I SA 1324/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-17

Skład orzekający: Leszek Włoskiewicz, Cezary Pryca, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając to brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., zamiast badać formalne przesłanki wszczęcia takiego postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego może nastąpić jedynie w przypadku, gdy żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania lub od osoby nieposiadającej zdolności do czynności prawnych. W pozostałych przypadkach organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące formalnych przesłanek wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący P. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, kwestionując datę rozpoczęcia naliczania świadczenia. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw do jej wszczęcia. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc zarzut błędnego naliczenia świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz P. S. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA - Cezary Pryca (spr.) asesor WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2000 r. numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz P. S. kwotę10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Nr. [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1998 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznał P. S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1146,40 złotych na okres od 1 sierpnia 1998 roku do 31 lipca 1999 roku. W dniu 10 sierpnia 1999 roku P. S. wystąpił do Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. z pismem, w którym wnosił o wydanie stosownej decyzji dotyczącej refundacji kosztów najmu , jako nawiązanie do decyzji z [...] października 1998 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. oraz wskazał, że komplet dokumentów dołączony jest do decyzji z [...] października 1998 roku numer [...]. Pismem z dnia 12 sierpnia 1999 roku Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy Nr. [...] w W., wezwała P. S. do dopełnienia wszelkich formalności umożliwiających wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. W dniu 24 sierpnia 1999 roku P. S. złożył w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. umowę najmu lokalu mieszkalnego. Umowa najmu została zawarta w dniu 1 sierpnia 1999 roku, na czas określony, to jest do 31 lipca 2000 roku. Umowa najmu dotyczyła tego samego lokalu mieszkalnego, który był przedmiotem najmu w okresie obowiązywania decyzji z [...] października 1999 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Pismem z dnia 26 sierpnia 1999 roku Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy Nr. [...] w W. powiadomiła P. ., że ze względu na brak możliwości przydzielenia osobnej kwatery stałej oraz z uwagi na brak możliwości przydzielenia tymczasowego zakwaterowania wyraża zgodę na wynajmowanie przez P. S. lokalu mieszkalnego w okresie od 24 sierpnia 1999 roku do 31 lipca 2000 roku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. przyznał P. S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 7346,66 złotych, to jest 1220,60 złotych miesięcznie, za okres od 24 sierpnia 1999 roku do 31 lipca 2000 roku. W dniu 28 marca 2000 roku P. S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. w części dotyczącej naliczenia świadczenia finansowego od dnia 24 sierpnia 1999 roku, a nie od dnia 1 sierpnia 1999 roku. Decyzją z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., działając w oparciu o przepis art.157 § 3 k.p.a. w związku z art.156 § 1 pkt.2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przywrócił P. S. termin do złożenia odwołania od decyzji z [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Na decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że organ administracji publicznej błędnie naliczył wysokość przysługującego świadczenia, bowiem brał pod uwagę okres czasu od dnia 24 sierpnia 1999 roku, a nie od daty zawarcia umowy najmu, to jest od dnia 1 sierpnia 1999 roku. Ponadto skarżący podniósł, że dla zawarcia umowy najmu konieczne jest uzyskanie wiadomości, iż właściwe organy wyrażają zgodę na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego i dopiero wówczas istnieje podstawa do zawarcia umowy najmu tegoż lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest na tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że stosownie do treści art.134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W związku z powyższym podnieść należy, że wniosek P. S. z 28 marca 2000 roku miał na celu stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. w części dotyczącej naliczenia świadczenia finansowego od dnia 24 sierpnia 1999 roku. Poza sporem pozostaje okoliczność, że decyzja organu I instancji z [...] maja 2000roku numer [...] odmawia wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W.. Natomiast w orzecznictwie dominuje pogląd według, którego organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając odmowę brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Należy pamiętać o tym, iż istnieje zasadnicza różnica pomiędzy odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, a odmową stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art.157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w sprawie albo gdy wniosek pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych. Oznacza to, że, odmowę wszczęcia postępowania nadzorczego winno poprzedzać postępowanie wyjaśniające, dotyczące kwestii formalnych związanych z ustaleniem, czy wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od podmiotu mającego w tej sprawie przymiot strony i czy osoba ta posiada zdolność do czynności prawnych ( vide wyrok NSA z 20.12.1994 r. I SA 1143/93, ONSA 3/95, poz.145, wyrok NSA z 8.11.1995 r III S.A. 182/95, ONSA 4/96, poz.167). W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego, uzasadnił to rozstrzygnięcie brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność ( tego nie kwestionuje organa administracji publicznej), że skarżący jest stroną postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W., a więc wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od podmiotu uprawnionego, posiadającego zdolność do czynności prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło