I SA 1316/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska /spr./ Sędziowie WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skarg H. T. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1316/02 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...]6.04.2002 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z [...].02.2002 r., nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z [...] stycznia 1960 r. odmawiającego Z. C. prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, ze Z. C. w dniu [...] października 1948 r. zwróciła się do Zarządu Miejskiego w W. o przyznanie jej prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z aktami lokalizacyjnymi nr [...] dotyczącymi ul. [...] promesą l.dz. [...] z [...].11.1948 r. Zarząd Miejski w W. przydzielił przedmiotową nieruchomość P. w W. pod budowę kolonii mieszkaniowej dla jego pracowników. Orzeczeniem administracyjnym z [...].01.1960 r. Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło Z. C. przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe. W dniu [...].10.1998 r. do Kolegium wpłynął sprzeciw Prokuratora Wojewódzkiego w W. zaskarżający ostateczną decyzję z [...].01.1960 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej. Na datę 24 maja 2000 r. dawna nieruchomość została podzielona w ten sposób, że jej grunt znalazł się w granicach czterech nowych nieruchomości tj. w części działki nr ewid. [...] znajdującej się we władaniu zarządu Dróg Miejskich, w części działki nr ewid. [...] będącej we władaniu Gminnej Gospodarki Komunalnej O. sp. z o.o. , w części działki nr ewid. [...] zabudowanej i znajdującej się we władaniu Zespołu Opieki Zdrowotnej W. oraz w całości działki nr ewid. [...] całkowicie zabudowanej domem wielomieszkaniowym, w którym sprzedano własność 20 lokali mieszkalnych, znajdującej się we władaniu zarządu Dzielnicy O. Wszystkie te działki stanowią własność Gminy W. Organ nadzoru uznał, ze formalnie zarzut sprzeciwu rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu "warszawskiego" znajduje uzasadnienie w przekazanych Kolegium aktach nieruchomości, gdyż nie odnaleziono w nich szczególnego odniesienia się do obowiązującego od 1931 r. Ogólnego Planu Zabudowania m.st. Warszawy ani przywołania jakiegokolwiek planu ogólnego lub szczegółowego, ustalonego po tym roku. Także badania Kolegium nie doprowadziły do formalnego ujawnienia jakiegokolwiek innego planu ogólnego mogącego wpływać na ocenę sposobu zagospodarowania nieruchomości. W tej sytuacji organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie mieszkaniowej o zabudowie zwartej wielokondygnacyjnej. Wobec tego wpisanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia administracyjnego sformułowania "pod bud. mieszk. wielokondygnacjowe" odpowiada stanowi faktycznemu. Fakt, ze doszło do naruszenia prawa przez nieprawidłowe odniesienie się do dyspozycji art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego to jednakże fakt istnienia, w chwili orzekania, zabudowy zrealizowanej w oparciu o ustalenia planistyczno-budowlane wynikające z administracyjnego wprowadzenia na teren podmiotu prawnego, ustalenie warunków zabudowy i jej zrealizowanie stanowiły, w ocenie organu, formalną przeszkodę do przyznania poprzednim właścicielom ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości. W skargach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. T. i J. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...].02.2002 r. zarzucając naruszenie przepisów prawa, a to art. 19 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 1 i 5, art. 65 i 66 oraz 44 rozporządzenia Prezydenta RP z 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są uzasadnione gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z 502.2000 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Postępowanie nadzorcze, mające za przedmiot weryfikację decyzji ostatecznej w aspekcie zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa, podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe. Postępowania te różnią się jedynie przedmiotem, który w postępowaniu zwykłym stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zaś w nadzorczym organ rozstrzyga o zaistnieniu wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że decyzję w trybie art. 158 kpa organ może wydać po podjęciu niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności, przeprowadzeniu postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, oparciu rozstrzygnięcia na całokształcie zebranego materiału dowodowego oraz prawidłowym jego uzasadnieniu. Obowiązki te wynikają z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa i zasady zaufania do organów Państwa zawartej w art. 8 kpa, a także przepisów procesowych zamieszczonych w art. 77 § 1, 89 i 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...].02.2000 r. zapadły z naruszeniem powyższych zasad postępowania a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Regułą wyrażoną w art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) jest uwzględnienie wniosków dotychczasowych właścicieli o przyznanie na gruncie prawa wieczystej dzierżawy. Odmowa przyznania tego prawa mogła nastąpić zgodnie z tym przepisem, tylko w sytuacji jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. W weryfikowanym w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym orzeczeniu administracyjnym z [...].01.1960 r. odmówiono dotychczasowym właścicielom własności czasowej do nieruchomości przy ul. Kopińskiej 4b z powołaniem się na to, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacjowe. Brak jest w tym orzeczeniu odniesienia się do konkretnego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ nadzoru stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że nie odnaleziono w aktach dotyczących tej nieruchomości szczegółowego odniesienia się do obowiązującego ogólnego planu zabudowania m.st. Warszawa. W tej sytuacji rzeczą organu nadzoru było zgromadzenie materiału dowodowego, który pozwoliłby na ocenę, czy odmowa przyznania dotychczasowym właścicielom prawa wieczystej dzierżawy była zgodna z art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Wprawdzie Kolegium w uzasadnieniu decyzji stwierdza, że prowadzone przez niego badania nie doprowadziły do ujawnienia planu ogólnego mogącego wpłynąć na ocenę sposobu zagospodarowania nieruchomości to w aktach postępowania nadzorczego brak jest jakichkolwiek śladów tych badań. Nie jest wiadome gdzie poszukiwał organ dokumentów pozwalających na właściwą ocenę weryfikowanej decyzji i nie jest możliwe w związku z tym dokonanie oceny czy organ dołożył wszelkich starań w celu należytego zbadania sprawy. Nie jest wiadome jakich dokumentów poszukiwało Kolegium i czy zwróciło się do wszystkich urzędów mogących takie dokumenty posiadać w swoich archiwach (np. archiwa stosownych urzędów, archiwum państwowe). Nie wynika więc by organ nadzoru ustalił w sposób niewątpliwy czy odmowę przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości, zawartą w weryfikowanej decyzji, oparto na planie zabudowania obowiązującym w dacie wydania tego orzeczenia oraz czy rzeczywiście korzystanie z tego gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. W sytuacji gdy ta przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie to nie można uznać, ze naruszenie tego przepisu nie stanowi wady decyzji, określonej w art. 156 kpa i nie uzasadnia stwierdzenia jej nieważności. Ustalenie, że treść weryfikowanego orzeczenia odpowiada stanowi faktycznemu na gruncie nie może stanowić przesłanki do uznania tego orzeczenia jako zgodnego z prawem, gdyż powołany art. 7 ust. 2 dekretu wyraźnie i jednoznacznie stanowi kiedy odmowa uwzględnia wniosek o prawo własności czasowej jest dopuszczalna. Powyższe uzasadnia uchylenie obu decyzji nadzorczych Kolegium w celu prawidłowego zbadania przez ten organ czy weryfikowana decyzja nie jest dotknięta wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. i art. 152 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.