I SA 1317/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej E.T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską L. własności nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]z obrębu [...], o powierzchni [...] ha, zajętej pod drogę publiczną, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że powołaną wyżej decyzją Wojewoda [...] stwierdził na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 827 z późn. zm.) nabycie z mocy prawa przez Gminę Miejską L. własności oznaczonej wyżej nieruchomości. Od decyzji Wojewody [...] odwołał się Zarząd Miasta L. kwestionując rozstrzygnięcie w zakresie wskazania w decyzji, iż organem zobowiązanym do wypłacenia odszkodowania jest Gmina L. Rozpoznając odwołanie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] była własnością E.T. Uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988 r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]) ulica [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich i posiadała tę kategorię w dniu 31 grudnia 1998 r. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie wyjaśnił jednak, z czego wynika fakt władania przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego; uznał zatem, że nie została udowodniona jedna z przesłanek, o których mowa w art. 73. Jeśli chodzi natomiast o sprawę wypłaty odszkodowania, to rozstrzyganie przez Wojewodę w uzasadnieniu decyzji wydawanej w trybie art. 73 ust. 1 o podmiocie zobowiązanym do jego wypłaty stanowi naruszenie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.). Przepis ten bowiem wyraźnie różnicuje odrębność postępowań dotyczących ustalenia stanu prawnego nieruchomości - ust. 1 i ustalenia odszkodowania - ust. 4, gdzie znajduje się odesłanie do stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w tym również do przepisu art. 129 wskazującego na starostę jako organ właściwy do ustalenia odszkodowania. Z tych względów Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia stanu władania przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Gminę Miejską L. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E.T. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 kpa przez zaniechanie ustalenia we własnym zakresie przesłanki władania nieruchomością stanowiącą drogę publiczną. Gmina L. nigdy nie kwestionowała faktu władania tą nieruchomością, a nawet próbowała wykazać przed Sądem Rejonowym w L., że własność przedmiotowej nieruchomości nabyła w drodze zasiedzenia, lecz Sąd wniosek o zasiedzenie oddalił. Także apelacja Gminy L. została oddalona przez Sąd Okręgowy w W. Dlatego zarzut niewyjaśnienia przez Wojewodę [...], z czego wynika fakt władania przedmiotową nieruchomością przez Skarb Państwa lub Gminę stanowi naruszenie art. 77 § 4 kpa i nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga jest uzasadniona. Będąca przedmiotem kontroli Sądu decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z art. 136 kpa organ odwoławczy może we własnym zakresie przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, uzupełniające postępowanie dowodowe. Podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, co oznacza, że może być ona podjęta wyłącznie na podstawie i w granicach wyznaczonych w art. 138 § 2 kpa (por. wyroki NSA z dnia 27.10.1999 r. I SA 2127/98 niepublik. z dnia 28.07.2000 r. I SA 97/2000 niepublik.). Organ odwoławczy, który mimo wyjaśnionego w pełni stanu faktycznego uchyla się od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, nie tylko narusza art. 138 § 2, ale także przepis art. 12 kpa, nakazujący organom administracji działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji uznając, iż wymaga ustalenia, czy Gmina Miejska L. władała przedmiotową w dniu 31 grudnia 1998 r. Stanowisko organu nie znajduje żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym. Jak słusznie podniosła skarżąca, Gmina Miejska L. nie kwestionuje faktu władania nieruchomością. W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] Przewodniczący Zarządu Miasta L. stwierdził, iż "...Wojewoda prawidłowo ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31.12.1998 r. nie stanowiła własności Gminy (lub Skarbu Państwa) lecz pozostawała we władaniu Gminy Miejskiej L." Odwołujący się kwestionował jedynie ustalenia zawarte w decyzji Wojewody [...] odnoszące się do wypłaty odszkodowania wskazując, iż podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania nie jest Gmina lecz Skarb Państwa, a ponadto wnosił o zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w sprawie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez odwołującą się Gminę Miejską L. W takim stanie faktycznym sprawy nie zachodziła potrzeba ustalenia, czy Gmina Miejska L. władała przedmiotową w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak było zatem podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy rozwiązania przewidzianego w art. 138 § 2 kpa co oznacza, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wykroczył poza granice wyznaczone treścią tego przepisu. W tych warunkach Sąd, mając na względzie, iż zaskarżona decyzja narusza przepis art. 138 § 2 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy w związku z art. 97 § 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.