczy również o naruszeniu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., tym bardziej, że w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów, na które powołuje się Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy w piśmie z dnia 25.08.1951 r. W trakcie przeprowadzonego postępowania nadzorczego ustalono, iż Archiwum Państwowe m.st. Warszawy nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego po 1945 r., który obejmowałby przedmiotową nieruchomość do dnia wydania badanej w trybie nadzoru decyzji organu II instancji tj. do dnia 28.09.1951 r. (pismo Archiwum z dnia 20.03.2001 r. Nr I SA 1215/02 IV 840-120/01) a ponadto sprawdzono, że nie została ona również ujęta w ogłoszonych w Monitorze Polskim obwieszczeniach o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do dnia wydania tej decyzji. Dlatego też organ administracyjny winien był w zakresie oceny, czy zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie prawa własności czasowej do gruntu omawianej nieruchomości odnieść się do "Ogólnego planu zabudowania m.st. Warszawy" zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. (nr [...]), a wydanego na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. Nr 34 z 1939 r., poz. 216). Według tego planu nieruchomość warszawska położona przy ul. [...]/[...] przeznaczona była pod budownictwo o zabudowie zwartej o 4 kondygnacjach do wysokości 15 m i 70 % pow. zabudowy. Z opisu budynków na posesji przy ul. [...]/[...] sporządzanego w dniu 24.08.1948 r. przez Resort Techniczno-Budowlany Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie i sprawdzonego w dniu 1.08.1951 r. wynika, że w tym czasie na terenie przedmiotowej nieruchomości znajdowały się : 3 budynki murowane o 1 kondygnacji – sklepy oraz budynek 5 kondygnacyjny – sterczące ruiny (str. 11akt wł.). W świetle powyższych ustaleń należy uznać, iż w żaden sposób nie wykazano, by nie można było pogodzić sposobu dotychczasowego korzystania przez właścicieli z przedmiotowej nieruchomości z jej przeznaczeniem w obowiązującym w dniu wydania decyzji planie zabudowania, a tym samym nie zastosowano się do dyspozycji cytowanego art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organ wydający decyzje w dniu [...].09.1951 r. nie poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych, czym rażąco naruszył nie tylko art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., ale również przepisy postępowania administracyjnego. Zatem zaskarżona decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...].09.1951 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., polegającym na utrzymaniu w mocy orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania żądanego prawa mimo braku wyjaśnienia i jednoznacznego ustalenia, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu było rzeczywiście sprzeczne z planowanym jego przeznaczeniu, jak też z rażącym I SA 1215/02 naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wskazane naruszenia prawa spełniają przesłankę rażącego naruszenia określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Należy jednocześnie stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, bowiem jeśli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego, a prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkownika wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r., III ARN 8/95, OSN Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Nr 18, poz. 223). W skardze na decyzje Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].04.2002 r. Przedsiębiorstwo [...] "D." w W. wniosło o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 9 maja 2001 r. W ocenie skarżącego nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...].09.1951 r. z uwagi na nieodwracalność skutków prawnych. Skarżące przedsiębiorstwo ponosiło bardzo duże nakłady finansowe na budowę budynku mieszkalno – pensjonatowego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...]. Do chwili obecnej nie zostało rozstrzygnięte postępowanie z wniosku skarżącego o uwłaszczeniu z mocy prawa, z dniem 05.12.1990 r. przedmiotową nieruchomością. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sadu Administracyjnego w dniu 20. 05. 2002 r. Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe I SA 1215/02 wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nadzoru doręczył decyzję z dnia [...] maja 2001 r. Przedsiębiorstwu [...] "D.". W sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo to wystąpiło z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ winien rozważyć czy wnioskującemu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ nadzoru tej okoliczności w ogóle nie badał, a jest to istotne z uwagi na wynik postępowania wszczętego na skutek wniosku zgłoszonego w trybie art. 127 § 3 kpa, gdyż z takim wnioskiem może zwrócić się tylko strona. Ze stanowiska skarżącego, przedstawionego również w pismach kierowanych do organu wynika, że w toku jest postępowanie uwłaszczeniowe z wniosku "D.", gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...].01.1996 r. Nr [...], uchyliło decyzję Zarządu Dzielnicy Warszawa [...] z dnia [...].04.1994 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez "D." prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz własność znajdującego się na tym gruncie budynku i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Gdyby postępowanie uwłaszczeniowe zakończyło się decyzją odmowną to niewątpliwie przedsiębiorstwu "D." nie przysługiwałby przymiot strony w postępowaniu nadzorczym. Dlatego wydanie decyzji przez organ nadzoru zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, a mianowicie od treści decyzji w postępowaniu uwłaszczeniowym. Obligowało to organ do zawieszenia postępowania nadzorczego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. I SA 1215/02 Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.