I SA 1258/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi Gminy N. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę oddala skargę. I SA 1258/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta N. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.) przez Gminę Miasto N. własności nieruchomości położonej w N., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy następuje, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w N., oznaczonej jako działka nr [...] wynika, że właścicielem tej działki jest Skarb Państwa, natomiast użytkownikiem wieczystym – K. Zakłady [...] w N. w likwidacji. Przepis art. 73 ust. 1 dotyczy zaś sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Skoro zatem działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, to przepis art. 73 nie ma do niej zastosowania. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r. złożyła Gmina N. zarzucając jej naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, które w wyniku niewłaściwej jego interpretacji miało wpływ na wynik sprawy. Przyjęta przez organ drugiej instancji interpretacja tego przepisu nie jest właściwa. Zaimek dzierżawczy "ich" oznacza, że nieruchomość nie może stanowić własności jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa przed 1 stycznia 1999 r. Założeniem tego przepisu jest bowiem, aby Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego mogła z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyć nieruchomość, która przed tą datą nie stanowiła własności Skarbu Państwa (w przypadku nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa), lub jednostki samorządu terytorialnego (w przypadku nabycia przez tę jednostkę). Przepis ten nie wyłącza z zakresu swojego zastosowania wszelkich nieruchomości, które stanowiły własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Skoro z wnioskiem o stwierdzenie, że z dniem 1 stycznia 1999 r., własność przedmiotowej nieruchomości nabyła Gmina N. - wystąpiła ona sama, to nie ma znaczenia okoliczność, czy nieruchomość ta była własnością Skarbu Państwa, czy też nie. Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i była we władaniu Gminy N., której nie przysługiwał w stosunku do niej tytuł własności. W świetle powyższych zarzutów Gmina N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 maja 2003 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Właściwym w rozpatrywanej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Ustawodawca jednoznacznie stwierdził w powyższym przepisie, że przy spełnieniu określonych warunków nieruchomość staje się własnością odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) z mocy samego prawa, jeżeli własność danej nieruchomości nie przysługiwała w dniu 31 stycznia 1998 r. Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Wywłaszczeniowy charakter przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną determinuje zakres jego stosowania, a więc i zakres wykładni poszczególnych przesłanek, których spełnienie warunkuje jego zastosowanie. W związku z tym należy stwierdzić, że przepis art. 73 powołanej ustawy powinien być interpretowany ściśle bez dopuszczania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej, tzn. w przypadku każdej wątpliwości interpretacyjnej należy kierować się konstytucyjną zasadą ochrony własności. W art. 73 ust. 1 powołanej ustawy wskazano na trzy przesłanki warunkujące uwłaszczenie podmiotów publicznoprawnych w nieruchomości, które musiały być spełnione w dniu 31 grudnia 1998 r.: - zajęcie nieruchomości pod drogi publiczne, - pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub gminy, - nielegitymowanie się przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własnością tej nieruchomości. Brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek stoi na przeszkodzie w nabyciu przez Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. w nieruchomości, na podstawie tego przepisu. W świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia stanowiska strony skarżącej, że założeniem przepisu 73 ust. 1 jest, aby Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego mogła z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyć nieruchomość, która przed tą datą nie stanowiła własności Skarbu Państwa (w przypadku nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa), lub jednostki samorządu terytorialnego (w przypadku nabycia przez tę jednostkę). Interpretacja taka zakładałaby nieracjonalność ustawodawcy, bowiem w takim przypadku zastrzeżenie, w myśl którego Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego może z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyć nieruchomość, która przed tą datą nie stanowiła własności Skarbu Państwa (w przypadku nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa), lub jednostki samorządu terytorialnego (w przypadku nabycia przez tę jednostkę), byłoby zbędne. Skarb Państwa nie może bowiem nabyć z mocy prawa własności nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta stanowi już jego własność. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest natomiast, że nieruchomość położona w N., oznaczona jako działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...] oraz wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lipca 2002 r., według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość ta znajduje się ponadto w użytkowaniu wieczystym K. Zakładów [...] w N. w likwidacji. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.