I SA 1244/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skarg K. T., E. D., J. T. na decyzję Wojewodę [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia prawa wieczystego użytkowania na nieruchomości warszawskiej oddala skargę I SA 1244/02 UZASADNIENIE W skardze do Sądu K. T., . D. i J. T. wnosiły o stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak: [...] , utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] umarzającej - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w sprawie zawarcia umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu położonego w W. przy ulicy [...], a stanowiącego własność Skarbu Państwa oraz przeniesienia własności budynku znajdującego się na tym gruncie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na zasadzie przepisu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279 ), następuje w drodze decyzji administracyjnej a nie na drodze cywilnoprawnej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nieruchomość, której dotyczył wniosek jest położona w W. przy ulicy [...] i objęta została działaniem w/w dekretu. Byłymi jej właścicielami byli .W. i J. małżonkowie T. W dniu w dniu 6 sierpnia 1948 r. do Zarządu Miejskiego w W. wpłynął wniosek o przyznanie do przedmiotowej nieruchomości prawa własności czasowej, złożony przez W. T. i H. K. ( córkę J. T. ). Orzeczeniem administracyjnym Prezydenta W. z dnia [...] lutego 1950 r. wniosek ten został rozpatrzony negatywnie. Ponadto orzeczeniem z dnia [...] maja 1950 r. Nr [...] skierowanym do [...] Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego jako ustawowego zarządcy mienia opuszczonego Prezydent W. odmówił dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości stwierdzając jednocześnie, że wszystkie budynki – fragmenty murów – znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy W. Następnie Ministerstwo Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 1950 r. L. dz. [...] nie uwzględniło wniesionego odwołania od obu w/w decyzji. W dniu 7 lutego 1948 r. zmarła J. T. a następnie w dniu 26 lipca 1993 r. - jej córka H. K. W dacie zaś 31 grudnia 1964 r. zmarł W. T. a z dniem 30 stycznia 1991 r. jedna z jego córek – S. T. W wyniku kolejnych sukcesji uniwersalnych, stwierdzonych postanowieniami sądu o nabyciu praw do spadku, całość majątku po byłych właścicielach przedmiotowej nieruchomości nabyły skarżące, które wnioskiem z dnia 1 października 2001 r. wystąpiły o zawarcie umowy ustanowienia wieczystego użytkowania na gruncie wspomnianej nieruchomości – na zasadzie przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Aktualnie na dawną nieruchomość położoną przy ulicy [...] oznaczoną nr hip. [...] składa się kilka geodezyjnie wydzielonych działek oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Z wyjątkiem działki o numerze ewidencyjnym [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, pozostałe działki zostały skomunalizowane. W dniu 7 września 1999 r. został wniesiony do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa przez K. T. wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. Następstwem tego decyzją Prezesa Urzędu Miast i Rozwoju Mieszkalnictwa z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] została stwierdzona nieważność w/w orzeczenia Prezydenta w części dotyczącej działki o numerze ewidencyjnym [...] (stanowiącej własność Skarbu Państwa). W pozostałym zakresie w/w wniosek został przekazany do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] maja 1950 r. - na wniosek skarżących oraz o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydenta W. z dnia [...] lutego 1950 r.- działając z urzędu. W związku z powyższym, że pozostaje nadal w obrocie prawnym orzeczenie Prezydenta W. z dnia 7 lutego 1950 r. w części dotyczącej działki o numerze [...] oraz utrzymująca je w mocy decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r., Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. umorzył postępowanie o zawarcie umowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania do gruntu stanowiącego w/w nieruchomość i przeniesienie własności budynku znajdującego się na tym gruncie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące domagały się jej uchylenia, podnosząc, że we wniosku z dnia 3 października 2001 r. wnosiły o zawarcie z nimi umowy ustanowienia użytkowania wieczystego i przeniesienia własności budynku, który to wniosek nie powinien być traktowany jako inicjujący wszczęcie postępowania administracyjnego a powinien doprowadzić do zawarcia wnioskowanej umowy, będącej czynnością cywilnoprawną. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. Powyższa decyzja stała się następnie przedmiotem skargi do Sądu, w której skarżące podtrzymały pogląd, iż organy obu instancji bezpodstawnie potraktowały wezwanie do świadczenia nazwane wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Następstwem czego zostały wydane dwie decyzje, mimo braku żądania strony lub istnienia przesłanek do wszczęcia postępowania administracyjnego, co skutkuje uznaniem, iż w niniejszej sprawie nie można było wydać decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i z tego powodu podlegała oddaleniu. Jak wynika z treści pisma pełnomocnika skarżących adwokata G. R. z dnia [...] października 2001 r. zatytułowanego "wniosek o zawarcie umowy ustanowienia użytkowania wieczystego i przeniesienia własności budynku", jako podstawę prawną, w oparciu o którą wniosek ten winien być rozpatrywany, wskazano przepis art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Także uzasadnienie niniejszego wniosku odnosi się expressis verbis do w/w przepisu. Ponadto pismem z dnia 18 października 2001 r. Starostwo Powiatu W. powiadomiło pełnomocnika skarżących o wyżej przedstawionych przeszkodach prawnych, uniemożliwiających obecnie prowadzenie postępowania administracyjnego o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na przedmiotowej nieruchomości - w trybie art. 7 powołanego dekretu. Powyższe, w ocenie Sądu wskazuje jednoznacznie, że roszczenie skarżących o ustanowienie na rzecz skarżących prawa wieczystego użytkowania na dawnej nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...] było oparte na treści wspomnianego przepisu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W związku z powyższym należy stwierdzić, że choć akt ten nie określał wprost w jakim trybie miało być ustanawiane na rzecz byłych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych prawo własności czasowej ( obecnie wieczyste użytkowanie ), jednak z brzmienia przepisów omawianego dekretu, które zawierają takie sformułowania jak: " gmina ustali", " gmina uwzględni wniosek", "określi warunki pod którymi umowa może być zawarta" wynika, że dokonywane na podstawie tych przepisów rozstrzygnięcia konkretnych, indywidualnych spraw mają charakter władczy i zewnętrzny a wiec co do formy są decyzjami administracyjnymi. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie pięciu sędziów z dnia 11 grudnia 1996 r. VI SA 9/95 ONSA 1996/1/7, na które to orzeczenie powołał się Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę. Z tych powodów trzeba stanąć na stanowisku, iż jedyną drogą do ustosunkowania się przez organy do wniosku skarżących była droga postępowania administracyjnego. Postępowanie to - zgodnie z przepisem art. 104 § 1 i 2 k. p. a . - kończy wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Dlatego też nietrafnie skarżące zarzucają organom, że zapadłe decyzje zostały wydane cyt. " pomimo braku żądania" czy "istnienia przesłanek do wszczęcia postępowania administracyjnego". Ponieważ zaś - ze względu - na fakt, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje rozstrzygniecie dotyczące odmowy ustanowienia prawa własności czasowej na przedmiotowej nieruchomości w części dotyczącej działki o numerze 53, postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem z dnia 3 października 2001 r., podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.