I SA 1295/03

I SA 1295/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sędziowie NSA Protokolant Irena Kamińska Janina Antosiewicz Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany okresu pobierania zasiłku stałego wyrównawczego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. E. U. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. SA 1295/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany okresu, na jaki został przyznany odwołującemu się zasiłek stały wyrównawczy, utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że oznaczoną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2003 r. organ pomocy społecznej zmienił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...], przyznającą M. S. zasiłek stały wyrównawczy w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku i ustalił, że przysługuje on do dnia 31 stycznia 2003 r. Powyższe rozstrzygnięcie uzasadniono tym, że w dniu 5 lutego 2003 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] otrzymał pisemną informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., iż decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. przyznano M. S. rentę z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy od dnia 1 października 1998 r. w miesięcznej kwocie [...] zł brutto. W tej sytuacji dochód strony przekracza kryterium dochodowe uzasadniające otrzymywanie zasiłku stałego wyrównawczego. Od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej M. S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. podnosząc, że żadnej renty nie przyjął i nie przyjmie, ponieważ została mu przyznana bezprawnie. Postępowanie zaś Ośrodka Pomocy Społecznej pozbawia go środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. cyt. wyżej decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu na przepis art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej, dopuszczający zmianę decyzji administracyjnej na niekorzyść strony, bez jej zgody, jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osoby otrzymującej świadczenie. W sytuacji dochodowej skarżącego nastąpiły zmiany uzasadniające zmianę decyzji przez organ pomocy społecznej. Kolegium ustaliło na podstawie informacji zasięgniętej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że M. S. nie przyjął przyznanego mu świadczenia rentowego. Organ stwierdził jednak, że nie można uzależniać przyznania i wypłaty zasiłku stałego wyrównawczego od woli strony przyjęcia bądź nieprzyjęcia przysługującej jej renty, bowiem prowadziłoby to do niezgodnego z prawem pobierania środków przeznaczonych na pomoc społeczną. Z tych względów odwołanie nie mogło być uwzględnione. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. S. złożył w dniu 6 czerwca 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, iż organ nie badając odwołania orzekł o braku prawa do zasiłku przyjmując, że skarżący jest rencistą ZUS, co jest absurdem, bo żadnej renty nie pobiera, co łatwo jest sprawdzić. Zaskarżona decyzja natomiast pozbawiła go jedynego źródła utrzymania, jakim był zasiłek stały wyrównawczy w kwocie [...] zł. W tej sytuacji skarżący wniósł o nakazanie organowi pomocy społecznej podjęcie wypłacania zasiłku stałego wyrównawczego od lutego 2003 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Organ podał, że fakt przyznania skarżącemu renty na stałe jest bezsporny. Tym samym dysponuje on dochodem przekraczającym kryterium ustawowe uprawniające do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Odrębnym zagadnieniem jest odmowa przyjmowania przez skarżącego przyznanej renty. Zdaniem Kolegium nie można przyznać zasiłku stałego wyrównawczego osobie, która odmawia korzystania z postawionych do jego dyspozycji środków pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należy przede wszystkim zaznaczyć, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wniosek skarżącego o nakazanie organowi pomocy społecznej podjęcia wypłaty wstrzymanego świadczenia nie mieści się w zakresie rozpoznania przez Sąd. Jeśli zaś chodzi o ocenę legalności zaskarżonej decyzji, to należy stwierdzić, że zarówno postępowanie administracyjne, jak również wydana w jego wyniku ostateczna decyzja administracyjna nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód - o ile jest to osoba samotna - jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy. Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego stanowi różnicę między tym kryterium dochodowym a dochodem tej osoby, przy czym na dochód, stosownie do art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej uważa się sumę miesięcznych dochodów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o obciążenia wymienione szczegółowo w tym przepisie. Jak wynika z akt sprawy skarżący M. S. spełniał wymogi powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, posiadał bowiem orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r.), a jedynym źródłem jego dochodu był dodatek mieszkaniowy. Uzasadniało to przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego, przysługującego ostatnio, tj do dnia 31 stycznia 2003 r., w kwocie [...] zł miesięcznie. Jest poza sporem, iż decyzją wydaną w dniu [...] stycznia 2003 r. zostało przyznane skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W., począwszy od dnia 1 października 1998 r., prawo do renty z z tytułu całkowitej, trwałej niezdolności do pracy. Jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] od 1 marca 2003 r. kwota renty wynosi [...] zł. brutto, a należne od dnia 1 października 1998 r. wyrównanie wraz z odsetkami przekazano M. S. w dniu 27 stycznia 2003 r. Skarżący nie zaakceptował jednak przyznanego mu świadczenia rentowego i nie podjął należnych kwot wyrównania wraz z odsetkami. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2004 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] o wstrzymaniu, na wniosek M. S. z dnia 1 czerwca 2003 r., dalszej wypłaty renty, począwszy od 1 lipca 2003 r. W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, iż zrezygnowanie przez skarżącego z dochodów z tytułu przysługującej mu renty oznacza, że nie spełnia on już przesłanki przewidzianej w art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej odnoszącej się do dochodu. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dotyczy to wszystkich form, w jakich na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. udzielana jest pomoc społeczna. Nieprzyjęcie przez skarżącego przyznanej mu renty jest równoznaczne z niewykorzystaniem własnych możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej i oznacza brak współudziału w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, do którego korzystający z pomocy społecznej są zobligowani przepisem art. 1 ust. 3 ustawy. W tej sytuacji przyjęcie, iż skarżącemu przysługuje nadal prawo do zasiłku stałego wyrównawczego pozostawałoby w kolizji z celem pomocy społecznej i jej uwarunkowaniami określonymi w cyt. art. 1 ust. 1 i 3 ustawy. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż nie można uznać prawa do dalszego pobierania zasiłku stałego wyrównawczego przez osobę, która odmawia korzystania z postawionych do jej dyspozycji środków pieniężnych, jeśli wysokość tych środków przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji decyzja organu pomocy społecznej orzekająca o ustaniu z dniem 1 lutego 2003 r. prawa do zasiłku stałego wyrównawczego jest konsekwencją zmiany w sytuacji dochodowej skarżącego uzasadniającej w myśl art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej zmianę decyzji o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego. W związku z tym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy powyższą decyzję nie uchybia prawu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.