I SA 1270/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-10
Skład orzekający: Leszek Włoskiewicz, Janina Antosiewicz, Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może badać zgodność z prawem umów cywilnoprawnych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej? Czy osoba trzecia może dochodzić ochrony swoich praw w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej po dacie jej wydania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest władny badać zgodności z prawem umów cywilnoprawnych w postępowaniu administracyjnym. Osoba trzecia może dochodzić ochrony swoich praw najpóźniej do chwili wydania decyzji uwłaszczeniowej, a nie po jej wydaniu.Stan faktyczny
J. L., córka i spadkobierca Z. J., wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej dotyczącej działki, która została sprzedana na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie przedsiębiorstwa. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że uwłaszczenie nastąpiło z mocy prawa i nie narusza praw osób trzecich. Skarżąca zarzuciła, że prawo zarządu nie mogło powstać w drodze umowy cywilnoprawnej i że organ nie powinien bezkrytycznie przyjmować zapisów umownych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Anna Lech Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę
Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] stwierdził, że z dniem 5 grudnia 1990 r. Zakłady [...] nabyły prawo użytkowania wieczystego gruntu, i własność znajdujących się na gruncie zabudowań, położonego przy ul. [...] w W., o łącznej powierzchni 80017 m2, w którego skład wchodzi m.in. działka nr [...], o powierzchni 8882 m2.
Działka nr [...] powstała z działki nr [...], o powierzchni 12088 m2, nabytej - w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) - od Z. i H. J.h, jak podano w akcie notarialnym " na rzecz Skarbu Państwa w zarząd i użytkowanie Przedsiębiorstwa Państwowego pod nazwą: Zakłady [...] w W...." umową sprzedaży z dnia [...] czerwca 1975 r.
Wnioskiem z dnia 20 września 2001 r. J. L., córka i spadkobierca Z. J., wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...], wcześniejszym zaś wnioskiem - z dnia 14 czerwca 2000 r. - domagała się zwrotu sprzedanej nieruchomości.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. [...] odmówił stwierdzenia nieważności, i decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] utrzymał w mocy swą odmowną decyzję.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, ze do uwłaszczenia doszło z mocy prawa, gdyż nieruchomość była w zarządzie przedsiębiorstwa, jak to wprost wynika z aktu notarialnego, uwłaszczenie zaś nie narusza prawa osób trzecich, gdyż prawa takie nie były zgłaszane, ani do chwili uwłaszczenia, ani do chwili wydania decyzji uwłaszczeniowej.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał ponadto, że legalność aktu notarialnego nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.
W skardze J. L. zarzuciła, ze w świetle obowiązującego w 1975 r. stanu prawnego prawo zarządu nie mogło powstać w drodze umowy i "nie
zasługuje na akceptację... pogląd, że postępowanie administracyjne nie służy kontroli aktów notarialnych rejestrujących umowy cywilnoprawne...", podobnie jak nie można akceptować tezy, aby ustalenia organu uwłaszczeniowego sprowadzały się do "... bezkrytycznego przyjęcia umownego zapisu nie mającego oparcia w przepisach prawa".
W odpowiedzi Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Do rozpoznania spraw cywilnych są powołane wyłącznie sądy powszechne, i dlatego nie można podzielić przekonania skarżącej, aby organy administracji były władne badać zgodność z prawem umów cywilnoprawnych.
Ponadto należy uznać, że skarżąca nie była legitymowana do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdyż - w świetle art. 2 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - ochrony swych praw osoby trzecie mogą dochodzić najpóźniej do chwili wydania decyzji uwłaszczeniowej, skarżąca zaś, do tej chwili, nie występowała o zwrot nieruchomości.
Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi - orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło