I SA 123/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-28

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja uwłaszczeniowa z dnia 5 grudnia 1990 r. może być uznana za nieważną, jeśli przed tą datą zgłoszono roszczenia majątkowe byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców do nieruchomości, a te roszczenia nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte?
Ratio decidendi
Decyzja uwłaszczeniowa z dnia 5 grudnia 1990 r. może być dotknięta wadą nieważności, jeśli przed tą datą zgłoszono roszczenia majątkowe byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców do nieruchomości, a te roszczenia nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte. W takim przypadku organ nadzoru powinien rozważyć, czy wydanie decyzji uwłaszczeniowej bez rozpatrzenia tych roszczeń nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg D.B. i W.K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Polskich Kolei Państwowych z 1997 r. Skarżący twierdzili, że na dzień 5 grudnia 1990 r. były zgłoszone roszczenia spadkobierców byłych właścicieli do nieruchomości. Organ nadzoru uznał, że roszczenia te nie były zgłoszone, co doprowadziło do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. sprawy ze skarg D.B. i W. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz D. B.i W. K. po [...] zł. ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 123/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 1997 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia Polskich Kolei Państwowych – w części dotyczącej nieruchomości "Kolonia emfiteutyczna oznaczona numerem dominalnym [...] i gminnym [...] we wsi C." nr hip. [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2002 r. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Wojewoda W., działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr. 79, poz. 464 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1997 r., stwierdził nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. przez P.P. "Polskie Koleje Państwowe" prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] o pow. 4,8785 m2, stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Z wniosku D. B., spadkobierczyni jednego z byłych współwłaścicieli nieruchomości, zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji, w części dotyczącej nieruchomości "Kolonia emfiteutyczna oznaczona numerem dominalnym [...] i gminnym [...] we wsi C." nr hip. [...]. Nieruchomość ta w części o pow. 4835 m2 jest objęta działką nr [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 1-2 wyżej wymienionej ustawy z dnia 29 września 1990 r., ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy; uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Decyzja uwłaszczeniowa odnosi się zatem do stanu prawnego z dnia 5 grudnia 1990 r., a w świetle akt Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości w związku z dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.[...] W. (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) oraz ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr. 14, poz. 130). Prawo zarządu na rzecz jednostki uwłaszczonej wynika z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] września 1989r. Z akt nie wynika, aby do dnia 5 grudnia 1990 r. były zgłoszone roszczenia byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców związane z prawami majątkowymi. W odniesieniu do dawnej nieruchomości "Kolonia emfiteutyczna oznaczona numerem dominalnym [...]i gminnym [...] we wsi C." Prezydium Rady Narodowej m.[...] W., orzeczeniem z dnia [...] października 1950 r., odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. stwierdził nieważność wyżej wymienionego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] października 1950 r. Skoro zatem w dniu 5 grudnia 1990 r. zaistniały przesłanki uwłaszczenia i do tego czasu nie były zgłoszone roszczenia majątkowe osób trzecich, brak jest podstaw do przyjęcia, aby decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] maja 1997 r., w omawianym zakresie, była obarczona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, to jest rażącego naruszenia prawa. W skargach na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r. D. B. i W. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2002 r. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi powołali się na to, że na dzień 5 grudnia 1990 r. były zgłoszone roszczenia spadkobierców byłych właścicieli związane z prawami majątkowymi do tej nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skargi są uzasadnione. Organ nadzoru w poczynionych ustaleniach faktycznych, które zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzja, uznał że do dnia 5 grudnia 1990 r. nie były zgłoszone roszczenia byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców związane, z prawami majątkowymi do przedmiotowej nieruchomości. Natomiast wśród dokumentów załączonych przez skarżąca D. B. do skargi, znajduje się kserokopia pisma W. K., które wpłynęło do organu [...] października 1990 r., a w którym to piśmie zwraca się on o zwrot nieruchomości przy ul. [...] oraz kserokopia pisma Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...], adresowanego do Z. K. i W. K. a dotyczącego wystąpienia adresatów z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie zwrotu nieruchomości objętej decyzją Wojewody W. nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. w sprawie uwłaszczenia Polskich Kolei Państwowych. Już tylko wobec istnienia tych dokumentów nie można przyjąć, że do dnia 5 grudnia 1990 r., nie były zgłoszone roszczenia byłych współwłaścicieli lub ich następców prawnych związane z prawami majątkowymi do przedmiotowej nieruchomości. Organ nadzoru winien więc był rozważyć, czy w sytuacji, gdy powyższe roszczenia zostały zgłoszone, a nie rozstrzygnięte ostatecznie do dnia 5 grudnia 1990 r., dopuszczalne było wydanie decyzji uwłaszczeniowej P.P Polskie Koleje Państwowe bez rozpatrzenia roszczeń byłych współwłaścicieli do uwłaszczanej nieruchomości i czy w związku z tym decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] maja 1997 r. nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 kpa. Wydanie zaskarżonej decyzji bez rozpatrzenia powyższej okoliczności stanowi naruszenie przez organ art. 7, 8, i 77 kpa, a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło