I SA 1260/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: NSA Anna Lech NSA Anna Łukaszewska - Macioch Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Prezesa urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - oddala skargę. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].04.2002 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].01.2002 r., nr [...] odmawiającą - na wniosek Z. C. -wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.1996 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia z dniem 13.08.1994 r. przez Bank [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w K. przy Al. [...] o pow. 583m2, oznaczonego jako działka nr [...] oraz nieodpłatnego nabycia własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego organ podał brak interesu prawnego po stronie Z. C. w postępowaniu uwłaszczeniowym, wynikający z faktu, że w/w nieruchomość, uprzednio będąca jej własnością, obecnie stanowi własność Skarbu Państwa, nabytą przez zasiedzenie z dniem [...].04.1986 r., co stwierdzone zostało postanowieniami Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].03.1995 r. i Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...].06.1995 r. ( tym ostatnim oddalona została rewizja Z. C. od postanowienia stwierdzającego zasiedzenie, a uchylone ono zostało tylko w zakresie kosztów postępowania). Zdaniem Prezesa Z. C. została pozbawiona prawa rzeczowego do nieruchomości nie drogą decyzji administracyjnej, ale orzeczenia sądu, a brak tego prawa uniemożliwia wszczęcie, na jej wniosek, postępowania nadzorczego. W skardze na tę decyzję Z. C. wniosła o jej uchylenie, jako naruszającej art. 157 § 2 kpa. Podniosła, iż została pozbawiona własności przedmiotowej nieruchomości w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ale uwłaszczenie zostało unieważnione i wówczas Bank [...] wystąpił o zasiedzenie, a następnie o uwłaszczenie, czym ograbił ją z posiadanego mienia, a nadto, że jako należność za budynek B. wypłacił tylko 1/12 część bez odsetek i waloryzacji. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone są rozpoznawane przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, tzw. nadzorcze, może być wszczęte na wniosek strony lub z urzędu, jak to stanowi art. 157 § 2 kpa. O tym kto może być stroną postępowania przesądza art. 28 kpa, z którego wynika, że jest to podmiot mający interes prawny w postępowaniu. Interes prawny wywieźć należy z przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę postępowania. Podstawą prawną postępowania uwłaszczeniowego i decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.1996 r., nr [...], wydanej w tym postępowaniu, stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - art. 2 ust. 3 i art. 2f. Zgodnie z art. 2 ust. 3 stronami tego postępowania są właściciel nieruchomości i podmiot ubiegający się o uwłaszczenie, jak to wynika ze zdania pierwszego tego przepisu stanowiącego, że grunty będące własnością Skarbu Państwa lub właściwej gminy znajdujące się w dniu 5.12.1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Stroną tego postępowania może być również osoba trzecia, bowiem nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może nastąpić z naruszeniem praw osób trzecich, o czym przesądza zdanie drugie ust. 3 art. 2 ,z naruszenia tego prawa przez uwłaszczenie wywodzić ona może interes prawny w postępowaniu uwłaszczeniowym. Jeżeli przedmiotem uwłaszczenia jest nieruchomość, która uprzednio została wywłaszczona to b. jej właściciel miałby, generalnie rzecz biorąc, interes prawny w postępowaniu uwłaszczeniowym, a tym samym także w postępowaniu mającym na celu wzruszenie decyzji uwłaszczeniowych, w tym w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności. Jednakże założenie takie jest oczywiście teoretyczne, bowiem posiadanie przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym przez b. właściciela wywłaszczonej nieruchomości musi zostać wykazane, bowiem każda sprawa administracyjna jest indywidualna i z tego punktu widzenia dokonuje się oceny warunków istotnych dla niej, w tym legitymacji procesowej. Jak wynika z akt sprawy Z. C. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości, zbyła ją aktem notarialnym z dnia [...].04.1976 r. Bankowi [...] w trybie ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64), który następnie został unieważniony wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...].07.1992 r. sygn. akt [...], od którego rewizja Banku [...] została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...].11.1992 r., sygn. akt [...]. Z tego faktu wywodziła ona swój interes prawny w postępowaniu uwłaszczeniowym i mogłaby to uczynić skutecznie, gdyż uwłaszczenie w sytuacji, gdy tytuł do nieruchomości nie służył Bankowi [...], naruszałoby jej prawa, gdyby nie okoliczności, które nastąpiły po unieważnieniu aktu notarialnego o zbyciu nieruchomości. Stwierdzone zostało nabycie przez Skarb Państwa własności tej nieruchomości z dniem [...].04.1986 r. przez zasiedzenie (postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...].03.1995 r. sygn. akt [...] i Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...].06.1990 r. sygn. akt [...]), co spowodowało, że Z. C. nie może wykazać, że uwłaszczenie narusza jej prawa, bowiem nie może ona wykazać jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości, tym samym nie ma legitymacji do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego. Ocenie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji nie można zatem zarzucić naruszenia prawa i sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).