I SA 1256/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-15
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Anna Łukaszewska – Macioch, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu, powołując się na jego przeznaczenie pod poszerzenie ulicy zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy treść planu nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie tego przeznaczenia i jego kolizji z wnioskiem spadkobierców dotychczasowego właściciela?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych. Brak jednoznacznego ustalenia przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uniemożliwił prawidłowe zastosowanie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, co skutkowało przedwczesną odmową przyznania prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Organ odmówił przyznania prawa, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod rezerwę komunikacyjną (poszerzenie ulicy). Skarżąca zarzucała, że plan ten nie został jeszcze uchwalony, a nawet jeśli, to nie wyklucza to możliwości korzystania z gruntu przez właścicieli do czasu realizacji inwestycji. Kolegium utrzymało decyzję, uznając, że organ I instancji prawidłowo powołał się na obowiązujący plan.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [....] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [....] grudnia 2002 r., nr [....]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej B. U. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [.....], po rozpoznaniu odwołania B. U od decyzji Prezydenta [...] W. nr [....] z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] pochodzącego z dawnej hipoteki oznaczonej [....] położonej przy ul. [....] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan faktyczny sprawy:
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 1960 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] W. nr [...] z dnia [...] maja 1960 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej na rzecz dotychczasowego właściciela nieruchomości hipotecznej położonej w W. przy ul. [....].
Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [....] z dnia [....] lipca 1999 r. stwierdziło nieważność powołanego wyżej orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] W. z dnia [...] maja 1960 r.
Po stwierdzeniu nieważności w/w orzeczeń pozostał do rozpatrzenia wniosek z dnia 11 października 1948 r. złożony przez dawnego właściciela hipotecznego H. K.
Decyzją z nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezydent [...] W. odmówił przyznania następcom prawnym byłego właściciela – J. B., B. U., J. W., U. C., A. K., E. Z., J. Ł., D. P., J. K., E. K., D. P., J. P., K. K. oraz M. K. prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości warszawskiej, która obecnie w części obejmującej działki nr [...] stanowi własność [...] W., a w części stanowiącej działki nr [...] jest własnością Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu decyzji podano, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] W. zatwierdzonego uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [....] września 1992 r. wynika, że przedmiotowa działka znajduje się w obszarze rezerwy komunikacyjnej pod poszerzenie ulicy [...]. Wobec powyższego nie spełnia ona warunku wynikającego z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B . U. podnosząc, iż organ powołał się na linie rozgraniczające projektowane w opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu R. W., który dotychczas nie został uchwalony. Organ ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że teren znajduje się w obszarze rezerwy komunikacyjnej, nie biorąc pod uwagę, że właściciele mogliby również skorzystać z funkcji komunikacyjnej terenu np. przez wykorzystanie go na parking do czasu realizacji nowej inwestycji, której termin realizacji nie jest wiadomy. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, nie było podstaw do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało za nieuzasadniony zarzut, jakoby organ I instancji powołał się na linie rozgraniczające powstałe w oparciu o plan, który nie został jeszcze uchwalony. Prezydent [...] W. w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego powołał się na obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego [...] W. zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. i zgodnie z tym planem ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w obszarze przeznaczonym pod rezerwę komunikacyjną – poszerzenie ulicy [...]. Takie przeznaczenie terenu zostało potwierdzone pismem Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Gminy W. z dnia 3 października 2002 r. Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem uznał, że nie da się pogodzić korzystania z gruntu przez następców prawnych dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie jest możliwe, aby część gruntu pod drogą publiczną stanowiła własność osób fizycznych. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. U., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca powołała się na zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Przedmiotem sprawy jest wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości warszawskiej o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Zgodnie z tym przepisem gmina obowiązana jest uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania - obecnie z planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu orzekania przez organy administracji w sprawie wniosku złożonego przez H. K. o przyznanie prawa własności czasowej obowiązywał na obszarze [...] W. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady [...] W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. Z treści znajdującego się w aktach sprawy wypisu z tego planu zawartego w piśmie Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1999 r. nr [...] wynika, że teren położony przy ul. [...] znajduje się w obszarze przeznaczonym pod funkcję mieszkaniowo-usługową – pod komunikację – rozbudowę ulicy [....]. Ustalenia podstawowe dla w/w obszaru obejmowały: utrzymanie i rozwój funkcji mieszkaniowych wraz z urządzeniami I stopnia obsługi, funkcji usługowych II i III stopnia obsługi; dopuszczono także utrzymanie i lokalizowanie innych funkcji nie kolidujących z funkcjami preferowanymi.
W świetle takiej treści ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego nie można było jednocześnie przyjąć, że przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie da się pogodzić z korzystaniem z niej przez spadkobierców dotychczasowego właściciela. Znajdująca się w aktach sprawy kopia wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, jakie jest przeznaczenie terenu, na którym jest położona przedmiotowa nieruchomość. Z braku jakiegokolwiek opisu (legendy) znaczenia linii uwidocznionych na wyrysie nie można ustalić, w jakim położeniu wobec planowanej rozbudowy ulicy [....] znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Stan taki oznacza, że uzasadnienie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym, a zatem uznać trzeba, iż odmowa ta była przedwczesna. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie dokonały bowiem ustaleń niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości przez spadkobierców byłego właściciela, naruszając tym samym obowiązki wynikające z art. 7 i 77 kpa. Za dowolną, a zatem naruszającą przepis art. 80 kpa, należy uznać ocenę przez organy orzekające treści miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., którego rzeczywista treść jest odmienna od podanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło